Μπορεί ο αγέννητος ή κυοφορούμενος να ορισθεί κληρονόμος σε διαθήκη;
Το αγγένητο ή κυοφορούμενο μπορεί κάλλιστα να τεθεί κληρονόμος σε μια διαθήκη, και αν γεννηθεί ζωντανό, θα αποκτήσει την κληρονομιά. Μετά τον θάνατο του διαθέτη και υπό την προϋπόθεση ότι το αγέννητο ή κυοφορούμενο θα γεννηθεί ζωντανό, το αγέννητο ή κυοφορούμενο κληρονομεί, δηλαδή υπεισέρχεται στα δικαιώματα, αλλά και στις υποχρεώσεις της κληρονομίας. Συνεπώς το αγέννητο ή κυοφορούμενο μπορεί να κληρονομήσει τόσο από διαθήκη όσο και εξ αδιαθέτου (χωρίς διαθήκη), σύμφωνα με τα ακόλουθα άρθρα:
Κληρονόμος μπορεί να γίνει εκείνος που κατά το χρόνο της επαγωγής βρίσκεται στη ζωή ή έχει τουλάχιστον συλληφθεί (1711 ΑΚ). Χρόνος της επαγωγής είναι ο χρόνος θανάτου του κληρονομουμένου. Ως προς τα δικαιώματα που του επάγονται το κυοφορούμενο θεωρείται γεννημένο, αν γεννηθεί ζωντανό (36 ΑΚ). Όπως αναφέρει η διάταξη, κληρονόμος μπορεί να γίνει εκείνος που κατά το χρόνο της επαγωγής βρίσκεται στη ζωή ή έχει τουλάχιστον συλληφθεί. Κληρονόμος μπορεί να γίνει και το τέκνο που γεννήθηκε ύστερα από μεταθανάτια τεχνητή γονιμοποίηση. Χρόνος της επαγωγής είναι ο χρόνος θανάτου του κληρονομουμένου. Συνεπώς, ο κυοφορούµενος έχει πλήρη ικανότητα να κληρονοµήσει, υπό την προϋπόθεση ότι θα γεννηθεί ζωντανός. Αν ο κυοφορούμενος γεννηθεί ζωντανός, ο κυοφορούµες θεωρείται ότι ήταν ήδη κατά το θάνατο του κληρονοµούµενου γεννηµένος. Συνεπώς είχε κατά τον ίδιο χρόνο την ικανότητα να κληρονοµήσει και γι`αυτό αποκτά και κληρονοµικό δικαίωµα.
Τι γίνεται αν ο αγέννητος δεν γεννηθεί ζωντανός;
Αν όµως ο κυοφορούμενος δεν γεννηθεί ζωντανός, η συνέπεια είναι, ότι ο κυοφορούµενος δεν είχε ποτέ την ικανότητα να κληρονοµήσει και ούτε έγινε ποτέ κληρονόµος. Γι’ αυτό στην κληρονοµία καλούνται τα πρόσωπα που θα καλούνταν αµέσως µε την επαγωγή αν δεν υπήρχε ο κυοφορούµενος. Ο τελευταίος, υπό τις παραπάνω προϋποθέσεις υπεισέρχεται όχι µόνο στα δικαιώµατα αλλά και στις υποχρεώσεις της κληρονοµίας. Αυτή άλλωστε είναι και η έννοια της καθολικής διαδοχής. Άλλο είναι το ζήτηµα ότι κατ`ανάλογη εφαρµογή της ΑΚ 1912 ο κυοφορούµενος κληρονοµεί πάντοτε µε το ευεργέτηµα της απογραφής (βλέπε απόφαση ΜΠρΡοδ 259/12).
- Δες ακόμα άρθρο Κληρονομητήριο
- Δες ακόμα άρθρο Αποποίηση Κληρονομιάς Ανηλίκου
- Δες ακόμη άρθρο Προσβολή Διαθήκης
- Δες ακόμη άρθρο Θάνατος Καταθέτη Τράπεζας
- Δες ακόμη άρθρο Νόμιμη Μοίρα
- Δες ακόμη άρθρο Τάξεις εξ Αδιαθέτου Διαδοχής
- Δες ακόμη άρθρο Συγγένεια
- Δες ακόμη άρθρο Πληρεξούσιο στο Εξωτερικό
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΑΓΕΝΝΗΤΟ – ΚΥΟΦΟΡΟΥΜΕΝΟ
1. Μπορεί το κυοφορούμενο παιδί μου να κληρονομήσει νόμιμα;
Ναι, ο νόμος αναγνωρίζει στο κυοφορούμενο πλήρη ικανότητα να κληρονομήσει, υπό τη βασική προϋπόθεση ότι θα γεννηθεί ζωντανό. Σύμφωνα με τα άρθρα 36 και 1711 ΑΚ, το κυοφορούμενο θεωρείται γεννημένο ως προς τα δικαιώματα που του επάγονται, εφόσον στη συνέχεια γεννηθεί ζωντανό. Αυτό ισχύει τόσο όταν υπάρχει διαθήκη που το ορίζει κληρονόμο, όσο και στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, όταν δηλαδή πεθάνει ο πατέρας πριν τη γέννηση. Καλύπτει επίσης την περίπτωση τέκνου που γεννήθηκε ύστερα από μεταθανάτια τεχνητή γονιμοποίηση. Ο χρόνος επαγωγής της κληρονομίας είναι ο χρόνος θανάτου του κληρονομουμένου, και από εκείνη τη στιγμή θεμελιώνεται το δικαίωμα.
