Ο νόμος για την Επικίνδυνη Οδήγηση επιλέχθηκε από τον Έλληνα νομοθέτη να αποτελέσει την εκδικητικότερη διάταξη του Ποινικού Κώδικα. Τα τροχαία ατυχήματα ως απόρροια της κινδυνώδους συμπεριφοράς αμελών και ανώριμων οδηγών αποτελούν έναν χώρο διαχρονικής σύγκρουσης του κράτους δικαίου με το λαϊκό περί δικαίου αίσθημα. Με την διάταξη του άρθρου 290Α ΠΚ περί επικίνδυνης οδήγησης, αποτυπώνεται η ξεκάθαρη βούληση του νομοθέτη να θεσπίσει εξοντωτικές ποινές στην παραβίαση των κανόνων οδικής συμπεριφοράς, σε μια προσπάθεια να ικανοποιήσει το λαϊκό αίσθημα που διαμορφώνεται από τα ΜΜΕ.
Το μόνο που ενδιαφέρει είναι η ικανοποίηση ενός υποκινούμενου λαϊκού περί δικαίου αισθήματος και η κατά παραγγελία νομοθέτηση, που υποκρύπτει, αφενός, άγνοια της γενικότερης λογικής του νόμου, και αφετέρου, μια άνευ προηγουμένου έξαρση νομοθετικού λαϊκισμού.
Σύμφωνα με το άρθρο 290Α ΠΚ για την επικίνδυνη οδήγηση:
1. Όποιος κατά τη συγκοινωνία στους δρόμους ή στις πλατείες: α) οδηγεί όχημα μολονότι δεν είναι σε θέση να το πράξει με ασφάλεια εξαιτίας της κατανάλωσης οινοπνεύματος ή χρήσης ναρκωτικών ουσιών ή λόγω σωματικής ή πνευματικής εξάντλησης, ή β) οδηγεί όχημα σε εθνικές ή περιφερειακές οδούς αντίστροφα στο ρεύμα της εκάστοτε κατεύθυνσης ή σε πεζοδρόμους, πεζοδρόμια ή πλατείες, ή οδηγεί όχημα που είναι τεχνικά ανασφαλές ή με ανασφαλή τρόπο φορτωμένο ή προβαίνει κατά την οδήγηση σε επικίνδυνους ελιγμούς ή μετέχει σε αυτοσχέδιους αγώνες, τιμωρείται, αν δεν προβλέπονται βαρύτερες κυρώσεις σε άλλες διατάξεις: αα) με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή αν από την πράξη προέκυψε κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα, ββ) με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους αν από την πράξη προέκυψε κίνδυνος για άνθρωπο, γγ) με κάθειρξη έως δέκα έτη αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ή προκάλεσε βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις, δδ) με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο άλλου. Αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη.
- Όποιος στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου οδηγεί επικίνδυνα από αμέλεια και από την πράξη του αυτή προέκυψε κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα ή για άνθρωπο, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή.
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΡΘΡΟΥ 290Α ΠΚ ΓΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΟΔΗΓΗΣΗ
Προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι και πάλι η ασφάλεια της συγκοινωνίας στους δρόμους και στις πλατείες.
Πρόκειται για ένα νέο έγκλημα συγκεκριμένης διακινδύνευσης, για τη στοιχειοθέτηση του οποίου δεν αρκεί μόνο η διατάραξη -όταν δηλαδή δημιουργούνται συνθήκες κινδύνου, για την ασφαλή διεξαγωγή της οδικής συγκοινωνίας, αλλά πρέπει, επί πλέον να οδηγείται κάποιο όχημα υπό τις παρακάτω οριζόμενες συνθήκες. Στο μέτρο που η κίνηση στους δρόμους ούτως ή άλλως περικλείει κινδύνους, η έννοια της διατάραξης της ασφάλειας της συγκοινωνίας στοιχειοθετείται, όταν η πράξη έχει ως αποτέλεσμα την επαύξηση του συνηθισμένου κινδύνου που ενυπάρχει σε κάθε κίνηση στους δρόμους.
