Τι είναι η αγωγή συμμετοχής στα αποκτήματα του γάμου;
Στο πλαίσιο ενός γάμου συμβαίνει συχνά ο σχηματισμός περιουσίας από τον ένα σύζυγο να αποβαίνει εις βάρος του άλλου συζύγου, έτσι η Πολιτεία αποφάσισε να προστατέψει τον οικονομικά ασθενέστερο και αδικημένο σύζυγο. Επί παραδείγματι, η μητέρα που μεγάλωσε τα παιδιά της επί είκοσι χρόνια ως νοικοκυρά στην οικογενειακή εστία, ενώ ο σύζυγος εργαζόταν ανενόχλητος φτιάχνοντας περιουσία, δικαιούται ασυζητητί να αξιώσει από τον σύζυγό της συμμετοχή στα αποκτήματά του στην διάρκεια του γάμου.
Ποιές είναι οι προϋποθέσεις αγωγής συμμετοχής στα αποκτήματα του γάμου;
Για τη συγκεκριμένη Αγωγή θα πρέπει να υφίστανται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
- Λύση (διαζύγιο) του γάμου ή συμπλήρωση τριετούς διάστασης των συζύγων.
- Η αύξηση της περιουσίας του υπόχρεου στο διάστημα μεταξύ της τέλεσης του γάμου και της λύσης αυτού με διαζύγιο.
- Να υπάρχει συμβολή, με οποιονδήποτε τρόπο του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου.
- Να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της συμβολής του δικαιούχου και της αύξησης της περιουσίας του υπόχρεου.
- Ο νόμος έχει εισάγει το μαχητό τεκμήριο για το μέγεθος της συμβολής του δικαιούχου συζύγου στη περιουσία του υπόχρεου στο 1/3 της επαύξησης. Η συμβολή λοιπόν του ενός συζύγου τεκμαίρεται στο 1/3 εκτός αν αποδειχτεί μεγαλύτερη ή μικρότερη ή καμία συμβολή.
- Αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της αξίωσης συμμετοχής στα αποκτήματα του γάμου είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο.
- Η αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα παραγράφεται μετά από 2 έτη από την λύση του γάμου.
- Απαγορεύεται οποιαδήποτε προηγούμενη συμφωνία μεταξύ των συζύγων για παραίτηση από το δικαίωμα στη συμμετοχή στα αποκτήματα, εκτός αν πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια συναινετικού διαζυγίου ενώπιον συμβολαιογράφου και αποτελεί μέρος της αμοιβαίας συμφωνίας των μερών.
- Είναι επιτρεπτό εκ του νόμου να σωρευθεί σε ένα (1) αγωγικό δικόγραφο η αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα με την αξίωση διατροφής λόγω διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, για να εξοικονομηθούν χρόνος και χρήματα.
- Η αξίωση καταρχήν είναι χρηματική, πλην όμως δίνεται η δυνατότητα από το νόμο να απαιτηθεί ακόμα και η παράδοση αυτούσιων πραγμάτων, τα οποία αποτελούν μέρος της αύξησης.
- Δες και άρθρο Ανάκληση Απόφασης Ασφαλιστικών Μέτρων
- Δες και άρθρο Διαζύγιο
- Δες και άρθρο Μετοίκηση Οικογενειακής Στέγης
- Δες και άρθρο Συνεπιμέλεια Τέκνου
- Δες και άρθρο Διατροφή Τέκνων- Τρόποι Είσπραξης
- Δες και άρθρο Επιμέλεια και Αρπαγή Τέκνων
- Δες και άρθρο Αλλαγή Πόλης Ανήλικων Τέκνων
- Δες και άρθρο Παρένθετη Μητέρα – Άδεια Δικαστηρίου
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΑ ΑΠΟΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ
1. Τι δικαιούμαι αν ο σύζυγός μου απέκτησε περιουσία στον γάμο;
Αν κατά τη διάρκεια του γάμου ο ένας σύζυγος αύξησε την περιουσία του και ο άλλος συνέβαλε με οποιονδήποτε τρόπο σε αυτή την αύξηση, ο δικαιούχος έχει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης για το ποσοστό της συμβολής του. Ο νόμος καθιερώνει μαχητό τεκμήριο συμβολής στο 1/3 της επαύξησης, που μπορεί να ανατραπεί προς τα πάνω ή προς τα κάτω με αποδείξεις. Η συμβολή δεν χρειάζεται να είναι μόνο οικονομική — αναγνωρίζεται και η προσφορά εργασίας στο σπίτι, η ανατροφή των παιδιών και η υποστήριξη της επαγγελματικής δραστηριότητας του συζύγου. Το ύψος της αξίωσης εξαρτάται από την έκταση της επαύξησης και τα στοιχεία που τεκμηριώνουν τη συμβολή.
