Ο νόμος περί ενδοοικογενειακής βίας σε πρώην μόνιμους συντρόφους που συζούσαν (ΜονΠλημΘεσ 1873/2019).
Σε αυτή την απόφαση έχουμε την εφαρμογή του νόμου περί ενδοοικογενειακής βίας και σε περιπτώσεις άσκησης βίας μεταξύ τέως μόνιμων συντρόφων, μετά τη σχετική αλλαγή του νόμου το 2018 (μετά την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης). Πριν την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης ο νόμος αφορούσε μόνο σε περιπτώσεις συζύγων.
Η παθούσα είχε σχέση για 5 χρόνια με τον κατηγορούμενο ο οποίος πολλές φορές υπήρξε βίαιος απέναντί της. Αφότου χώρισαν επισκέφθηκε το σπίτι όπου ζούσαν για να πάρει ορισμένα προσωπικά της αντικείμενα. Εκεί ο πρώην σύντροφός της τη χτύπησε βίαια ρίχνοντάς την από τη σκάλα και της έσκισε τα ρούχα. Ο κατηγορούμενος υποστήριξε πως η γυναίκα έπεσε μόνη της από τις σκάλες και πως εκείνη ήταν που προκάλεσε τη φασαρία λόγω ζήλιας και υποτιθέμενων ψυχολογικών της προβλημάτων.
Το Δικαστήριο στην υπόθεση αυτή εφάρμοσε τον νόμο περί ενδοοικογενειακής βίας σε περίπτωση πρώην μόνιμων συντρόφων που συζούσαν. Ειδικότερα, από την ιατροδικαστική έκθεση η εισαγγελική αρχή έκρινε πως ο κατηγορούμενος για σωματική βλάβη, η οποία θα οδηγούσε ελλείψει υποβολής έγκλησης στην απόρριψη της ποινικής δίωξης ως απαράδεκτης. Ο κατηγορούμενος εν τέλει καταδικάστηκε σε ποινή ενός έτους με τριετή αναστολή.
- Δες και άρθρο Αυτόφωρο
- Δες ακόμα άρθρο Συκοφαντική Δυσφήμηση
- Δες ακόμα άρθρο Σωματική Βλάβη
- Δες και άρθρο Διαζύγιο
- Δες και άρθρο Μετοίκηση Οικογενειακής Στέγης
- Δες και άρθρο Συνεπιμέλεια Τέκνου
- Δες και άρθρο Διατροφή Τέκνων- Τρόποι Είσπραξης
- Δες και άρθρο Επιμέλεια και Αρπαγή Τέκνων
- Δες και άρθρο Αλλαγή Πόλης Ανήλικων Τέκνων
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΩΗΝ ΣΥΝΤΡΟΦΩΝ
1. Τι ποινή κινδυνεύω για ενδοοικογενειακή βία σε πρώην σύντροφο;
Μετά την ενσωμάτωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης το 2018, ο νόμος 3500/2006 εφαρμόζεται και σε πρώην μόνιμους συντρόφους που συζούσαν. Η ενδοοικογενειακή σωματική βλάβη τιμωρείται με ποινή φυλάκισης που ξεκινά από έναν χρόνο, ενώ προβλέπονται διακρίσεις για απλή, επικίνδυνη ή βαριά μορφή. Στην πράξη, η ποινή κατά κανόνα μειώνεται σημαντικά με αναγνώριση ελαφρυντικών (πρότερος έντιμος βίος, μεταμέλεια, καλή συμπεριφορά μετά την πράξη — άρθρο 84 ΠΚ) και χορηγείται αναστολή κατά το άρθρο 99 ΠΚ. Σε πρόσφατη υπόθεση πρώην συντρόφων, το δικαστήριο επέβαλε ποινή ενός έτους με τριετή αναστολή, χωρίς ο κατηγορούμενος να εκτίσει πραγματική φυλάκιση.
2. Ισχύει η ενδοοικογενειακή βία αν είχαμε ήδη χωρίσει;
Ναι, αλλά υπό προϋποθέσεις. Ο νόμος μετά το 2018 καλύπτει τη βία μεταξύ πρώην συζύγων ή πρώην μόνιμων συντρόφων που είχαν συμβίωση. Το κρίσιμο είναι αν υπήρχε σταθερή, διαρκής συμβίωση και όχι περιστασιακή σχέση. Αν αμφισβητείται η ύπαρξη μόνιμης συγκατοίκησης ή η διάρκεια της σχέσης, ανοίγει σημαντικό πεδίο υπεράσπισης, καθώς η εφαρμογή του ειδικού νόμου επιβαρύνει την κατηγορία. Σε αντίθετη περίπτωση, η πράξη μπορεί να αξιολογηθεί ως απλή σωματική βλάβη του ΠΚ, που είναι αδίκημα κατ’ έγκληση και η μη υποβολή έγκλησης οδηγεί σε απόρριψη της δίωξης ως απαράδεκτης.
