Ποιό είναι το προφίλ του διακινητή παιδικής πορνογραφίας; Ίσως τον έχεις φανταστεί. Είναι μοναχικός και μαλθακός με ιδιαίτερη κλίση στους Η/Υ, ίσως πάλι όχι. Ζει σίγουρα ακόμη με τους δικούς του, έχοντας εγκατασταθεί στο υπόγειο. Μπορεί να τον κακοποιούσαν όταν ήταν μικρός, όπως τον Errol Childress στο True Detective. Μπορεί και όχι. Πολλές υποθέσεις παιδικής πορνογραφίας δεν αφορούν μόνο κατά συρροή εγκληματίες, αλλά κυρίως νεαρούς που από περιέργεια επισκέφτηκαν ένα site.
Το στερεότυπο του κλασικού παιδόφιλου που έχεις δει σε ταινίες του Χόλυγουντ ξανά και ξανά και που συχνά συγχέουμε λανθασμένα με οποιονδήποτε εμπλέκεται με οποιονδήποτε τρόπο στη διακίνηση παιδικής πορνογραφίας. Πόση σχέση έχουν στην πραγματικότητα όμως αυτοί οι δύο;
Παράδειγμα
Επιτυχημένη αθωωτική απόφαση του γραφείου μας σε υπόθεση παιδικής πορνογραφίας από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών: Αποφαση Αθωος Παιδικη πορνογραφια Μικτο Ορκωτο Δικαστηριο
Επεξηγηματικό βίντεο που περιγράφει τα πιο συχνά ηλεκτρονικά εγκλήματα
ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΙΑΚΙΝΕΙ ΥΛΙΚΟ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΠΑΙΔΟΦΙΛΟΣ
Ενώ πολλοί από εμάς πιστεύουμε ότι οποίος διακινεί υλικό παιδικής πορνογραφίας είναι παιδόφιλος, στην πραγματικότητα τα πράγματα είναι πιο σύνθετα κι αυτό διότι η παιδική πορνογραφία έχει πλέον μεταλλαχθεί σε μία άκρως προσοδοφόρα επιχειρηματική δραστηριότητα από άτομα τα οποία δεν είναι απαραίτητα διεστραμμένα σεξουαλικά. Σύμφωνα με την Τριανταφυλλιά Ηλιοπούλου, υποψήφια Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με κατεύθυνση στην Άντι-εγκληματική Πολιτική και με αντικείμενο το «Modus Operandi των Σεξουαλικών Δραστών εις Βάρος Ανηλίκων», «…η παιδική πορνογραφία αποτελείται από τρία βασικά στάδια: την παραγωγή του υλικού, τη διανομή και το downloading. Αν και πολλές φορές οι ίδιοι άνθρωποι εμπλέκονται και στα τρία στάδια, πλέον παρατηρούμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό των διανομέων δεν έλκονται σεξουαλικώς από παιδιά, αλλά εμπλέκονται στη διακίνηση για οικονομικό όφελος. Άρα απομακρυνόμαστε από το στερεότυπο του κλασικού παιδόφιλου». «Μπορεί να είναι οποιοσδήποτε;», την ρωτώ. «Πρόκειται για ένα φαινόμενο διαφυλετικό και διαταξικό με παγκόσμιες διαστάσεις. Μπορεί να είναι δικαστές, καθηγητές, ακαδημαϊκοί, στρατιώτες, rock stars, αστυνομικοί, οδοντίατροι κι ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς».
Επικοινωνώ με τον Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη, ο οποίος εργάζεται στο Τμήμα Ανήλικων της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Του ζητώ να μου σκιαγραφήσει το προφίλ αυτού που διακινεί υλικό παιδικής πορνογραφίας. «Λόγω της περιπλοκότητας του φαινομένου, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ένα συγκεκριμένο προφίλ. Είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας και μερικές φορές μάλιστα πρόκειται για άτομα τα οποία είναι πέραν πάσης υποψίας».
