Η στιγμή που ένας γονέας πληροφορείται ότι το παιδί του αντιμετωπίζει τον νόμο είναι μια από τις πιο δύσκολες εμπειρίες που μπορεί να βιώσει μια οικογένεια. Ο φόβος για το μέλλον, η αγωνία για το αν το παιδί θα στιγματιστεί και οι χιλιάδες απορίες για τη δικαστική διαδικασία δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης πίεσης.
Στο γραφείο μας, αντιλαμβανόμαστε ότι το ποινικό δίκαιο ανηλίκων δεν είναι απλώς μια νομική διαδικασία, αλλά μια κρίσιμη καμπή στη ζωή ενός νέου ανθρώπου. Ως εξειδικευμένοι δικηγόροι για ανηλίκους, συνδυάζουμε τη βαθιά γνώση του Ποινικού Κώδικα με την εμπειρία στη διαχείριση της οικογενειακής δυναμικής, προσφέροντας μια υπεράσπιση που προστατεύει τόσο τα νομικά δικαιώματα όσο και τον ψυχισμό του παιδιού.
Ακολουθούν οι 7 πιο συχνές ερωτήσεις που απασχολούν κάθε γονέα όταν ξεκινά μια ποινική δίωξη ανηλίκου.
1. Θα πάει το παιδί μου στη φυλακή; Η πραγματικότητα για την κράτηση ανηλίκων.
Αυτός είναι ο πρωταρχικός φόβος. Η απάντηση βρίσκεται στη φιλοσοφία που διέπει το ποινικό δίκαιο ανηλίκων στην Ελλάδα: ο νόμος δεν επιδιώκει την τιμωρία, αλλά την επανένταξη και την προστασία.
Για την πλειονότητα των περιπτώσεων, ο εγκλεισμός σε ίδρυμα αγωγής (το αντίστοιχο της φυλακής για ανηλίκους) είναι το έσχατο μέτρο και επιβάλλεται μόνο για εξαιρετικά σοβαρά κακουργήματα που εμπεριέχουν βία. Ο δικαστής ανηλίκων προτιμά σχεδόν πάντα τα λεγόμενα αναμορφωτικά μέτρα. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν από μια απλή επίπληξη, μέχρι την ανάθεση της επιμέλειας στους γονείς ή την παρακολούθηση συμβουλευτικών προγραμμάτων. Ως εξειδικευμένος δικηγόρος ποινικού δικαίου, στόχος μας είναι να αποδείξουμε στο δικαστήριο ότι το παιδί διαθέτει ένα υποστηρικτικό περιβάλλον που εγγυάται τη βελτίωση της διαγωγής του χωρίς την ανάγκη περιορισμού της ελευθερίας του.
Το ποινικό δίκαιο χωρίζει τους ανήλικους σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με την ηλικία: μέχρι τα 12 έτη, οποιαδήποτε πράξη των ανηλίκων είναι ποινικά αδιάφορη, από τα 12 συμπληρωμένα έως τα 15 έτη, προβλέπεται η επιβολή αναμορφωτικών ή θεραπευτικών μέτρων, ανάλογα με τη βαρύτητα της πράξης και την ψυχική τους κατάσταση, και από τα 15 συμπληρωμένα έως τα 18 έτη, υπό προϋποθέσεις μπορεί να επιβληθεί και ο εγκλεισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης, μόνο κατ’ εξαίρεση, ως έσχατο μέσο σωφρονισμού.
Στην πράξη επιβεβαιώνεται διαρκώς ότι ο εγκλεισμός έχει ως αποτέλεσμα ο ανήλικος να τίθεται στο περιθώριο, να στιγματίζεται, να στερείται την οικογενειακή στοργή, να συναναστρέφεται με άλλους «εγκληματίες» και η ομαλή κοινωνική του επανένταξη να εμποδίζεται. Όλα αυτά οδηγούν εν τέλει στο να είναι η εγκληματική του υποτροπή πολύ πιθανή.
