ELEN
Cyberbulling κυβερνοεκφοβισμος δικηγορος

ΚΥΒΕΡΝΟΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ – CYBERBULLING – ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

Τι είναι το Cyberbulling;

Ο κυβερνοεκφοβισμός, ελληνιστί Cyberbullying, είναι ο συστηματικός εκφοβισμός ενός ανθρώπου με σκοπό την πρόκληση βλάβης ή δυσφορίας, χρησιμοποιώντας ως μέσο την τεχνολογία. Τα κύρια στοιχεία της διαφοροποίησής του cyberbulling, σε σχέση με τον παραδοσιακό εκφοβισμό, είναι, αφενός, η χρήση της τεχνολογίας, και αφετέρου, ότι η επίθεση του δράστη ή των δραστών γίνεται από απόσταση, γεγονός που καθιστά δύσκολη την εντόπισή τους.  Συνήθως το cyberbulling στρέφεται εναντίον ενός θύματος το οποίο δεν μπορεί εύκολα να υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Ποιά μέσα χρησιμοποιούνται για το Cyberbulling;

Τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τον συστηματικό εκφοβισμό μέσω του διαδικτύου μπορεί να είναι:

  • το Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο (e-mail),
  • τα Γραπτά Μηνύματα (TextMessaging),
  • οι Ιστότοποι Κοινωνικού Δικτύου (Social Networking Sites), όπως τα Facebook, Twitter, Instagram, Tik Tok κοκ.
  • τα Μέρη Συζήτησης στο Διαδίκτυο (Chat Rooms),
  • τα Blogs,
  • τα Web Sites, και
  • τα διαδικτυακά παιχνίδια (Internet Gaming).

Ποιές είναι οι μορφές με τις οποίες εκδηλώνεται το Cyberbulling;

  • Η παρενόχληση μέσω διαδικτύου (online harassment), η οποία λαμβάνει χώρα μέσω της  επαναλαμβανόμενης αποστολής μηνυμάτων με προσβλητικό περιεχόμενο και στόχο: από την συναισθηματική καταπόνηση του θύματος μέχρι την αυτοκτονία του.
  • Η αποστολή φωτογραφιών ή βίντεο γυμνού σώματος του θύματος, όπως λ.χ. τα βίντεο με προσωπικές στιγμές ενός ζευγαριού, οι οποίες όταν χωρίζουν δημοσιοποιούνται στο διαδίκτυο για λόγους εκδίκησης (revenge porn).
  • Η αμαύρωση της επαγγελματικής υπόληψης.
  • Η συκοφαντική δυσφήμηση του ατόμου.
  • Την ανάρτηση φωτογραφιών ενός ανθρώπου λ.χ. από το σπίτι του ή τα ρούχα του ή το αυτοκίνητό του, με σκοπό την προσβολή της προσωπικότητάς του, αφού το θύμα, για λόγους οικονομικούς, δεν μπορεί να φτάσει το «επίπεδο» των δραστών και ως εκ τούτου «προσβάλλει την αισθητική τους».
  • Η οικειοποίηση της ταυτότητας άλλου (impersonation), όπως λ.χ. την δημιουργία ψεύτικου λογαριασμού με το όνομα του θύματος με σκοπό την δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων ή την αποστολή ψεύτικων μηνυμάτων σε οικείους και ξένους.
  • Την δημοσιοποίηση σε διαδικτυακούς πίνακες ανακοινώσεων συνήθως αναληθών και κακόβουλων ανακοινώσεων για την εμφάνιση, ή την συμπεριφορά του θύματος.
  • Διαδικτυακές δημοσκοπήσεις (online polls), όπου συχνά τα θέματα που τίθενται προς δημοσκόπηση είναι υποτιμητικά για ένα συγκεκριμένο άτομο.
  • Η δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων (outing).