2. Τι συμβαίνει αν το παιδί δεν γεννηθεί ζωντανό;
Σε αυτή την περίπτωση θεωρείται ότι το κυοφορούμενο δεν είχε ποτέ ικανότητα να κληρονομήσει και δεν έγινε ποτέ κληρονόμος. Η κληρονομία τότε επάγεται σε εκείνους που θα καλούνταν αμέσως αν δεν υπήρχε ο κυοφορούμενος, δηλαδή στους επόμενους κατά σειρά συγγενείς ή στους τυχόν αναπληρωματικούς κληρονόμους που έχει ορίσει η διαθήκη. Πρόκειται για αναδρομική ρύθμιση που λύνει την προσωρινή εκκρεμότητα στην οποία βρίσκεται η κληρονομία κατά τη διάρκεια της κυοφορίας. Για τον λόγο αυτό, μέχρι τη γέννηση η διαχείριση της περιουσίας γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μην ζημιωθούν δικαιώματα τρίτων ούτε του ίδιου του κυοφορούμενου.
3. Ευθύνεται το αγέννητο για τα χρέη της κληρονομίας;
Στην κληρονομική διαδοχή ισχύει η αρχή της καθολικής διαδοχής, που σημαίνει ότι ο κληρονόμος υπεισέρχεται όχι μόνο στα δικαιώματα αλλά και στις υποχρεώσεις της κληρονομίας. Ωστόσο, ο νόμος προστατεύει ιδιαίτερα το κυοφορούμενο: κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 1912 ΑΚ, το κυοφορούμενο κληρονομεί πάντοτε με το ευεργέτημα της απογραφής, όπως έχει κρίνει και η νομολογία (ΜΠρΡοδ 259/12). Αυτό σημαίνει ότι η ευθύνη για τυχόν χρέη περιορίζεται στο ύψος της κληρονομικής περιουσίας και δεν επεκτείνεται στην προσωπική περιουσία του παιδιού μετά τη γέννησή του. Πρόκειται για κρίσιμη δικλείδα ασφαλείας, ιδίως όταν η κληρονομία περιλαμβάνει χρέη ή αμφισβητούμενα στοιχεία.
4. Πόσο χρόνο διαρκεί η εκκαθάριση μέχρι τη γέννηση;
Η κληρονομία βρίσκεται σε προσωρινή εκκρεμότητα από τον θάνατο του διαθέτη μέχρι τη γέννηση του παιδιού, διάστημα που μπορεί να φτάσει και τους εννέα μήνες. Σε αυτό το διάστημα δεν διανέμεται η περιουσία στους υπόλοιπους κληρονόμους και συνήθως διορίζεται κηδεμόνας ή προσωρινός διαχειριστής για τη φύλαξη των στοιχείων της. Μετά τη γέννηση και την έκδοση ληξιαρχικής πράξης, ξεκινούν οι τυπικές διαδικασίες αποδοχής κληρονομιάς, σύνταξης απογραφής, μεταγραφής στο κτηματολόγιο και ενδεχομένως έκδοσης κληρονομητηρίου. Η συνολική διαδικασία, εφόσον δεν υπάρχουν δικαστικές αμφισβητήσεις, ολοκληρώνεται κατά κανόνα μέσα σε έξι έως δώδεκα μήνες από τη γέννηση.
5. Τι έγγραφα χρειάζονται για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων;
Απαιτούνται η ληξιαρχική πράξη θανάτου του κληρονομουμένου, η ληξιαρχική πράξη γέννησης του παιδιού, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικό περί μη αποποίησης και περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης, καθώς και η τυχόν δημοσιευμένη διαθήκη. Σε περιπτώσεις μεταθανάτιας τεχνητής γονιμοποίησης χρειάζεται η σχετική δικαστική άδεια και τα ιατρικά έγγραφα. Για την προστασία της περιουσίας κατά την κυοφορία, χρειάζεται αίτηση στο Μονομελές Πρωτοδικείο για διορισμό προσωρινού διαχειριστή. Συστήνεται επίσης η σύνταξη έκθεσης απογραφής της κληρονομιαίας περιουσίας, ώστε να αποτυπωθεί με ακρίβεια τι κληρονομείται και να ενεργοποιηθεί το ευεργέτημα της απογραφής.
6. Ποιος ο ρόλος του δικηγόρου σε αυτές τις υποθέσεις;
Η Δικηγορική Εταιρία ΖΙΑΜΠΑΡΑ Δ. & Συνεργατών αναλαμβάνει την προστασία των κληρονομικών δικαιωμάτων του κυοφορούμενου σε όλες τις φάσεις. Ελέγχει τη διαθήκη και την εγκυρότητά της, υποβάλλει αίτηση για διορισμό προσωρινού διαχειριστή της κληρονομίας, συντάσσει έκθεση απογραφής για την ενεργοποίηση του ευεργετήματος και εκπροσωπεί τη μητέρα ή τους κηδεμόνες σε κάθε διαδικασία. Μετά τη γέννηση, αναλαμβάνει την αποδοχή κληρονομιάς, τη μεταγραφή ακινήτων και την έκδοση κληρονομητηρίου. Σε περιπτώσεις αμφισβήτησης από άλλους συγγενείς, ασκεί αγωγή περί κλήρου ή αντικρούει προσβολή της διαθήκης. Η εμπειρία του γραφείου στο κληρονομικό δίκαιο διασφαλίζει ότι κανένα δικαίωμα του παιδιού δεν θα χαθεί λόγω τυπικής παράλειψης ή προθεσμίας.