Ο Αντώνης Μαγγανάς, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ο οποίος ειδικεύεται στον τομέα των σεξουαλικών εγκλημάτων και της σεξουαλικής κακοποίησης μου εξηγεί ότι το μόνο το οποίο μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι πρόκειται κατά βάση για άνδρες. «Είναι σημαντικό να καταλάβουμε όμως, ότι υπάρχει ένας διαχωρισμός μεταξύ εκείνου ο οποίος παράγει και εκείνου ο οποίος διακινεί ή εκείνου ο οποίος παρακολουθεί ή κατεβάζει βίντεο και φωτογραφίες παιδικής πορνογραφίας».
Ωστόσο, από νομικής σκοπιάς, ακόμα και με το τελευταίο νομοσχέδιο (Ν 4267/2014), σύμφωνα με την Τριανταφυλλιά Ηλιοπούλου, ο διαχωρισμός αυτός δεν καθίσταται απαραίτητα σαφής. «Για παράδειγμα αναφέρεται πως “όποιος με πρόθεση παράγει, προσφέρει, πωλεί ή με οποιονδήποτε τρόπο διαθέτει, διανέμει, διαβιβάζει, αγοράζει, προμηθεύεται ή κατέχει υλικό παιδικής πορνογραφίας ή διαδίδει πληροφορίες μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών και χρηματική ποινή 50.000 έως 300.000 ευρώ”. Εδώ θα μπορούσε να υπάγεται και ο παιδόφιλος ο οποίος κατέχει το υλικό, όπως επίσης και ο διανομέας».
Στην Ελλάδα είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις παραγωγής παιδικής πορνογραφίας. Οι περισσότερες υποθέσεις αφορούν στη διακίνηση και στην κατοχή παιδικού πορνογραφικού υλικού. Μάλιστα, στην μέση δικογραφία που συντάσσεται ενάντια σε κάποιον κατηγορούμενο, βλέπουμε ότι συνήθως εξετάζεται η κατοχή μερικών δεκάδων φωτογραφιών. Σύμφωνα με το άρθρο 348Α, 2007–2008 κάποιος ο οποίος έχει στην κατοχή του μία φωτογραφία παιδικής πορνογραφίας τιμωρείται αυτομάτως με πρόστιμο 50.000 ευρώ και 2 χρόνια φυλάκιση. Πολλές περιπτώσεις όμως, αφορούν σε νέα παιδιά τα οποία από περιέργεια επισκέφτηκαν κάποια ιστοσελίδα και κατέβασαν μία ή δύο φωτογραφίες. Η ζωή των παιδιών αυτών, εφόσον καταδικαστούν, καταστρέφεται ολοσχερώς. Σε κάθε περίπτωση, η παιδοφιλία, καθώς και ό,τι σχετίζεται με αυτήν, π.χ. η παιδική πορνογραφία, είναι πάντα κάτι το αποτρόπαιο. Αν αναλογιστούμε όμως ότι πολλές υποθέσεις δεν αφορούν σε κάποιον κατά συρροή εγκληματία, αλλά νεαρά άτομα τα οποία από περιέργεια επισκέφτηκαν κάποιο site, είναι μία εξοντωτική ποινή.
Δεδομένης της τεράστιας επισκεψιμότητας των sites και του ότι «περίπου το 80%, αν όχι το 90% των φωτογραφιών που αναρτώνται στα κοινωνικά δίκτυα καταλήγει σε πορνογραφικά site και αφετέρου ότι πρόκειται για μια άκρως κερδοφόρα επιχείρηση», αναρωτιέμαι πόσο εύκολα μπορεί να παταχθεί η ηλεκτρονική διακίνηση της παιδικής πορνογραφίας, παρά τις συνεχείς επιχειρήσεις της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και του σύγχρονου λογισμικού (CPS) που πλέον διαθέτει η ΕΛΑΣ.