Πως τιμωρείται το Cyberbulling στην Ελλάδα;

Στην Ελλάδα, ο  όρος «κυβερνοεκφοβισμός» (ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός) δεν υπάρχει στον ποινικό κώδικα, σε αντίθεση με τον παραδοσιακό εκφοβισμό και δεν ορίζεται ως έγκλημα. Έγκλημα είναι ο τρόπος που αυτός εκφράζεται και ποινικοποιείται επιμέρους. Ποινικοποιείται, δηλαδή,  η παραβίαση και παραποίηση των προσωπικών δεδομένων, η συκοφαντική δυσφήμιση, η εξύβριση, καθώς και η παραποίηση δεδομένων, τα οποία  και διώκονται ανά περίπτωση.

Αν είσαι ανήλικος πως αμύνεσαι στο Cyberbulling;

Μας καλείς στο τηλέφωνο και δωρεάν απολαμβάνεις τις υπηρεσίες μας.

Αν είσαι ενήλικος πως αμύνεσαι στο Cyberbulling;

Όταν το cyberbullying ξεπεράσει τα όρια της νομιμότητας, τότε θα πρέπει να απευθυνθείτε σε εξειδικευμένο δικηγόρο ηλεκτρονικού εγκλήματος. Μπορούμε να αναλάβουμε την υπόθεσή σας:

  • Να καλέσουμε αρχικά στο τηλέφωνο τους δράστες, αν γνωρίζουμε τα στοιχεία τους.
  • Να αποστείλουμε ένα εξώδικο για να τους προειδοποιήσουμε να σταματήσουν τον συστηματικό εκφοβισμό, αν γνωρίζουμε τους δράστες.
  • Να καταθέσουμε μήνυση κατ’ αγνώστων, αν δεν γνωρίζουμε τους δράστες, για να πληροφορηθούμε το διαδικτυακό ίχνος τους και μετέπειτα τα στοιχεία τους, όνομα, διεύθυνση κτλ. .
  • Να καταθέσουμε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με αίτημα προσωρινής διαταγής άρσης της προσβολής και επιβολή περιοριστικών όρων στους δράστες, όταν αποκτήσουμε τα στοιχεία των δραστών.
  • Να ασκήσουμε κατευθείαν αγωγή για προσβολή προσωπικότητας και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, όταν αποκτήσουμε τα στοιχεία των δραστών.

 

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΥΒΕΡΝΟΕΚΦΟΒΙΣΜΟ – CYBERBULLYING

1. Τι ακριβώς αντιμετωπίζω όταν δέχομαι κυβερνοεκφοβισμό;

Ο κυβερνοεκφοβισμός δεν αποτελεί αυτοτελές έγκλημα στον Ποινικό Κώδικα, όμως οι επιμέρους πράξεις που τον συνθέτουν τιμωρούνται ποινικά. Η αποστολή υβριστικών μηνυμάτων στοιχειοθετεί εξύβριση, η διάδοση ψευδών γεγονότων που βλάπτουν την τιμή σας συνιστά συκοφαντική δυσφήμηση, η δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων ή φωτογραφιών χωρίς τη συγκατάθεσή σας παραβιάζει την προσωπικότητα και τη νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων, ενώ η δημιουργία ψεύτικου προφίλ με τα στοιχεία σας μπορεί να συνιστά πλαστοπροσωπία και απάτη με υπολογιστή. Παράλληλα γεννάται και αστική αξίωση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ανεξάρτητα από την ποινική πορεία.

2. Τι μπορώ να κάνω για να σταματήσει η επίθεση;

Η αντιμετώπιση γίνεται σε επίπεδα. Όταν οι δράστες είναι γνωστοί, αποστέλλεται εξώδικη πρόσκληση για άμεση παύση και διαγραφή του υλικού, η οποία λειτουργεί και ως αποδεικτικό μέσο. Παράλληλα ασκείται αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με αίτημα προσωρινής διαταγής για άρση της προσβολής και απαγόρευση επανάληψης, που εκδίδεται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Όταν οι δράστες είναι άγνωστοι, υποβάλλεται μήνυση κατ’ αγνώστων στην Εισαγγελία Πρωτοδικών, η οποία διαβιβάζεται στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, ώστε να εντοπιστούν τα ψηφιακά ίχνη μέσω παρόχων και πλατφορμών. Τέλος, ασκείται αγωγή προσβολής προσωπικότητας και διεκδικείται χρηματική ικανοποίηση.

