ELEN
Διαδικτυακός Βανδαλισμός

Διαδικτυακός Βανδαλισμός

Οι Βάνδαλοι ήταν ανατολικό/γερμανικό φύλο που εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια του 5ου αιώνα π.Χ. Ξεκινώντας από την Πολωνία εξαπλώθηκαν σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και την Βόρεια Αφρική. Κατά τις χερσαίες και πειρατικές επιδρομές τους, λεηλατούσαν ανελέητα ενώ κατέστρεφαν με αγριότητα έργα τέχνης και οικοδομήματα, απολαμβάνοντας την καταστροφή που προκαλούσαν. Για το λόγο αυτό ο βανδαλισμός χαρακτηρίζει πράξεις καταστροφής πολιτιστικών αγαθών.

Οι σημερινοί Διαδικτυακοί Βάνδαλοι (Vandals of Cyberspace) προβαίνουν σε κυβερνοεπιθέσεις χωρίς εμφανείς εγκληματικούς σκοπούς, ενώ δεν υπάρχουν πολιτικά ή ιδεολογικά κίνητρα. Κατά κύριο λόγο εκμεταλλεύονται αδυναμίες και ελλείψεις ιστοσελίδων και ιστοτόπων (website) προκειμένου να αποδείξουν τις δεξιότητες και τεχνολογικές γνώσεις τους. Συνήθως, προκαλούν βλάβη ή παραμόρφωση της πλατφόρμας θέτοντάς της εκτός λειτουργίας. Δεν υπάρχει το στοιχείου του προσωπικού οφέλους στη δράση των βανδάλων, λαμβάνουν και απολαμβάνουν ικανοποίηση από την πράξη τους καθ’ εαυτήν.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις ενός βανδαλισμού ενδέχεται να είναι μακροχρόνιες και σοβαρές: Για παράδειγμα σε περίπτωση βανδαλισμού του πληροφοριακού συστήματος ενός νοσηλευτικού ιδρύματος, μπορεί να ακυρωθούν προγραμματισμένα ραντεβού επεμβάσεων, παύση λειτουργίας συστημάτων υγείας, δεν αποκλείεται και ο θάνατος ασθενών ή νοσηλευόμενων των οποίων η ζωή υποστηρίζεται τεχνικά. Σε περιπτώσεις βανδαλισμού ηλεκτρονικών καταστημάτων και επιχειρήσεων πέρα από τις ψυχολογικές επιπτώσεις, προκαλείται βλάβη στη φήμη της επιχείρησης, απώλεια πελατών, παραγγελιών και κατά συνέπεια εσόδων.

Κυβερνοεπίθεση συνιστά κάθε στόχευση, προσβολή και ενδεχόμενη βλάβη πληροφοριακών συστημάτων, τηλεπικοινωνιακών μέσων και υπολογιστών, κάθε επιχείρηση πρόσβασης σε δεδομένα, πληροφορίες, λειτουργίες χωρίς την εξουσιοδότηση ή την θέληση απλώς του νόμιμου χρήστη και κατόχου. Τα κίνητρα μιας κυβερνοεπίθεσης είναι κακόβουλα και εγκληματικά. Πίσω από τη μάσκα ενός βάνδαλου ενδέχεται να κρύβεται ένας ανταγωνιστής, ένας δυσαρεστημένος πελάτης ακόμη και ένας υπάλληλος που απολύθηκε και θέλει να προκαλέσει πρόβλημα και βλάβη στην επιχείρηση.

Οι μορφές που εκλαμβάνει ο διαδικτυακός βανδαλισμός συνοψίζονται σε:

1.Website Defacement κατά τον οποίο αποκτάται πρόσβαση σε ιστότοπο στον οποίο αντικαθίσταται το περιεχόμενό του με άλλο προσβλητικό ή δυσφημιστικό.

2. DDoS Attack, η κατάκλυση ενός διακομιστή με υπεράριθμα αιτήματα καθιστώντας τον αδύναμο προς παροχή υπηρεσιών.

3. Malware Attack, η έγχυση κακόβουλου λογισμικού σε πληροφορικό σύστημα που του προκαλεί βλάβη.

4. Ransomware Attack, δηλαδή κρυπτογράφηση αρχείων και πληροφοριών, οι βάνδαλοι ζητούν χρήματα ως αντάλλαγμα για την αποκρυπτογράφηση του συστήματος.

5. Social Media Attack, αποκτάται πρόσβαση σε προσωπικούς ή επαγγελματικούς λογαριασμούς εφαρμογών μέσων κοινωνικής δικτύωσης ώστε να διαδοθεί εμπρηστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο.

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ Διαδικτυακό Βανδαλισμό

1. Τι ποινή κινδυνεύω για διαδικτυακό βανδαλισμό;

Οι πράξεις διαδικτυακού βανδαλισμού (defacement, DDoS, εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού, παραβίαση λογαριασμών) στοιχειοθετούν συνήθως αδικήματα του Ποινικού Κώδικα όπως παραβίαση πληροφοριακών συστημάτων (άρθρο 370Β ΠΚ), φθορά ξένης ιδιοκτησίας σε δεδομένα (άρθρο 381Α ΠΚ) και παρακώλυση λειτουργίας πληροφοριακών συστημάτων (άρθρο 292Β ΠΚ). Οι ποινές κυμαίνονται από φυλάκιση μερικών μηνών έως αρκετών ετών, ανάλογα με την έκταση της ζημίας και το αν επλήγη υποδομή ζωτικής σημασίας. Σε πρωτόδικη καταδίκη χωρίς προηγούμενο ποινικό μητρώο, η ποινή κατά κανόνα αναστέλλεται (άρθρο 99 ΠΚ) ή μετατρέπεται σε χρηματική ποινή (άρθρο 80 ΠΚ) ή κοινωφελή εργασία, ενώ συχνά αναγνωρίζονται ελαφρυντικά (νεαρή ηλικία, μη ταπεινά αίτια, μεταγενέστερη καλή συμπεριφορά κατά το άρθρο 84 ΠΚ).

