Μετοίκηση Οικογενειακής Στέγης

Ο θεσμός του γάμου, όπως ο νόμος ορίζει, δημιουργεί κοινότητα βίου διεπόμενη από την υποχρέωση συμβίωσης των συζύγων. Η υποχρέωση αυτή υλοποιείται με τη συνοίκηση (συγκατοίκηση), με την οποία δημιουργείται ένας χώρος, η οικογενειακή στέγη, που προσδιορίζεται με κοινή απόφαση των συζύγων και προστατεύεται από το νόμο για όσο διάστημα διαρκεί ο γάμος. Οικογενειακή στέγη είναι μόνον ο χώρος κύριας και μόνιμης διαμονής (δηλ. όχι το εξοχικό σπίτι, εργαστήριο κλπ).

Ως γνωστόν, η λειτουργία του γάμου μπορεί να γίνει ομαλά, μπορεί όμως δυστυχώς να εξελιχθεί κατά τρόπο που να δικαιολογεί τον χωρισμό των συζύγων μέσω της διακοπής της έγγαμης συμβίωσης (συγκατοίκησης). Τούτο συμβαίνει π.χ. λόγω κάποιας εύλογης αιτίας, όπως η κακή συμπεριφορά του άλλου συζύγου, η επιλογή κατοικίας σε βάρος των συμφερόντων ή της εύλογης προσδοκίας του άλλου συζύγου, η σοβαρή, επικίνδυνη ή αποκλείουσα την επικοινωνία ασθένεια του ενός συζύγου (όπως η φρενοβλάβεια) ή άλλες συνθήκες παρόξυνσης των τεταμένων συζυγικών σχέσεων που δεν φθάνουν ωστόσο σε σημείο ώστε να δικαιολογείται ακόμη η λύση του γάμου (οπότε θα υπάρχει λόγος για έκδοση διαζυγίου).

Ο νομοθέτης λαμβάνοντας υπόψη εξωνομικούς παράγοντες, όπως το συμφέρον των τέκνων, τις ειδικές συνθήκες του κάθε συζύγου (π.χ. σωματική και ψυχική του υγεία, γενικότερες συνθήκες εργασίας του, οικονομική κατάσταση κυρίως του γονέα που έχει τη γονική μέριμνα των τέκνων)  ή άλλους λόγους επιείκειας, θέσπισε την δυνατότητα ρύθμισης της χρήσης της οικογενειακής στέγης μέσω της δυνατότητας προσφυγής στα δικαστήρια, όπου η δικαστική απόφαση που θα εκδοθεί θα μπορεί να  διατάζει την παραχώρηση στον ένα σύζυγο της αποκλειστικής χρήσης ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου (της οικογενειακής στέγης), ανεξάρτητα από το ποιος από τους δύο είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου ή έχει απέναντι στον ιδιοκτήτη το δικαίωμα χρήσης του. Η διατασσόμενη αυτή από το δικαστήριο παραχώρηση λέγεται μετοίκηση. Η μετοίκηση, δηλαδή, είναι ένα μέσο πρόνοιας για την άρση των προστριβών και διαμαχών μεταξύ των συζύγων, χαρακτηριζόμενο από την προσωρινότητά του, εφόσον θα διαρκέσει όσο και η διάσταση και θα λήξει είτε με την έκδοση διαζυγίου είτε με την τυχόν αποκατάσταση της συμβίωσης.

 Ένας από τους βασικούς λόγους που δικαιολογεί την λήψη νομικών μέτρων για την έκδοση απόφασης μετοίκησης είναι η ενδοοικογενειακή βία (είτε σωματική είτε ψυχολογική).