Τα τελευταία χρόνια ολοένα περισσότεροι ανήλικοι διακινητές παιδικής πορνογραφίας ανακαλύπτονται στο διαδίκτυο. Ποιοι είναι τελικά τα θύματα και ποιοι οι δράστες σε αντίστοιχες περίπλοκες περιπτώσεις; Οι αστυνομικές αρχές έχουν να αντιμετωπίσουν το εξής πρόβλημα: παιδιά και νέοι γίνονται οι ίδιοι διακινητές γυμνών φωτογραφιών ή βίντεο πορνογραφικού περιεχομένου μέσω διαδικτύου.
Παράδειγμα
Επιτυχημένη αθωωτική απόφαση του γραφείου μας σε υπόθεση παιδικής πορνογραφίας από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών: Αποφαση Αθωος Παιδικη πορνογραφια Μικτο Ορκωτο Δικαστηριο
Επεξηγηματικό βίντεο που περιγράφει τα πιο συχνά ηλεκτρονικά εγκλήματα
Έρευνα της βαυαρικής αστυνομία κατέληξε σε ανησυχητικά συμπεράσματα. «Πέρυσι τα στοιχεία ξεπέρασαν κάθε όριο» σύμφωνα με τον επικεφαλής της ομάδας εγκληματολογικών ερευνών, Γιοχάνες Λουφ.«Τα στοιχεία αλλάζουν από χρονιά σε χρονιά. Υπάρχουν ηλικίες και κάτω των δέκα ετών» ενώ και ο αριθμός των μη καταγεγραμμένων περιστατικών ενδέχεται να είναι υψηλότερος.
Τα «ευρήματα» προκύπτουν συνήθως κατά τύχη – για παράδειγμα όταν στο πλαίσιο ερευνών για ναρκωτικά με ανήλικους δράστες, αστυνομικοί μπορεί να εντοπίσουν στα κινητά τους υλικό παιδικής πορνογραφίας.
«Αυτή η τάση έχει καταγραφεί εδώ και κάποια χρόνια» σημειώνει ο εγκληματολόγος και ειδικός σε θέματα διαδικτυακού εγκλήματος Τόμας Γκάμπριελ Ρούντιγκερ από τη Σχολή Αστυνομίας του Βρανδεμβούργου. «Ένα βασικό στοιχείο που πλέον γνωρίζουμε για το πεδίο της εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο είναι ότι οι ανήλικοι μπορεί να είναι όχι μόνο θύματα αλλά και θύτες».
Μόνο στη Γερμανία, ο αριθμός των υπόπτων για αδικήματα που σχετίζονται με παιδική πορνογραφία κάτω των 21 ετών έχει αυξηθεί κατά 125%. Τ0 2019 ο αριθμός τους έφτασε στις 7.584, ενώ το 2018 οι καταγεγραμμένοι ύποπτοι ήταν 3.316.
Αυξημένοι κίνδυνοι για τα παιδιά στο ίντερνετ
Ακόμη και σήμερα σπάνια γίνονται σε βάθος συζητήσεις με τα παιδιά για το τι μπορούν να κάνουν στο διαδίκτυο και τι όχι. «Μέχρι στιγμής η τάση ήταν να λέμε στα παιδιά: προσέξτε μην γίνεται θύματα στο διαδίκτυο. Είναι πιο δύσκολο να τους πούμε: προσέξτε να μην γίνεται και θύτες!».
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ένας λόγος που εξηγεί τον αυξημένο αριθμό ανήλικων δραστών έχει να κάνει με τη διάδοση της χρήσης smartphone, ήδη από μικρή ηλικία. Συχνά μαθητές ποστάρουν και μοιράζονται γυμνές φωτογραφίες μέσω WhatsApp ή βγάζουν σέλφι δείχνοντας τα γεννητικά τους όργανα.Όπως παρατηρεί ο Ρούντιγκερ, μέχρι σήμερα το Ποινικό Δίκαιο δεν έχει σαφείς απαντήσεις για το τι περιεχόμενο επιτρέπεται να κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Πριν από είκοσι χρόνια για παράδειγμα δεν θα γινόταν δεκτό ότι κάποιος ακούσια διαθέτει υλικό παιδικής πορνογραφίας» αναφέρει ο Γερμανός εγκληματολόγος.