3. Τι κάνω αν συλληφθώ στο αυτόφωρο για ενδοοικογενειακή βία;
Πρώτη και κρίσιμη ενέργεια είναι η άμεση επικοινωνία με δικηγόρο πριν δοθεί οποιαδήποτε κατάθεση ή απολογία. Έχετε δικαίωμα σιωπής, καθώς και δικαίωμα να μην απαντήσετε σε ερωτήσεις χωρίς νομικό παραστάτη. Η αυτόφωρη διαδικασία είναι ταχύτατη και πρόχειρες δηλώσεις στο τμήμα συχνά χρησιμοποιούνται καταλυτικά στο δικαστήριο. Ο δικηγόρος θα ζητήσει προθεσμία απολογίας, θα συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία, μάρτυρες, ιατρικές γνωματεύσεις και θα προετοιμάσει την υπεράσπιση. Παράλληλα μπορεί να υποβληθεί αίτημα για ποινική διαπραγμάτευση ή υπό όρους αναστολή της δίωξης, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου 3500/2006.
4. Τι μπορώ να κάνω αν η καταγγελία είναι ψευδής ή υπερβολική;
Είναι πολύ συχνό σε υποθέσεις πρώην συντρόφων να υπάρχει υπερβολή ή και ψευδής καταγγελία λόγω εκκρεμοτήτων (περιουσιακά, επιμέλεια τέκνων, εκδίκηση). Η υπεράσπιση εστιάζει στην αμφισβήτηση της ιατροδικαστικής έκθεσης, στην αντίφαση των καταθέσεων, στην έλλειψη αυτοπτών μαρτύρων, στα μηνύματα και στις επικοινωνίες πριν και μετά το επεισόδιο. Εφόσον αποδειχθεί ότι η μηνύτρια συνειδητά κατέθεσε ψευδή στοιχεία, ανοίγει ο δρόμος για ποινική δίωξη εις βάρος της για ψευδή καταμήνυση και ψευδορκία, καθώς και για αγωγή αποζημίωσης για την προσβολή της προσωπικότητας και την ηθική βλάβη.
5. Πόσο χρόνο διαρκεί η ποινική διαδικασία;
Όταν η σύλληψη γίνεται στο αυτόφωρο, η εκδίκαση μπορεί να γίνει εντός ωρών ή ημερών, με δυνατότητα αιτήματος προθεσμίας 48 ωρών έως τριών ημερών για προετοιμασία. Αν η υπόθεση εισαχθεί με κανονική κλήση, η εκδίκαση στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο γίνεται κατά κανόνα εντός 6 έως 18 μηνών από την υποβολή της έγκλησης. Σε περίπτωση καταδίκης, η άσκηση έφεσης έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα και η εκδίκασή της απαιτεί συνήθως ένα έως δύο έτη επιπλέον. Τα ακριβή χρονοδιαγράμματα εξαρτώνται από τον φόρτο του αρμόδιου δικαστηρίου και την πολυπλοκότητα της υπόθεσης.
6. Ποιος ο ρόλος του δικηγόρου σε τέτοιες υποθέσεις;
Ο δικηγόρος υπεράσπισης αναλαμβάνει την πλήρη στρατηγική από την πρώτη στιγμή: εκπροσωπεί τον κατηγορούμενο στην προανάκριση, διαχειρίζεται την απολογία, ελέγχει αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ειδικού νόμου περί ενδοοικογενειακής βίας ή αν η πράξη πρέπει να κριθεί ως κοινή σωματική βλάβη κατ’ έγκληση. Εξετάζει τη γνησιότητα και πληρότητα της ιατροδικαστικής έκθεσης, εντοπίζει αντιφάσεις στην καταγγελία, προτείνει μάρτυρες και τεκμήρια. Στο ακροατήριο επιδιώκει αθώωση, μετριοπαθή ποινή με αναστολή ή μετατροπή, αναγνώριση ελαφρυντικών και, όπου ταιριάζει, ποινική διαμεσολάβηση που οδηγεί σε αποχή από την ποινική δίωξη.