Για εγκατάσταση συστήματος με κάμερες σε ιδιωτικό χώρο απαιτείται η υποβολή γνωστοποίησης στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Παρακολουθήστε ένα βίντεο που περιγράφει τα πιο συχνά ηλεκτρονικά εγκλήματα:
Η ίδια υποχρέωση γνωστοποίησης υπάρχει και για κάθε μεταβολή στο σύστημα βιντεοεπιτήρησης (π.χ. προσθήκη, αφαίρεση ή επανατοποθέτηση καμερών).
Σε περίπτωση που η γνωστοποίηση αυτή δε λάβει χώρα, είναι δυνατό να επιβληθούν τόσο διοικητικές όσο και ποινικές κυρώσεις, σύμφωνα με τα άρθρα 20 και 22 του ν. 2472/1997.
Εξαίρεση από τον κανόνα της υποχρέωσης γνωστοποίησης αποτελούν οι περιπτώσεις που το σύστημα βιντεοεπιτήρησης λαμβάνει ή/και καταγράφει εικόνα από αποκλειστικά ιδιωτικό, μη επαγγελματικό χώρο, όπως για παράδειγμα στο σπίτι.
Ως προς το σημείο τοποθέτησης των καμερών, αυτό μπορεί να είναι οπουδήποτε εντός του διαμερίσματός.
Ωστόσο, επισημαίνεται ότι απαγορεύεται να λαμβάνεται εικόνα από εξωτερικό δημόσιο χώρο, όπως για παράδειγμα κάμερα στο μπαλκόνι η οποία λαμβάνει εικόνα από δρόμο ή πεζοδρόμιο, καθώς και από γειτονικά κτίρια (άρθρο 3 της οδηγίας 1/2011).
Εάν πρόκειται για οροφοδιαμέρισμα, η τοποθέτηση κάμερας και η επεξεργασία θεωρούνται νόμιμες, εφόσον το πεδίο λήψης εικόνας είναι το απολύτως απαραίτητο για τον σκοπό της προστασίας της εισόδου του διαμερίσματος.
Με άλλα λόγια το πεδίο λήψης θα πρέπει να περιορίζεται στην επιτήρηση της πόρτας του διαμερίσματος, και να λαμβάνει τη λιγότερη δυνατή εικόνα από κοινόχρηστους χώρους, όπως σκάλα και ασανσέρ, καθώς με τον τρόπο αυτό, τα πρόσωπα που κατά κανόνα ενδέχεται να θίγονται από την επεξεργασία είναι αυτά που έχουν ως σκοπό την είσοδο στην οικία του ενοίκου του οροφοδιαμερίσματος.
Το πρόσωπο που έχει τοποθετήσει την κάμερα θεωρείται υπεύθυνος επεξεργασίας για την εγκατάσταση αυτή και, επομένως, έχει όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ν. 2472/1997 και την οδηγία 1/2011, όπως υποχρέωση υποβολής γνωστοποίησης στην Αρχή, υποχρέωση ικανοποίησης των δικαιωμάτων ενημέρωσης, πρόσβασης και αντίρρησης των υποκειμένων, υποχρέωση τήρησης του απορρήτου και της ασφάλειας της επεξεργασίας.
Τι ισχύει για την τοποθέτηση καμερών σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας;
Κάμερα μπορεί να τοποθετηθεί σε κοινόχρηστο χώρο στάθμευσης, για επιτήρηση οχήματος, εφόσον δεν υπάρχει τέτοιο σύστημα από την πολυκατοικία. Θα πρέπει όμως γι’ αυτό να ερωτηθούν οι υπόλοιποι ένοικοι, η κάμερα να εστιάζει αποκλειστικά στο όχημα και να τοποθετηθούν ευδιάκριτες πινακίδες. Για αυτή την επεξεργασία, πρέπει να υποβάλεται γνωστοποίηση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Σύμφωνα με την Oδηγία 1/2011 της Αρχής Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, για την εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης απαιτείται απόφαση του οργάνου που είναι αρμόδιο για τη διαχείριση της πολυκατοικίας (π.χ. Γενική Συνέλευση ιδιοκτητών, όπως αυτή ορίζεται στον κανονισμό της πολυκατοικίας, με ποσοστά ανά ιδιοκτησία κ.λπ.).