2. Μπορώ να αποφύγω καταδίκη ή να μειώσω την κατηγορία;

Σε υποθέσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος η απόδειξη ταυτοποίησης του δράστη είναι κρίσιμη και πολύ συχνά αμφισβητήσιμη. IP διευθύνσεις, dynamic IP, χρήση VPN, κοινόχρηστα δίκτυα ή υπολογιστές πολλών χρηστών δημιουργούν εύλογες αμφιβολίες που λειτουργούν υπέρ του κατηγορουμένου (in dubio pro reo). Ελέγχονται η νομιμότητα κατάσχεσης συσκευών, η αλυσίδα φύλαξης ψηφιακών αποδεικτικών μέσων και η τεχνική εγκυρότητα των πραγματογνωμοσυνών. Μπορεί να ζητηθεί αλλαγή νομικού χαρακτηρισμού (π.χ. από κακούργημα σε πλημμέλημα) όταν δεν υπάρχει σημαντική περιουσιακή ζημία. Σε πολλές υποθέσεις, η αποκατάσταση της ζημίας πριν την εκδίκαση οδηγεί σε σημαντική μείωση της ποινής ή ακόμη και σε υπό όρους παύση της δίωξης.

3. Τι κάνω αν με κάλεσαν για κατάθεση στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος;

Πριν δώσεις οποιαδήποτε εξήγηση στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ή στον ανακριτή, χρειάζεσαι παρουσία δικηγόρου. Έχεις πλήρες δικαίωμα σιωπής και άρνησης απάντησης σε ερωτήσεις που μπορεί να σε ενοχοποιήσουν. Μη δίνεις πρόσβαση σε συσκευές, κωδικούς ή λογαριασμούς χωρίς να ελεγχθεί πρώτα η νομιμότητα του εντάλματος. Λάθη στο στάδιο της προανάκρισης (αυθόρμητες απολογητικές δηλώσεις, παράδοση συσκευών χωρίς δικαστικό έλεγχο, υπογραφή εγγράφων χωρίς ανάγνωση) είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανακληθούν στη συνέχεια και βαρύνουν την υπεράσπιση σε όλη τη διάρκεια της δίκης.

4. Πόσο διαρκεί η ποινική διαδικασία;

Οι υποθέσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος έχουν συνήθως μεγαλύτερη διάρκεια λόγω της πολυπλοκότητας των τεχνικών εκθέσεων. Η προκαταρκτική εξέταση και η κύρια ανάκριση μπορούν να διαρκέσουν από έξι μήνες έως και δύο έτη, ιδίως όταν απαιτείται διεθνής δικαστική συνδρομή για άντληση δεδομένων από παρόχους εξωτερικού. Η εκδίκαση σε πρώτο βαθμό ακολουθεί συνήθως ένα έως δύο έτη μετά. Σε περίπτωση έφεσης, προστίθενται περίπου ακόμη ένα με δύο έτη. Η ολοκλήρωση όλων των βαθμών μπορεί να φτάσει τα τέσσερα με πέντε έτη, αν και για ορισμένα πλημμελήματα η παραγραφή μπορεί να συμπληρωθεί νωρίτερα και να αξιοποιηθεί υπερασπιστικά.

5. Τι έγγραφα και στοιχεία πρέπει να συγκεντρώσω;

Χρειάζεται κάθε έγγραφο που έχει επιδοθεί (κλήση, ένταλμα έρευνας, πρακτικά κατάσχεσης, δικογραφία αν έχει χορηγηθεί αντίγραφο) και πλήρης αποτύπωση των γεγονότων από την πλευρά σου με χρονολογική σειρά. Σημαντικά είναι τα στοιχεία που τεκμηριώνουν τη χρήση δικτύου και συσκευών από τρίτους, αν συντρέχει τέτοια περίπτωση, καθώς και αποδείξεις νόμιμης δραστηριότητας (επαγγελματικής, εκπαιδευτικής) που αναιρούν δόλο. Σε δεύτερο χρόνο, βεβαιώσεις εργασίας, σπουδών, ψυχολογικής ή ιατρικής υποστήριξης και κάθε στοιχείο για το ήθος βοηθούν στην αναγνώριση ελαφρυντικών κατά το άρθρο 84 ΠΚ.

6. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου σε υπόθεση κυβερνοεπίθεσης;

Το γραφείο μας ειδικεύεται σε υποθέσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος και χειρίζεται την υπεράσπιση από το πρώτο στάδιο της προανάκρισης μέχρι την τελεσίδικη κρίση. Συνεργαζόμαστε με τεχνικούς πραγματογνώμονες για αμφισβήτηση των ευρημάτων της Δίωξης, ελέγχουμε τη νομιμότητα κάθε αποδεικτικού μέσου και συντάσσουμε τεκμηριωμένο υπόμνημα. Στόχος είναι ο αποκλεισμός παράνομα συλλεχθέντων αποδείξεων, η αμφισβήτηση της ταυτοποίησης, η μείωση του νομικού χαρακτηρισμού και, όπου χωρεί, η αξιοποίηση εναλλακτικών μέτρων αντί φυλάκισης. Η εμπειρία σε ψηφιακές υποθέσεις κάνει σημαντική διαφορά, καθώς απαιτείται κατανόηση τόσο του ποινικού δικαίου όσο και των τεχνικών παραμέτρων.