Εργαζόμενοι ή εργοδότες συχνά ρωτούν πόσες ημέρες μπορεί να απουσιάσει ο εργαζόμενος από την εργασία του αδικαιολόγητα. Δεν αναφέρεται σε κανένα νόμο ή άλλη διάταξη, ο αριθμός των ημερών κατά τον οποίο πρέπει να απουσιάσει αδικαιολογήτως ο μισθωτός ώστε να λυθεί εκ μέρους του η σύμβαση εργασίας.
Το ζήτημα αν η συγκεκριμένη απουσία του μισθωτού επέφερε ή όχι λύση της σύμβασης εργασίας , εναπόκειται στην κρίση του δικαστηρίου, το οποίο εφαρμόζοντας τα άρθρα 200 288 ΑΚ, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών και αφού εκτιμήσει την αιτία της αποχής, τη διάρκειά της, την υπαιτιότητα του μισθωτού και τα πραγματικά περιστατικά της κάθε ξεχωριστής υπόθεσης, θα αποφανθεί αν η απουσία αυτή, κατά αντικειμενική κρίση, δηλαδή ανεξαρτήτως της πρόθεσης ή μη του μισθωτού να λύσει τη σύμβαση πρέπει να θεωρηθεί ως σιωπηρή εκ μέρους του καταγγελία.
Το Δικαστήριο επίσης λαμβάνει υπόψη τον χρόνο υπηρεσίας του μισθωτού στον εργοδότη, την προηγούμενη εν γένει συμπεριφορά του, τον βαθμό εκτέλεσης των καθηκόντων του, δηλαδή αν ανταποκρινόταν ικανοποιητικά στη θέση εργασίας του ή εκτελούσε τα καθήκοντά του πλημμελώς, καθώς και η συχνότητα των απουσιών του.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι αδικαιολόγητη αποχή δεν νοείται ασφαλώς η αποχή λόγω βραχυχρόνιας ασθένειας, κύησης και λοχείας εργαζόμενης, και κατ’αρχήν κάθε απουσία που δικαιολογείται από ιατρική γνωμάτευση (έστω και αν ξεπερνά τα όρια βραχείας ασθένειας).
Σε εσωτερικούς κανονισμούς εργασίας που έχουν κυρωθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, συχνά προβλέπεται όριο ημερών αδικαιολόγητης απουσίας το οποίο αν ξεπεράσει ο μισθωτός επιφέρει τη λύση της σύμβασης εργασίας με υπαιτιότητά του (συνήθως 3-5 ημέρες).
Η αδικαιολόγητη απουσία από την εργασία, επειδή συνιστά αντισυμβατική συμπεριφορά και πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων του μισθωτού, δίνει το δικαίωμα στον εργοδότη να καταγγείλει νομίμως, ανά πάσα τη σύμβαση εργασίας, καταβάλλοντας τη νόμιμη αποζημίωση. Δικαίωμα του εργοδότη να καταγγείλει τη σύμβαση χωρίς αποζημίωση υπάρχει μόνον στη περίπτωση που ο μισθωτός εκτελεί σκοπίμως πλημμελώς τα καθήκοντά του, με πρόθεση να προκαλέσει τη απόλυσή του από τον εργοδότη και να λάβει την αποζημίωσή του.
Σε κάθε περίπτωση αδικαιολόγητης αποχής του μισθωτού από την εργασία, ο εργοδότης δικαιούται να αφαιρέσει από τις οφειλόμενες σε αυτόν αποδοχές τόσα ωρομίσθια ή ημερομίσθια, είναι οι ώρες ή οι ημέρες που απουσίασε, δεδομένου ότι σύμφωνα με το άρθρο 648 ΑΚ, μισθός οφείλεται εφόσον παρέχεται εργασία.
Παραθέτουμε ενδεικτικά σχετικές αποφάσεις Δικαστηρίων που χαρακτήρισαν ως αδικαιολόγητη την αποχή του εργαζόμενου από την εργασία του και κατά συνέπεια καταγγελία της σύμβασης εργασίας με υπαιτιότητά του (σημ.μη καταβολή αποζημίωσης, διότι δεν υπάρχει απόλυση, αλλά λύση της σύμβασης εργασίας με ευθύνη του μισθωτού).