Αν ο κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει ήδη την εγκατάσταση του συστήματος βιντεοεπιτήρησης, τότε απλά ακολουθείται ό,τι ορίζεται στον κανονισμό.
Αν δεν προβλέπεται από τον κανονισμό η εγκατάσταση, απαιτείται συναπόφαση των 2/3 των ενοίκων. Αυτό σημαίνει ότι οι ένοικοι θα εκφράσουν γνώμη μόνο για το αν επιθυμούν ή όχι την λειτουργία του συστήματος βιντεοεπιτήρησης. Επισημαίνεται ότι σε κάθε (κατοικημένο) διαμέρισμα αναλογεί μία ψήφος.
Κατόπιν θετικής γνώμης, δίνεται η δυνατότητα στην Γενική Συνέλευση της πολυκατοικίας να αποφασίσει την εγκατάσταση.
Παραδείγματα:
α) Η Γ.Σ. της πολυκατοικίας ψηφίζει ομόφωνα (100%) υπέρ της εγκατάστασης συστήματος βιντεοεπιτήρησης, αλλά από τους 20 ενοίκους, μόνο οι 13 συμφωνούν (ποσοστό μικρότερο των 2/3) ενώ οι 7 διαφωνούν. Τότε δεν μπορεί να εγκατασταθεί σύστημα βιντεοεπιτήρησης.
β) Η Γ.Σ. της πολυκατοικίας ψηφίζει με 55% για την τοποθέτηση, και πάνω από τα 2/3 των ενοίκων επιθυμούν την τοποθέτηση. Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να εγκατασταθεί σύστημα βιντεοεπιτήρησης (εφόσον στον κανονισμό αποφάσεις για τέτοια θέματα λαμβάνονται με πλειοψηφία 50% + 1).
- Διάβασε και άρθρο Ηλεκτρονικό Έγκλημα
- Διάβασε και άρθρο Συκοφαντική Δυσφήμηση μέσω Facebook
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΜΕΡΕΣ ΣΕ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΧΩΡΟ
1. Τι κινδυνεύω αν εγκαταστήσω κάμερες χωρίς γνωστοποίηση;
Η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις γνωστοποίησης και νόμιμης λειτουργίας συστήματος βιντεοεπιτήρησης ενεργοποιεί τόσο διοικητικές όσο και ποινικές κυρώσεις. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα μπορεί να επιβάλει σημαντικά διοικητικά πρόστιμα βάσει του ΓΚΠΔ (Κανονισμός 2016/679) και του ν. 4624/2019, που κατά κανόνα φτάνουν σε αρκετές χιλιάδες ευρώ ανάλογα με τη βαρύτητα και τη διάρκεια της παραβίασης.
Παράλληλα, αν η κάμερα καταγράφει εικόνα γείτονα, κοινόχρηστου χώρου ή δημόσιου δρόμου, ο θιγόμενος μπορεί να υποβάλει μήνυση για παράνομη επεξεργασία δεδομένων και να ασκήσει αγωγή προσβολής προσωπικότητας (άρθρο 57 ΑΚ), διεκδικώντας αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
2. Πού επιτρέπεται να τοποθετήσω κάμερες στο διαμέρισμά μου;
Εντός αποκλειστικά ιδιωτικού, μη επαγγελματικού χώρου (όπως η κατοικία) η εγκατάσταση είναι ελεύθερη και εξαιρείται από την υποχρέωση γνωστοποίησης. Όμως υπάρχουν αυστηρά όρια ως προς το πεδίο λήψης. Απαγορεύεται η καταγραφή εικόνας από εξωτερικό δημόσιο χώρο (δρόμος, πεζοδρόμιο), από γειτονικά κτίρια ή μπαλκόνια, καθώς και από κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας χωρίς συγκεκριμένη διαδικασία.