Με την παρούσα νέα διάταξη τιμωρείται, 1. Όποιος κατά τη συγκοινωνία στους δρόμους ή στις πλατείες:
(i) οδηγεί όχημα, μολονότι δεν είναι σε θέση να το πράξει με ασφάλεια εξαιτίας της κατανάλωσης οινοπνεύματος ή χρήσης ναρκωτικών ουσιών ή λόγω σωματικής ή πνευματικής εξάντλησης, ή (ii) οδηγεί όχημα σε εθνικές ή περιφερειακές οδούς αντίστροφα στο ρεύμα της εκάστοτε κατεύθυνσης ή σε πεζόδρομους, πεζοδρόμια ή πλατείες, ή οδηγεί όχημα που είναι τεχνικά ανασφαλές ή με ανασφαλή τρόπο φορτωμένο ή προβαίνει κατά την οδήγηση σε επικίνδυνους ελιγμούς ή μετέχει σε αυτοσχέδιους αγώνες, τιμωρείται, αν δεν προβλέπονται βαρύτερες κυρώσεις σε άλλες διατάξεις:
α) με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή αν από την πράξη προέκυψε κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα, β) με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους αν από την πράξη προέκυψε κίνδυνος για άνθρωπο, γ) με κάθειρξη έως δέκα έτη αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ή προκάλεσε βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις, δ) με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο άλλου. Η παραπάνω τελευταία κακουργηματική πράξη συρρέει με την ανθρωποκτονία από αμέλεια. Αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη.
Δρόμοι νοούνται κάθε είδους δρόμοι, εθνικοί, περιφερειακοί, δημοτικοί, κοινοτικοί, αγροτικοί, εντός ή εκτός πόλης, γέφυρες, σήρραγγες, υπόγειες διαβάσεις, πεζόδρομοι, πεζοδρόμια και γενικά κάθε μέρος προορισμένο για την κίνηση και την κυκλοφορία οχημάτων και πεζών, στο οποίο έχει κανείς ελεύθερα ή με αντίτιμο διοδίων δικαίωμα πρόσβασης και προσπέλασης.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΑΡΘΡΟΥ 290Α ΠΚ ΓΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΟΔΗΓΗΣΗ
Με τον νόμο περί Επικίνδυνης Οδήγησης το Ελληνικό κράτος δικαίου απεμπόλησε τον χαρακτήρα του ουδέτερου παρατηρητή: Αντί να νομοθετήσει προληπτικά και παραδειγματικά, επέλεξε να νομοθετήσει εκδικητικά και ευκαιριακά, καταργώντας στην πράξη την ουσία της τιμώρησης του Ποινικού Κώδικα, ικανοποιώντας λαϊκιστικά μόνο την ανάγκη των τηλεθεατών για εξοντωτικές φωτογραφικές τιμωρίες.
Νομικά μιλώντας, για να νομοθετήσει η Πολιτεία τόσο αυστηρές ποινικές διατάξεις, δεν αρκεί η επικίνδυνη οδηγική συμπεριφορά μαζί με την αποδοχή του κινδύνου της από τον δράστη, απαιτείται κυρίως η αποδοχή του μοιραίου αποτελέσματος και αυτό ΔΕΝ υφίσταται στους αμελείς και ανώριμους δράστες.
Η ανόμοια και επιλεκτική εφαρμογή του νόμου από τα ελληνικά δικαστήρια, ανάλογα με την συναισθηματική ένταση που εμφανίζουν τα ΜΜΕ στο εγκληματικό αποτέλεσμα, αποτέλεσε την κραυγαλέα ομολογία της αποτυχίας του Έλληνα νομοθέτη, που αρνήθηκε να ενηλικιωθεί πνευματικά και κοινωνικά, επιλέγοντας να νομοθετεί πρόχειρα, βιαστικά και παρορμητικά, πιστεύοντας ότι έτσι θα επιτύχει αποτελεσματική προστασία από επικίνδυνες συμπεριφορές εν γένει.