- περίπτωση παράτασης επί 5 ημέρες της χορηγηθείσας αδείας άνευ αποδοχών , χωρίς ενημέρωση και ειδοποίηση του εργοδότη
- αδικαιολόγητη απουσία επί 4 μήνες
- περίπτωση αποχής από την εργασία επί 22 ημέρες λόγω επικαλούμενης ελαφράς ασθένειας συζύγου
- απουσία μισθωτού επί 10 ημέρες μετά την αδεία του, ενώ διέδιδε ότι δεν θα επιστρέψει στην εργασία του
- αποχή μισθωτού επί 3,5 μήνες λόγω σοβαρού τραυματισμού των παιδιών του, χωρίς να γνωστοποιήσει στον εργοδότη την πρόθεση επιστροφής του στην εργασία
- αδικαιολόγητη αποχή συνδικαλιστή επί 1 έτος
- περίπτωση μισθωτού που απέσχε αδικαιολόγητα από την εργασία του 3 ημέρες
- περίπτωση μισθωτού ο οποίος μετά από ανυπόστατη καταγγελία της σύμβασης του, κλήθηκε να προσέλθει ξανά στην εργασία του, αλλά ο εργαζόμενες δεν επανήλθε
- αδικαιολόγητη απουσία μετά από ασθένεια
- περίπτωση μισθωτού που επικαλέσθηκε ασθένεια η οποία δεν ήταν πραγματική
- μακροχρόνια απουσία μισθωτού που ελάμβανε μισθό χωρίς να του ανατίθεται πάντα εργασία
- περίπτωση μισθωτού ο οποίος δυσαρεστήθηκε από τον εργοδότη (επιλογή διευθυντή) εκτελούσε πλημμελώς την εργασία του και στη συνέχεια δεν προσερχόταν στην εργασία του χωρίς να ειδοποιήσει τον εργοδότη του
- περίπτωση άρνησης προσφοράς εργασίας με ευνοϊκότερους όρους
- οριστική άρνηση εκτέλεσης εργασίας και η αποχή του μισθωτού για μεγάλο χρονικό διάστημα όταν αντίκειται στην καλή πίστη
- περίπτωση μισθωτού που απέσχε από την εργασία του επί 5 ημέρες λόγω σοβαρού οικογενειακού προβλήματος, ασχέτως αν ενημέρωσε ή όχι τον εργοδότη του
- περίπτωση αποχής μισθωτού από την εργασία του για
επιβεβλημένους και αναπόφευκτους λόγους (οικογενειακά προβλήματα) για τους οποίους ενημέρωσε τον εργοδότη του - μακρά μη οφειλόμενη σε ασθένεια αποχή, αλλά σε σπουδαίο λόγο (σοβαρή ασθένεια μητέρας), με ενημέρωση του εργοδότη
- περίπτωση τρίμηνης απουσίας χωρίς άδεια, μετά από εξάμηνη αναρρωτική άδεια με τον σκοπό της εγχείρησης του μισθωτού, με υπηρεσία 20 ετών.
- Βλέπε και άρθρο Καταγγελία Σύμβασης Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Αποζημίωση Απόλυσης
- Βλέπε και άρθρο Ασφαλιστικό – Συνταξιοδοτικό
- Βλέπε και άρθρο Μεταβολή Όρων Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Επίσχεση Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Ετήσια Κανονική Άδεια
- Βλέπε και άρθρο Αμοιβή Εργαζόμενου
- Βλέπε και άρθρο Υπερεργασία – Υπερωρίες
- Βλέπε και άρθρο Υποχρεώσεις Εργοδοτών
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΗ ΑΠΟΥΣΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ
1. Ο εργοδότης ισχυρίζεται ότι παραιτήθηκα λόγω απουσίας. Τι αντιμετωπίζω;
Ο εργοδότης επιχειρεί να εμφανίσει την απουσία ως «σιωπηρή καταγγελία» από την πλευρά του εργαζόμενου, ώστε να αποφύγει την καταβολή νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης. Δεν υπάρχει όμως νόμος που να ορίζει συγκεκριμένο αριθμό ημερών απουσίας μετά τις οποίες λύεται αυτόματα η σύμβαση. Το δικαστήριο εξετάζει σε κάθε υπόθεση χωριστά την αιτία της αποχής, τη διάρκεια, την ενημέρωση του εργοδότη, τα έτη υπηρεσίας και την προηγούμενη συμπεριφορά, με βάση τα άρθρα 200 και 288 ΑΚ (καλή πίστη και συναλλακτικά ήθη). Πολλές περιπτώσεις απουσίας λόγω ασθένειας, οικογενειακών προβλημάτων ή ιατρικά τεκμηριωμένων αιτιών έχουν κριθεί ότι δεν συνιστούν παραίτηση και ότι ο εργαζόμενος διατηρεί τα δικαιώματά του.