3. Σε πόσο χρόνο πρέπει να κινηθώ νομικά;

Για τα αδικήματα τιμής (εξύβριση, δυσφήμηση, συκοφαντική δυσφήμηση) η έγκληση πρέπει να υποβληθεί εντός τριών μηνών από τη στιγμή που λάβατε γνώση της πράξης και του δράστη. Η προθεσμία είναι αποκλειστική και η εκπνοή της οδηγεί σε απαράδεκτη ποινική δίωξη. Για παραβιάσεις προσωπικών δεδομένων η προθεσμία είναι ευρύτερη, ενώ η αστική αγωγή για προσβολή προσωπικότητας υπόκειται σε πενταετή παραγραφή. Όταν η προσβολή είναι διαρκής (παραμένει αναρτημένο υλικό), η προθεσμία ξεκινά εκ νέου με κάθε ημέρα διατήρησης. Η άμεση κίνηση είναι κρίσιμη και για τη διάσωση των ψηφιακών ιχνών, καθώς οι πάροχοι κρατούν δεδομένα για περιορισμένο χρόνο.

4. Τι έγγραφα και αποδεικτικά στοιχεία χρειάζομαι;

Απαραίτητη είναι η ψηφιακή τεκμηρίωση πριν χαθεί. Αποθηκεύονται στιγμιότυπα οθόνης (screenshots) από όλες τις προσβλητικές αναρτήσεις, μηνύματα, σχόλια, με ορατή την ημερομηνία, την ώρα και το URL. Διατηρούνται τα πρωτότυπα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τις πλήρεις κεφαλίδες τους, καθώς και τυχόν φωτογραφίες ή βίντεο που έχουν δημοσιοποιηθεί. Συλλέγονται μαρτυρίες προσώπων που είδαν τις αναρτήσεις, ιατρικές βεβαιώσεις αν υπάρχει ψυχολογικός αντίκτυπος, καθώς και κάθε στοιχείο που ταυτοποιεί τους δράστες (ονόματα χρήστη, διευθύνσεις προφίλ). Η συμβολαιογραφική βεβαίωση περιεχομένου ιστοσελίδας ενισχύει σημαντικά την αποδεικτική αξία.

5. Τι πιθανότητες έχω να αποκαλυφθούν οι δράστες και να αποζημιωθώ;

Οι πιθανότητες ταυτοποίησης είναι σήμερα αρκετά υψηλές, καθώς η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος διαθέτει εξειδικευμένα εργαλεία και νομική δυνατότητα να ζητήσει άρση απορρήτου από παρόχους και πλατφόρμες. Όταν οι δράστες εντοπιστούν, η επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη είναι ο κανόνας, με το ύψος της να εξαρτάται από τη διάρκεια της προσβολής, την έκταση δημοσιοποίησης, τον αντίκτυπο στην επαγγελματική και προσωπική ζωή και την οικονομική κατάσταση των μερών. Σε σοβαρές περιπτώσεις revenge porn ή συστηματικού εκφοβισμού, τα δικαστήρια επιδικάζουν σημαντικά ποσά. Κάθε υπόθεση όμως κρίνεται με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά.

6. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου σε υποθέσεις cyberbullying;

Το γραφείο μας αναλαμβάνει την υπόθεση συνολικά, από την πρώτη επικοινωνία μέχρι την τελική δικαστική κρίση. Καταγράφεται και αρχειοθετείται με νομικά παραδεκτό τρόπο το ψηφιακό υλικό, αποστέλλεται εξώδικο όταν είναι γνωστοί οι δράστες, υποβάλλεται μήνυση στην Εισαγγελία Πρωτοδικών και παρακολουθείται η πορεία της προανάκρισης σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Ασκούνται ασφαλιστικά μέτρα για άμεση άρση της προσβολής και αγωγή για χρηματική ικανοποίηση. Παράλληλα γίνονται αναφορές στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για κατέβασμα του υλικού και αίτηση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα όταν συντρέχει λόγος. Η εξειδίκευση της εταιρίας μας στο ηλεκτρονικό έγκλημα διασφαλίζει ολοκληρωμένη προστασία.