Σε οροφοδιαμέρισμα, η κάμερα στην εξώπορτα επιτρέπεται μόνο εφόσον το πεδίο λήψης περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο για την επιτήρηση της εισόδου και αποφεύγεται κατά το δυνατόν η καταγραφή σκάλας ή ανελκυστήρα.
3. Πώς αμύνομαι σε καταγγελία γείτονα για παράνομη κάμερα;
Η άμυνα οργανώνεται σε δύο επίπεδα. Διοικητικά, μπορεί να υποβληθεί υπόμνημα προς την Αρχή Προστασίας Δεδομένων με τεχνική περιγραφή του συστήματος, φωτογραφίες του πεδίου λήψης, ρύθμιση masking στις περιοχές που αφορούν τρίτους και τεκμηρίωση του νόμιμου σκοπού (ασφάλεια εισόδου, προστασία οχήματος).
Ποινικά, αν έχει υποβληθεί μήνυση για παραβίαση προσωπικών δεδομένων, η υπεράσπιση επικεντρώνεται στην έλλειψη δόλου, στη συμμόρφωση με την Οδηγία 1/2011 και στην αναλογικότητα της επεξεργασίας. Η άμεση τροποποίηση του πεδίου λήψης μετά από όχληση συχνά αποδυναμώνει την κατηγορία.
4. Πόσο χρόνο χρειάζεται η νομιμοποίηση εγκατάστασης σε πολυκατοικία;
Η διαδικασία περιλαμβάνει σύγκληση Γενικής Συνέλευσης, λήψη απόφασης με την απαιτούμενη πλειοψηφία (αν δεν προβλέπεται στον κανονισμό, απαιτείται συμφωνία των 2/3 των συνιδιοκτητών), σύνταξη πρακτικού, υποβολή γνωστοποίησης στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων και τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων. Συνολικά απαιτούνται κατά κανόνα ένας έως τρεις μήνες, ανάλογα με την προθυμία των συνιδιοκτητών.
Αν προκύψει ένσταση συνιδιοκτήτη, η εκδίκαση ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου επεκτείνει τη διαδικασία.
5. Τι έγγραφα χρειάζομαι για νόμιμη εγκατάσταση καμερών;
Για ιδιωτικό χώρο εντός κατοικίας δεν απαιτείται γνωστοποίηση. Για κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας χρειάζονται: πρακτικό Γενικής Συνέλευσης με την απαιτούμενη πλειοψηφία, αντίγραφο του κανονισμού, τεχνική περιγραφή του συστήματος (αριθμός καμερών, πεδίο λήψης, χρόνος τήρησης αρχείου), πολιτική προστασίας δεδομένων, ενημερωτικές πινακίδες σε εμφανή σημεία και γνωστοποίηση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Επίσης απαιτείται ορισμός υπευθύνου επεξεργασίας και τήρηση αρχείου δραστηριοτήτων επεξεργασίας σύμφωνα με το άρθρο 30 ΓΚΠΔ.
6. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου σε υποθέσεις καμερών;
Ο δικηγόρος ελέγχει τη συμβατότητα του συστήματος με τον ΓΚΠΔ, τον ν. 4624/2019 και την Οδηγία 1/2011, συντάσσει την πολιτική προστασίας δεδομένων, τα έντυπα ενημέρωσης και το πρακτικό απόφασης Γενικής Συνέλευσης, και υποβάλλει τη γνωστοποίηση στην Αρχή. Σε περίπτωση καταγγελίας, εκπροσωπεί τον εντολέα ενώπιον της Αρχής Προστασίας Δεδομένων, υποβάλλει υπόμνημα και προσκομίζει αποδεικτικά στοιχεία.
Αν ασκηθεί ποινική δίωξη ή αγωγή προσβολής προσωπικότητας, αναλαμβάνει την υπεράσπιση ενώπιον του Πρωτοδικείου, ζητώντας απόρριψη της κατηγορίας ή απαλλαγή με βάση την αναλογικότητα και τον νόμιμο σκοπό της επεξεργασίας.