Τα αναμορφωτικά μέτρα έχουν διοικητικό χαρακτήρα και αποβλέπουν στην ηθική και κοινωνική βελτίωση των δραστών και στην κοινωνική τους επανένταξη. Περιγράφονται στο άρθρο 122 του ποινικού μας κώδικα και είναι τα εξής: α) η επίπληξη του ανηλίκου, β) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς ή στους επιτρόπους του, γ) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια, δ) η ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε ιδρύματα ανηλίκων ή σε επιμελητές ανηλίκων, ε) η συνδιαλλαγή μεταξύ ανήλικου δράστη και θύματος για έκφραση συγγνώμης και εν γένει για εξώδικη διευθέτηση των συνεπειών της πράξης, στ) η αποζημίωση του θύματος ή η κατ’ άλλον τρόπο άρση ή μείωση των συνεπειών της πράξης από τον ανήλικο, ζ) η παρακολούθηση κοινωνικών και ψυχολογικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς, κοινοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς, η) η φοίτηση σε σχολές επαγγελματικής ή άλλης εκπαίδευσης ή κατάρτισης, θ) η παρακολούθηση ειδικών προγραμμάτων κυκλοφοριακής αγωγής, ι) η παροχή κοινωφελούς εργασίας, ια) η ανάθεση της επιμέλειας και επιτήρησης του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε επιμελητές ανηλίκων και ιβ) η τοποθέτηση σε κατάλληλο κρατικό, δημοτικό, κοινοτικό ή ιδιωτικό ίδρυμα αγωγής.
2. Θα παραμείνει το ποινικό μητρώο του παιδιού μου «λερωμένο» για πάντα;
Η ανησυχία για την επαγγελματική σταδιοδρομία και το μέλλον του παιδιού είναι απόλυτα δικαιολογημένη. Ωστόσο, το ποινικό μητρώο ανηλίκων λειτουργεί με διαφορετικούς κανόνες από αυτό των ενηλίκων.
Οι καταδίκες που αφορούν αναμορφωτικά μέτρα συνήθως δεν εγγράφονται στα αντίγραφα ποινικού μητρώου γενικής χρήσης (αυτά που ζητούν οι εργοδότες). Ο νόμος προστατεύει τον ανήλικο, διασφαλίζοντας ότι ένα λάθος της νεότητας δεν θα τον ακολουθεί ως “στίγμα” στην ενήλικη ζωή του. Με τη σωστή νομική καθοδήγηση, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η διαδικασία θα έχει τις ελάχιστες δυνατές συνέπειες στην εικόνα του παιδιού σας προς την κοινωνία.
3. Κινδυνεύω κι εγώ με ποινική δίωξη ως γονέας; (Παραμέληση εποπτείας ανηλίκου)
Είναι πολύ συχνό φαινόμενο, παράλληλα με τη δίωξη του παιδιού, να ασκείται ποινική δίωξη γονέα για το αδίκημα της παραμέλησης εποπτείας ανηλίκου (άρθρο 360 ΠΚ). Ο νόμος θεωρεί ότι αν ένας ανήλικος υποπέσει σε αξιόποινη πράξη, ενδέχεται οι γονείς να μην άσκησαν σωστά τα καθήκοντά τους.
Εδώ, ο ρόλος του δικηγόρου είναι διπλός. Πρέπει να υπερασπιστεί τον γονέα αποδεικνύοντας ότι η πράξη του παιδιού ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό που δεν οφείλεται σε έλλειψη φροντίδας ή καθοδήγησης. Η εμπειρία μας δείχνει ότι η ανάδειξη της συγκροτημένης οικογενειακής δομής οδηγεί συνήθως στην απαλλαγή των γονέων.
4. Ποια είναι η διαδικασία στο Δικαστήριο Ανηλίκων και τι να περιμένουμε;
Η διαδικασία στο ακροατήριο για έναν ανήλικο διαφέρει ριζικά από τις συνήθεις δίκες. Διεξάγεται «κεκλεισμένων των θυρών», χωρίς την παρουσία κοινού, για να προστατευθεί η ψυχική ισορροπία και η ιδιωτικότητα του νέου.
Στην αίθουσα παρίστανται ο Δικαστής Ανηλίκων, ο Εισαγγελέας, ο δικηγόρος ανηλίκων, οι γονείς και ο Επιμελητής Κοινωνικής Αρωγής. Ο Επιμελητής παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς συντάσσει μια έκθεση για την προσωπικότητα και το περιβάλλον του παιδιού. Εμείς προετοιμάζουμε το παιδί και την οικογένεια για αυτή την επαφή, ώστε να παρουσιαστεί μια ειλικρινής και συγκροτημένη εικόνα που θα βοηθήσει στην ευνοϊκή έκβαση της υπόθεσης.