Σήμερα τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα και όπως επισημαίνει, αν για παράδειγμα ένας ανήλικος στείλει ένα βίντεο ή μια φωτογραφία πορνογραφικού περιεχομένου σε τσατ συμμαθητών, αυτόματα όλοι όσοι συμμετέχουν σε αυτό μπορεί να γίνουν συνένοχοι. Ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν βέβαια και «κλασικές» κατηγορίες δραστών, όπως ένας 17χρονος που απειλούσε 11χρονο κορίτσι με τη δημοσίευση γυμνών φωτογραφιών του. Πέρυσι η Ομοσπονδιακή Αστυνομία της Γερμανίας μετά από έρευνες σε υπολογιστές 21 υπόπτων για διακίνηση μέσω ίντερνετ υλικού παιδικής πορντογραφίας, εντόπισε μέσα σε αυτούς και έναν 14χρονο.
Η ευθύνη των γονιών
Η αστυνομία απευθύνει έκκληση προς τους γονείς να λάβουν το θέμα πολύ σοβαρά και να επισημάνουν στα παιδιά τους ότι δεν μπορούν να μοιράζονται έστω με φίλους τους γυμνές φωτογραφίες ή φωτογραφίες των γεννητικών τους οργάνων μέσω ίντερνετ.
«Η προστασία των προσωπικών δεδομένων περιλαμβάνει και την προστασία των προσωπικών αρχείων. Έτσι αν ένα αρχείο είναι κάπου αποθηκευμένο, δεν μπορεί να διατίθεται και στο διαδίκτυο», αναφέρει ο Ρούντιγκερ. Ως μόνη λύση για την αποφυγή τέτοιων φαινομένων, ο Γερμανός ειδικός θεωρεί την ανάπτυξη δεξιοτήτων σωστού χειρισμού των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Εκεί υπάρχουν σοβαρά κενά. Γι αυτό και είναι μεγάλη η ευθύνη των γονιών, του σχολείου αλλά και της πολιτικής.
Μέρος του άρθρου δημοσιεύθηκε στο Lifo.gr
- Βλέπε και άρθρο Ανήλικοι Κατηγορούμενοι
- Βλέπε και άρθρο Παιδική Πορνογραφία
- Βλέπε και άρθρο Μετατροπή Πορνογραφίας ανηλίκων από Κακούργημα σε Πλημμέλημα
- Βλέπε και άρθρο Δικηγορία και Παιδική Πορνογραφία
- Βλέπε και άρθρο Προφίλ Διακινητή Παιδικής Πορνογραφίας
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ ΔΙΑΚΙΝΗΤΕΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑΣ
1. Τι ποινή αντιμετωπίζει ανήλικος για διακίνηση πορνογραφικού υλικού;
Για ανηλίκους άνω των 15 ετών που κατηγορούνται κατά το άρθρο 348Α ΠΚ, ο Ποινικός Κώδικας προβλέπει αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα και, σε σοβαρές περιπτώσεις, ποινικό σωφρονισμό σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων. Για ανηλίκους κάτω των 15 ετών επιβάλλονται μόνο αναμορφωτικά μέτρα, χωρίς ποινική κύρωση με τη στενή έννοια. Κατά κανόνα η αντιμετώπιση είναι σαφώς ηπιότερη από εκείνη των ενηλίκων, με έμφαση στην παιδαγωγική και θεραπευτική παρέμβαση. Η συγκεκριμένη μεταχείριση εξαρτάται από την ηλικία, τις συνθήκες, την ύπαρξη πρόθεσης διακίνησης και το προφίλ του ανηλίκου, και απαιτεί εξειδικευμένη υπερασπιστική γραμμή.
2. Πώς αμύνεται ένας ανήλικος που προώθησε φωτογραφίες σε ομαδικό τσατ;
Η υπεράσπιση εστιάζει συχνά στην έλλειψη δόλου, δηλαδή στο γεγονός ότι ο ανήλικος δεν συνειδητοποιούσε την ποινική απαξία της προώθησης ή ότι έλαβε αυτόματα υλικό σε ομαδική συνομιλία χωρίς να το ζητήσει. Σημαντικά στοιχεία είναι η μη αποθήκευση του υλικού, η άμεση διαγραφή, η μη περαιτέρω αναπαραγωγή και η απουσία οικονομικού ή σεξουαλικού κινήτρου. Αξιολογείται επίσης η ψυχοκοινωνική ωριμότητα, καθώς ο ΠΚ απαιτεί ικανότητα κατανόησης του αδίκου. Ο δικηγόρος συγκεντρώνει τεχνικά στοιχεία από τη συσκευή, καταθέσεις συμμαθητών και εκθέσεις επιμελητή ανηλίκων που τεκμηριώνουν την απουσία εγκληματικής διάθεσης.