2. Πότε μπορώ να ασκήσω την αγωγή συμμετοχής στα αποκτήματα;
Η αγωγή ασκείται είτε μετά τη λύση του γάμου με αμετάκλητο διαζύγιο, είτε μετά τη συμπλήρωση τριετούς συνεχούς διάστασης των συζύγων, χωρίς να απαιτείται έκδοση διαζυγίου. Η τριετία υπολογίζεται από τη στιγμή που διακόπηκε η έγγαμη συμβίωση με πρόθεση οριστικής διάσπασης. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η αξίωση παραγράφεται δύο έτη μετά τη λύση του γάμου, οπότε ο δικαιούχος πρέπει να κινηθεί εγκαίρως. Σε περίπτωση συναινετικού διαζυγίου, καλό είναι να μη γίνεται παραίτηση από την αξίωση χωρίς προηγούμενη νομική συμβουλή, καθώς συχνά υποτιμάται η πραγματική αξία της επαύξησης.
3. Πώς αποδεικνύω τη συμβολή μου ως νοικοκυρά ή μητέρα;
Η συμβολή του συζύγου που ασχολήθηκε με το νοικοκυριό και την ανατροφή των παιδιών αναγνωρίζεται πλήρως από τη νομολογία. Αποδεικνύεται με μαρτυρικές καταθέσεις συγγενών, φίλων και γειτόνων, με φωτογραφίες, με αποδεικτικά εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των παιδιών, με βεβαιώσεις σχολείων ή ιατρών, καθώς και με στοιχεία που δείχνουν ότι ο άλλος σύζυγος ήταν απρόσκοπτα αφοσιωμένος στην επαγγελματική του δραστηριότητα χάρη σε αυτή τη στήριξη. Σε πολλές περιπτώσεις, το δικαστήριο αναγνωρίζει συμβολή ακόμη και μεγαλύτερη του 1/3, εφόσον αποδειχθεί ότι ο δικαιούχος απέφυγε δικά του οικονομικά οφέλη για χάρη της οικογένειας.
4. Σε ποιο δικαστήριο και σε πόσο χρόνο εκδικάζεται η υπόθεση;
Αρμόδιο δικαστήριο είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο του τόπου κατοικίας του εναγομένου συζύγου, με τη διαδικασία των οικογενειακών διαφορών. Ο χρόνος έκδοσης απόφασης σε πρώτο βαθμό κυμαίνεται κατά κανόνα από 12 έως 24 μήνες, ανάλογα με τον φόρτο του δικαστηρίου και την πολυπλοκότητα της περιουσιακής κατάστασης. Σε περίπτωση έφεσης, η οριστική κρίση μπορεί να καθυστερήσει επιπλέον 1 έως 2 έτη. Η αγωγή συμμετοχής στα αποκτήματα μπορεί να σωρευθεί στο ίδιο δικόγραφο με αξίωση διατροφής λόγω διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, εξοικονομώντας χρόνο και δικαστικά έξοδα.
5. Τι έγγραφα χρειάζομαι για να τεκμηριώσω την αξίωσή μου;
Απαιτούνται έγγραφα που αποτυπώνουν την περιουσιακή κατάσταση του συζύγου τόσο κατά την τέλεση του γάμου όσο και κατά τη λύση του ή τη συμπλήρωση τριετούς διάστασης. Συγκεκριμένα, χρήσιμα είναι τα Ε1 και Ε9 όλων των ετών του γάμου, τίτλοι ιδιοκτησίας ακινήτων, τραπεζικοί λογαριασμοί, χαρτοφυλάκια μετοχών, εταιρικά μερίδια, αυτοκίνητα, συμβάσεις δανείων και κάθε στοιχείο που δείχνει την επαύξηση. Επίσης, χρειάζονται αποδεικτικά της συμβολής του δικαιούχου, όπως καταθέσεις σε κοινούς λογαριασμούς, εμβάσματα, συμβόλαια κοινής αγοράς, αποδείξεις δαπανών για την οικογένεια και μάρτυρες. Η συγκέντρωση αυτών των στοιχείων γίνεται και μέσω εισαγγελικής παραγγελίας ή αιτήματος επίδειξης εγγράφων.
6. Ποιος ο ρόλος του δικηγόρου σε αυτές τις υποθέσεις;
Ο δικηγόρος αναλαμβάνει αρχικά την αποτύπωση της πραγματικής περιουσιακής κατάστασης και των δύο συζύγων, εντοπίζει τα αποκτήματα, υπολογίζει την επαύξηση και εκτιμά ρεαλιστικά το ύψος της αξίωσης. Στη συνέχεια συντάσσει την αγωγή, οργανώνει την απόδειξη της συμβολής και εκπροσωπεί τον πελάτη στο δικαστήριο. Σε περιπτώσεις που ο υπόχρεος σύζυγος προσπαθεί να αποκρύψει περιουσιακά στοιχεία ή να τα μεταβιβάσει σε τρίτους, ο δικηγόρος ασκεί ασφαλιστικά μέτρα συντηρητικής κατάσχεσης ή αγωγή διάρρηξης καταδολιευτικών δικαιοπραξιών. Το γραφείο μας έχει μακρά εμπειρία σε υποθέσεις οικογενειακού δικαίου και διαχειρίζεται με διακριτικότητα και αποτελεσματικότητα τις περιουσιακές διαφορές των συζύγων.