5. Υπάρχει τρόπος να αποφύγουμε τη δίκη; (Ποινική συνδιαλλαγή και αποχή)
Στο σύγχρονο ποινικό δίκαιο ανηλίκων, δίνεται μεγάλη έμφαση στην αποφυγή του τραύματος της δίκης. Υπάρχουν δικονομικά εργαλεία που επιτρέπουν στον Εισαγγελέα να απέχει από την ποινική δίωξη, επιβάλλοντας ορισμένα αναμορφωτικά μέτρα χωρίς να φτάσει η υπόθεση στο ακροατήριο.
Αυτή η «εξωδικαστική» επίλυση απαιτεί στρατηγικό χειρισμό από έναν έμπειρο ποινικολόγο. Η έγκαιρη παρέμβαση και η κατάθεση ενός πλήρους υπομνήματος που αναδεικνύει τη μεταμέλεια και την αποκατάσταση της ζημίας μπορεί να “κλείσει” την υπόθεση στο στάδιο της ανάκρισης, γλιτώνοντας το παιδί από μια ψυχοφθόρα διαδικασία.
6. Πόσο κινδυνεύει η ιδιωτικότητά μας; Θα το μάθει το σχολείο ή η γειτονιά;
Η ανωνυμία είναι θεμελιώδες δικαίωμα στο δίκαιο ανηλίκων. Η δημοσιοποίηση στοιχείων που μπορούν να ταυτοποιήσουν έναν ανήλικο κατηγορούμενο απαγορεύεται αυστηρά από τον νόμο και την κείμενη δεοντολογία.
Ως επαγγελματίες με εμπειρία και στην ηλεκτρονική δημοσιογραφία, γνωρίζουμε πώς να θωρακίζουμε την επικοινωνιακή πλευρά μιας υπόθεσης. Το σχολείο ή ο κοινωνικός περίγυρος δεν ενημερώνονται υπηρεσιακά για την ποινική δίωξη, εκτός αν η ίδια η φύση του αδικήματος απαιτεί παρέμβαση εντός του εκπαιδευτικού πλαισίου. Σε κάθε περίπτωση, η διακριτικότητα είναι ο απαράβατος κανόνας μας.
7. Γιατί είναι απαραίτητος ένας εξειδικευμένος δικηγόρος ανηλίκων;
Πολλοί αναρωτιούνται αν ένας “γενικός” ποινικολόγος μπορεί να αναλάβει την υπόθεση. Η αλήθεια είναι ότι η υπεράσπιση ανηλίκων απαιτεί κάτι παραπάνω από νομικές γνώσεις: απαιτεί παιδαγωγική προσέγγιση, ικανότητα επικοινωνίας με εφήβους και γνώση της κοινωνιολογίας του εγκλήματος.
Ένας εξειδικευμένος δικηγόρος δεν μιλάει μόνο στο δικαστήριο· μιλάει στην καρδιά του παιδιού για να καταλάβει το “γιατί” πίσω από την πράξη. Αυτή η βαθιά κατανόηση είναι που μας επιτρέπει να πείσουμε τον δικαστή ότι το παιδί σας αξίζει μια δεύτερη ευκαιρία. Η νομική μας παρουσία αποτελεί την ασπίδα που διασφαλίζει ότι τα δικαιώματα του παιδιού σας θα γίνουν σεβαστά σε κάθε στάδιο της προδικασίας και της κύριας διαδικασίας.
Συμπέρασμα
Η ποινική δίωξη ανηλίκου είναι ένας μαραθώνιος που απαιτεί ψυχραιμία, σωστή πληροφόρηση και ισχυρή νομική εκπροσώπηση. Στο γραφείο μας, αντιμετωπίζουμε κάθε υπόθεση με την ανθρωπιά που απαιτεί η περίσταση και την επαγγελματική επάρκεια που εγγυάται το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Μην αφήνετε το μέλλον του παιδιού σας στην τύχη. Αν το παιδί σας αντιμετωπίζει προβλήματα με τον νόμο, επικοινωνήστε μαζί μας για μια εμπιστευτική συμβουλευτική συνεδρία. Μαζί θα σχεδιάσουμε την στρατηγική που θα προστατεύσει την οικογένειά σας και θα δώσει στο παιδί σας την ευκαιρία να προχωρήσει μπροστά, αφήνοντας αυτή την περιπέτεια πίσω του.
- Δες και άρθρο Ανήλικοι Κατηγορούμενοι
- Δες και άρθρο Ανήλικοι Διακινητές Παιδικής Πορνογραφίας
- Δες και άρθρο Ποινικό Δίκαιο