2. Τι μπορώ να κάνω αν θεωρηθώ ότι εγκατέλειψα την εργασία;
Ο εργαζόμενος ασκεί αγωγή στο αρμόδιο Μονομελές Πρωτοδικείο ζητώντας αναγνώριση ότι η σύμβαση δεν λύθηκε με δική του υπαιτιότητα και επιδίκαση της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης, καθώς και των δεδουλευμένων αποδοχών, επιδομάτων και αποζημίωσης μη ληφθείσας άδειας. Όταν η απουσία δικαιολογείται από σπουδαίο λόγο (ασθένεια, νοσηλεία τέκνου ή γονέα, σοβαρό οικογενειακό πρόβλημα), αρκεί η απόδειξη του λόγου και της ενημέρωσης του εργοδότη. Παράλληλα υποβάλλεται καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως πρώτο βήμα συμβιβαστικής επίλυσης πριν τη δικαστική οδό.
3. Πόσο χρόνο έχω να διεκδικήσω την αποζημίωση απόλυσης;
Η αξίωση καταβολής αποζημίωσης απόλυσης παραγράφεται σε έξι μήνες από τότε που έπρεπε να καταβληθεί. Πρόκειται για σύντομη προθεσμία, εντός της οποίας πρέπει είτε να ασκηθεί αγωγή είτε να γίνουν διακοπτικές της παραγραφής ενέργειες. Οι αξιώσεις για δεδουλευμένες αποδοχές παραγράφονται σε πέντε έτη, ενώ η εκδίκαση εργατικής διαφοράς ακολουθεί ταχεία διαδικασία και κατά κανόνα ολοκληρώνεται σε πρώτο βαθμό μέσα σε ένα με δύο χρόνια, αναλόγως του φόρτου του δικαστηρίου.
4. Τι έγγραφα χρειάζομαι για να αποδείξω τη δικαιολογημένη απουσία;
Χρειάζονται η σύμβαση εργασίας, οι αποδείξεις μισθοδοσίας και τα ένσημα για την προϋπηρεσία, καθώς και κάθε αποδεικτικό στοιχείο της αιτίας της απουσίας: ιατρικές γνωματεύσεις, βεβαιώσεις νοσηλείας, εξιτήρια, πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης. Σημαντική είναι η απόδειξη ενημέρωσης του εργοδότη — μηνύματα SMS, email, viber, μάρτυρες, εξώδικα. Επίσης χρήσιμος είναι ο εσωτερικός κανονισμός εργασίας (αν υπάρχει), τυχόν προηγούμενες αξιολογήσεις απόδοσης και αλληλογραφία που δείχνει την ομαλή εργασιακή σχέση πριν την απουσία.
5. Τι πιθανότητες επιτυχίας έχει η αγωγή μου;
Η έκβαση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά. Όταν η απουσία οφείλεται σε ασθένεια, κύηση, λοχεία, σοβαρό οικογενειακό λόγο ή έχει ιατρική τεκμηρίωση, οι πιθανότητες είναι σημαντικές, ιδίως αν υπάρχει ενημέρωση του εργοδότη και μακρά προϋπηρεσία χωρίς προηγούμενα προβλήματα. Δικαστήρια έχουν δικαιώσει εργαζόμενους ακόμη και σε τρίμηνη απουσία μετά από εγχείρηση, σε αποχή λόγω σοβαρής ασθένειας γονέα ή για επιβεβλημένους οικογενειακούς λόγους. Αντίθετα, οι πιθανότητες μειώνονται όταν δεν υπάρχει ενημέρωση, η αιτία είναι αναπόδεικτη ή ο εργαζόμενος εκδήλωσε πρόθεση μη επιστροφής.
6. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου σε αυτές τις υποθέσεις;
Ο δικηγόρος εκτιμά πρώτα τη δικαιολογημένη φύση της απουσίας και την επάρκεια των αποδείξεων, αποστέλλει εξώδικη δήλωση που διακόπτει την παραγραφή και διασφαλίζει τη θέση του εργαζόμενου, εκπροσωπεί τον εργαζόμενο στην Επιθεώρηση Εργασίας και ασκεί αγωγή για αποζημίωση απόλυσης και δεδουλευμένα. Στο δικαστήριο αντικρούει τον ισχυρισμό περί σιωπηρής καταγγελίας προβάλλοντας τις αρχές της καλής πίστης, την προϋπηρεσία και την ενημέρωση. Η Δικηγορική Εταιρία ΖΙΑΜΠΑΡΑ Δ. & ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ χειρίζεται εργατικές διαφορές με στόχο τη διάσωση της αποζημίωσης και των αποδοχών του εργαζόμενου.