Αξιοσημείωτο πάντως είναι το εύρος του υλικού που περιλαμβάνει η παιδική πορνογραφία, όπως μου τόνισε η Τριανταφυλλιά Ηλιοπούλου. «Ενώ ο κόσμος φαντάζεται πως το σχετικό υλικό των collectors περιλαμβάνει αποκλειστικά φωτογραφίες και βίντεο όπου τα παιδιά είναι δεμένα και βασανίζονται, στην πραγματικότητα ένας “συλλέκτης” μπορεί να συλλέγει από παιδικές φωτογραφίες από περιοδικά και sights, (π.χ. το εξώφυλλο του δίσκου των Scorpions “Virgin Killer“, άνετα θα μπορούσε να αποτελεί εικόνα μιας συλλογής παιδικής πορνογραφίας), γυμνές και ημίγυμνες εικόνες από κρυφές φωτογραφήσεις, έως και σαδιστικές φωτογραφίες».
Έχοντας όλα αυτά κατά νου, μάλλον πρέπει να σκεφτόμαστε δύο φορές προτού ανεβάσουμε φωτογραφίες ανήλικων παιδιών στο Facebook διότι είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα καταλήξουν σε κάποιο πορνογραφικό sight και πολύ περισσότερο πριν, έστω και «κατά λάθος», επισκεφτούμε ιστοσελίδες με τέτοιο απαράδεκτο υλικό.
Μέρος του άρθρου δημοσιεύθηκε στο VICE.COM
- Βλέπε και άρθρο Μετατροπή Πορνογραφίας ανηλίκων από Κακούργημα σε Πλημμέλημα
- Βλέπε και άρθρο Ανήλικοι Διακινητές Παιδικής Πορνογραφίας
- Βλέπε και άρθρο Δικηγορία και Παιδική Πορνογραφία
- Βλέπε και άρθρο Συκοφαντική Δυσφήμηση μέσω Facebook
- Βλέπε και άρθρο Ηλεκτρονική Απάτη
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΔΙΑΚΙΝΗΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑΣ
1. Κατηγορούμαι για κατοχή υλικού· τι ποινή κινδυνεύω;
Το άρθρο 348Α του Ποινικού Κώδικα προβλέπει φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή για όποιον κατέχει ή διακινεί υλικό παιδικής πορνογραφίας. Όμως η τελική ποινή απέχει πολύ από το νομοθετικό πλαφόν. Με σωστή υπερασπιστική γραμμή ζητείται αναγνώριση ελαφρυντικών του άρθρου 84 ΠΚ (πρότερος έντιμος βίος, ειλικρινής μετάνοια, μικρή σχετικά διάρκεια κατοχής, μεμονωμένη περιέργεια), αναστολή εκτέλεσης κατά το άρθρο 99 ΠΚ και, σε πλημμεληματική μορφή, μετατροπή σε χρηματική ποινή κατά το άρθρο 80 ΠΚ ή κοινωφελή εργασία. Σε νεαρά άτομα χωρίς προηγούμενη δράση, το γραφείο μας έχει πετύχει αθωωτική απόφαση από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών, ακριβώς γιατί ο νόμος βάζει στο ίδιο τσουβάλι πολύ διαφορετικές περιπτώσεις.
2. Διαφέρει νομικά ο παραγωγός από τον απλό κάτοχο;
Ηθικά και κοινωνικά υπάρχει τεράστια διαφορά, νομικά όμως το άρθρο 348Α βάζει στην ίδια διάταξη παραγωγή, διανομή, αγορά, προμήθεια και απλή κατοχή. Αυτό σημαίνει ότι ένας νεαρός που από περιέργεια κατέβασε δύο φωτογραφίες αντιμετωπίζει την ίδια κατ’ αρχήν διάταξη με κατά συρροή δράστη. Η υπεράσπιση ακριβώς εκεί στοχεύει: να αναδείξει στο δικαστήριο τον διαχωρισμό, την απουσία σεξουαλικού ενδιαφέροντος για ανήλικους, την έλλειψη οργανωμένης συλλογής, την τυχαία ή μεμονωμένη πρόσβαση. Ο χαρακτηρισμός της πράξης ως πλημμελήματος ή κακουργήματος εξαρτάται από στοιχεία όπως η ποσότητα, η οργάνωση και η χρήση πληροφοριακών συστημάτων.