3. Τι ισχύει όταν ανήλικη στέλνει στον φίλο της γυμνή φωτογραφία της;
Το φαινόμενο, γνωστό ως sexting, είναι νομικά πολύπλοκο επειδή τυπικά εμπίπτει στην έννοια της παραγωγής ή διακίνησης πορνογραφικού υλικού ανηλίκου, ακόμη κι αν αυτοαπεικονίζεται. Στην πράξη, εισαγγελείς και δικαστήρια ανηλίκων αντιμετωπίζουν τα συναινετικά περιστατικά μεταξύ συνομηλίκων με ιδιαίτερη επιείκεια, ιδίως όταν δεν υπάρχει εκβιασμός, εκμετάλλευση ή περαιτέρω διανομή. Όμως αν ο παραλήπτης προωθήσει τη φωτογραφία σε τρίτους, η ευθύνη του ενεργοποιείται πλήρως. Σε κάθε περίπτωση, χρειάζεται άμεση νομική παρέμβαση, διότι η υπόθεση μπορεί να εξελιχθεί σε εκτεταμένη έρευνα με κατασχέσεις συσκευών σε ολόκληρο τον κύκλο των ανηλίκων.
4. Πόσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία ενώπιον δικαστηρίου ανηλίκων;
Από την κατάσχεση των συσκευών μέχρι την παραπομπή στο ακροατήριο μεσολαβεί κατά κανόνα διάστημα ενός έως δύο ετών, καθώς απαιτείται εργαστηριακή ανάλυση των ηλεκτρονικών μέσων από τη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Ακολουθεί η εκδίκαση από το Δικαστήριο Ανηλίκων του Πρωτοδικείου, που εκδίδει απόφαση εντός εύλογου χρόνου. Αν επιβληθεί αναμορφωτικό μέτρο, η εφαρμογή του παρακολουθείται από επιμελητή ανηλίκων. Η ολοκλήρωση όλων των βαθμίδων μπορεί να φτάσει τα τρία έως πέντε χρόνια. Σε κακουργηματικού χαρακτήρα μορφές μπορεί να διαταχθούν και περιοριστικοί όροι, οι οποίοι όμως είναι σαφώς ηπιότεροι από αυτούς των ενηλίκων.
5. Τι πιθανότητες αθώωσης υπάρχουν για ανήλικο κατηγορούμενο;
Οι πιθανότητες ευνοϊκής έκβασης είναι σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με ενηλίκους, για δύο λόγους. Πρώτον, η νομολογία αναγνωρίζει ότι η συμμετοχή σε ομαδικές συνομιλίες δεν συνιστά αυτόματα διακίνηση με δόλο. Δεύτερον, ο νόμος για τους ανηλίκους δίνει έμφαση στην αναμορφωτική αντιμετώπιση και όχι στην τιμωρητική. Πρόσφατη υπόθεση του γραφείου μας κατέληξε σε αθωωτική απόφαση σε υπόθεση παιδικής πορνογραφίας, γεγονός που δείχνει ότι με σωστή προετοιμασία τεχνικής πραγματογνωμοσύνης και ψυχοκοινωνικής έκθεσης η αθώωση είναι ρεαλιστική. Κρίσιμη είναι η έγκαιρη συγκρότηση φακέλου υπεράσπισης πριν από οποιαδήποτε προανακριτική κατάθεση.
6. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου και των γονέων από την πρώτη στιγμή;
Από τη στιγμή που η αστυνομία επικοινωνήσει με την οικογένεια ή κατάσχει συσκευή, οι γονείς δεν πρέπει να επιτρέψουν στον ανήλικο να καταθέσει χωρίς δικηγόρο, ακόμη και αν τους πιέζουν ότι «πρόκειται για απλή διευκρίνιση». Ο δικηγόρος εξετάζει τον τρόπο κατάσχεσης, τη νομιμότητα της άρσης απορρήτου και την αλυσίδα φύλαξης των ψηφιακών αποδεικτικών στοιχείων. Παράλληλα οργανώνει επικοινωνία με τον επιμελητή ανηλίκων, ψυχολογική αξιολόγηση και ένταξη σε πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, στοιχεία που βαρύνουν θετικά στην απόφαση. Η υπόθεση δεν αντιμετωπίζεται μόνο νομικά αλλά και ως οικογενειακή κρίση που απαιτεί συντονισμένη παρέμβαση.