Εν κατακλείδι, η ελληνική δικαιοσύνη δυστυχώς υπέκυψε στην υποκινούμενη λαϊκή αγανάκτηση και απώλεσε την ιδιότητα της ως ανεξάρτητο όργανο διαφύλαξης της κοινωνικής ειρήνης και εξασφάλισης μιας αμερόληπτης προστασίας των εννόμων αγαθών, επιχειρώντας αντί να προλαμβάνει και να καθοδηγεί, να κινητοποιείται κατόπιν εορτής για να ικανοποιεί το θυμικό του πολίτη στο πλευρό των, διαχρονικά πρόθυμων να το πράξουν, ΜΜΕ.
Όταν νομοθετεί η λαϊκή οργή το Κράτος Δικαίου ηττάται.
- Δες ακόμα άρθρο Οδήγηση Μεθυσμένος
- Δες ακόμα άρθρο Συκοφαντική Δυσφήμηση
- Δες ακόμα άρθρο Σωματική Βλάβη
- Δες ακόμα άρθρο Ναρκωτικά
- Δες ακόμα άρθρο Απάτη
- Δες ακόμα άρθρο Πλαστογραφία
- Δες ακόμα άρθρο Υπεξαίρεση
- Δες ακόμα άρθρο Ανθρωποκτονία εξ Αμελείας
- Δες ακόμα άρθρο Φοροδιαφυγή
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΟΔΗΓΗΣΗ – ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
1. Τι ποινή κινδυνεύω για επικίνδυνη οδήγηση;
Το άρθρο 290Α ΠΚ προβλέπει διαβαθμισμένες ποινές ανάλογα με το αποτέλεσμα. Αν προκλήθηκε κίνδυνος μόνο σε ξένα πράγματα, η ποινή φτάνει τα τρία έτη φυλάκισης ή χρηματική ποινή. Αν προκλήθηκε κίνδυνος για άνθρωπο, η ποινή ξεκινά από ένα έτος φυλάκιση. Σε περίπτωση βαριάς σωματικής βλάβης η πράξη γίνεται κακούργημα με κάθειρξη έως δέκα έτη, ενώ αν επήλθε θάνατος προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών. Στην αμελή μορφή, η ποινή περιορίζεται σε φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή. Στην πράξη, με σωστή υπεράσπιση και αναγνώριση ελαφρυντικών (άρθρο 84 ΠΚ), η ποινή κατά κανόνα μειώνεται σημαντικά και πολύ συχνά αναστέλλεται ή μετατρέπεται.
2. Πώς μπορώ να αποφύγω την καταδίκη ή τη φυλακή;
Η υπεράσπιση εστιάζει στην αμφισβήτηση του υποκειμενικού στοιχείου, δηλαδή του δόλου διακινδύνευσης που απαιτείται για την κακουργηματική μορφή. Σε πολλές υποθέσεις η συμπεριφορά αξιολογείται ως αμελής, οπότε μετατοπίζεται στην παράγραφο 2 με πολύ ηπιότερη ποινή. Παράλληλα ελέγχεται η αιτιώδης συνάφεια, η συνυπαιτιότητα τρίτων ή του παθόντος, η εγκυρότητα της αλκοτέστ ή τοξικολογικής εξέτασης και η τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων. Αν επιβληθεί ποινή φυλάκισης έως τρία έτη, υπάρχουν εργαλεία αναστολής (άρθρο 99 ΠΚ), μετατροπής σε χρηματική (άρθρο 80 ΠΚ) ή κοινωφελούς εργασίας. Η αναγνώριση ελαφρυντικών (πρότερος έντιμος βίος, μεταγενέστερη καλή συμπεριφορά, ειλικρινής μετάνοια) μπορεί να ρίξει την ποινή ακόμη και κάτω από το όριο μετατρεψιμότητας.