3. Τι κάνω μόλις γίνει έρευνα από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος;
Από τη στιγμή που χτυπά το κουδούνι αστυνομικός με ένταλμα έρευνας, ο κατηγορούμενος έχει δικαίωμα σιωπής και δικαίωμα δικηγόρου από την πρώτη στιγμή. Μην δίνετε καταθέσεις, μην παραδίδετε κωδικούς, μην υπογράφετε έγγραφα χωρίς νομική παρουσία. Η ένταξη στη δικογραφία αυθόρμητων δηλώσεων («ναι, τα κατέβασα από περιέργεια») έχει βαρύνουσα σημασία στη συνέχεια. Καταγράφετε ποιες συσκευές κατασχέθηκαν, ζητάτε αντίγραφο της έκθεσης κατάσχεσης και επικοινωνείτε άμεσα με δικηγόρο εξειδικευμένο στο ηλεκτρονικό έγκλημα, ώστε να προετοιμαστεί η απολογία στην ανακρίτρια ή ο υπομνηματισμός.
4. Υπάρχει περίπτωση να αθωωθώ τελικά;
Ναι, και δεν είναι σπάνιο. Στις υποθέσεις παιδικής πορνογραφίας τα αποδεικτικά μέσα είναι κατά βάση τεχνικά: εικόνες δίσκου, αρχεία καταγραφής, ίχνη IP, αυτόματα downloads από peer-to-peer εφαρμογές. Η υπεράσπιση εξετάζει αν η κατάσχεση έγινε νόμιμα, αν τα αρχεία αποκτήθηκαν με γνώση και θέληση του κατηγορουμένου ή κατέληξαν στον υπολογιστή χωρίς πρόθεση (cache, αυτόματα torrents, κακόβουλο λογισμικό, κοινό δίκτυο WiFi), αν η ταυτοποίηση χρήστη είναι ασφαλής. Η έλλειψη δόλου είναι η βασικότερη γραμμή, σε συνδυασμό με την αρχή in dubio pro reo. Η αθωωτική απόφαση που έχει εξασφαλίσει το γραφείο μας στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών αποδεικνύει ότι η σωστή τεχνική και νομική προσέγγιση φέρνει αποτέλεσμα.
5. Πόσο διαρκεί η ποινική διαδικασία από την έρευνα ως την απόφαση;
Κατά κανόνα η διαδικασία ξεκινά με προκαταρκτική εξέταση από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και την ανάλυση των κατασχεμένων μέσων στα εργαστήρια της ΕΛΑΣ, στάδιο που μπορεί να διαρκέσει από έξι μήνες έως δύο χρόνια. Ακολουθεί η κύρια ανάκριση ή η απευθείας κλήση, ανάλογα με τον χαρακτηρισμό της πράξης. Η εκδίκαση σε πρώτο βαθμό μπορεί να φτάσει συνολικά τα δύο με τέσσερα χρόνια, ενώ τυχόν έφεση προσθέτει επιπλέον χρόνο. Η εξέλιξη εξαρτάται από τη φύση και τον όγκο του ηλεκτρονικού υλικού, την ύπαρξη συγκατηγορουμένων και τις τυχόν αιτήσεις πραγματογνωμοσύνης.
6. Τι ρόλο παίζει ο εξειδικευμένος δικηγόρος ηλεκτρονικού εγκλήματος;
Σε αυτές τις υποθέσεις δεν αρκεί η νομική γνώση· χρειάζεται κατανόηση πληροφορικής, δικτύων και ψηφιακής εγκληματολογίας. Ο δικηγόρος ελέγχει την ψηφιακή πραγματογνωμοσύνη, εντοπίζει αδυναμίες στην αλυσίδα κατάσχεσης, αμφισβητεί τη μοναδική ταυτοποίηση χρήστη, ζητά αντιπραγματογνωμοσύνη όπου χρειάζεται και διαμορφώνει υπερασπιστική γραμμή που διαχωρίζει τον πελάτη από το στερεότυπο του «παιδόφιλου». Παράλληλα προετοιμάζει αυτοτελείς ισχυρισμούς και ελαφρυντικά. Το γραφείο μας ασχολείται συστηματικά με υποθέσεις άρθρου 348Α και έχει πετύχει αθωωτικές αποφάσεις ακόμη και ενώπιον Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου, με σωστή τεχνική και ψυχραιμία στον χειρισμό.