3. Τι κάνω αν συλληφθώ στο αυτόφωρο μετά από τροχαίο;
Πρώτη και απαραίτητη ενέργεια είναι η άμεση επικοινωνία με δικηγόρο, πριν δοθεί οποιαδήποτε απολογία ή κατάθεση. Ο οδηγός έχει δικαίωμα σιωπής και δεν υποχρεούται να αυτοενοχοποιηθεί. Δηλώσεις στο σημείο του ατυχήματος, χωρίς ψυχραιμία και νομική καθοδήγηση, αξιοποιούνται αργότερα από την κατηγορούσα αρχή. Στο αυτόφωρο ο δικηγόρος ζητά προθεσμία απολογίας, εξασφαλίζοντας χρόνο για τη μελέτη της δικογραφίας, την κατάρτιση γραπτού υπομνήματος και τη συλλογή τεχνικών στοιχείων (πραγματογνωμοσύνη τροχαίου, βίντεο, μάρτυρες). Σε σοβαρές υποθέσεις με βαρύ τραυματισμό ή θάνατο, ζητείται η επιβολή περιοριστικών όρων αντί προφυλάκισης, η οποία αποτελεί εξαιρετικό μέτρο.
4. Πόσο διαρκεί η ποινική διαδικασία;
Σε πλημμεληματική μορφή (διακινδύνευση πραγμάτων ή ανθρώπου, σωματική βλάβη πλην βαριάς), η υπόθεση εκδικάζεται στο Μονομελές ή Τριμελές Πλημμελειοδικείο και κατά κανόνα ολοκληρώνεται σε πρώτο βαθμό μέσα σε ένα έως δύο έτη από την άσκηση της δίωξης. Σε κακουργηματική μορφή (βαριά σωματική βλάβη ή θάνατος) προηγείται κύρια ανάκριση, παραπομπή με βούλευμα και εκδίκαση σε Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο, διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει δύο έως τέσσερα έτη. Η έφεση προσθέτει επιπλέον χρόνο, όμως αναστέλλει την εκτέλεση της πρωτόδικης απόφασης. Ο χρόνος αξιοποιείται για ωρίμανση των αποδεικτικών στοιχείων και ενίσχυση της υπεράσπισης.
5. Τι έγγραφα και στοιχεία χρειάζεται η υπεράσπιση;
Συγκεντρώνονται το δελτίο τροχαίου ατυχήματος, οι εκθέσεις αυτοψίας της Τροχαίας, τα σχεδιαγράμματα, οι φωτογραφίες, οι καταθέσεις μαρτύρων και τα αποτελέσματα αλκοτέστ ή τοξικολογικών. Σημαντικά είναι τυχόν βίντεο από κάμερες ασφαλείας ή κινητά, η ιατροδικαστική έκθεση, τα ιατρικά πιστοποιητικά τραυματιών και το ποινικό μητρώο του οδηγού. Σε πολλές περιπτώσεις διατάσσεται ή προσκομίζεται ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη ανασύστασης τροχαίου, που αμφισβητεί την ταχύτητα, την αιτιώδη συνάφεια ή τη συνυπαιτιότητα. Έγγραφα που τεκμηριώνουν τον πρότερο έντιμο βίο, την επαγγελματική και οικογενειακή κατάσταση και ενδεχόμενη αποκατάσταση της ζημίας προς τον παθόντα ενισχύουν την αναγνώριση ελαφρυντικών.
6. Ποιος ο ρόλος του δικηγόρου σε υπόθεση επικίνδυνης οδήγησης;
Το γραφείο μας αναλαμβάνει την υπόθεση από τη στιγμή της σύλληψης ή της κλήσης σε κατάθεση και χαράσσει εξατομικευμένη στρατηγική υπεράσπισης. Μελετά κρίσιμα την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του άρθρου 290Α ΠΚ, αμφισβητεί τον δόλο διακινδύνευσης, μετατοπίζει την υπόθεση από την κακουργηματική στην πλημμεληματική ή στην αμελή μορφή και αξιοποιεί κάθε διαδικαστικό ελάττωμα. Συντάσσει αυτοτελείς ισχυρισμούς για ελαφρυντικά, διαπραγματεύεται εξωδικαστικό συμβιβασμό με τον παθόντα όπου είναι δυνατό, και εκπροσωπεί τον κατηγορούμενο σε όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας. Στόχος είναι η αποφυγή στερητικής της ελευθερίας ποινής και, όπου εφικτό, η αθώωση ή η μείωση κατηγορίας.