ΤΑ ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

Q: Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληροί η προσφυγή;

Η προσφυγή στο ΕΔΔΑ προϋποθέτει τρεις βασικές προϋποθέσεις παραδεκτού: εξάντληση των εσωτερικών ενδίκων μέσων (Άρειος Πάγος, ΣτΕ ή Ελεγκτικό Συνέδριο), τήρηση της τετράμηνης προθεσμίας από την καθαρογραφή ή επίδοση της τελικής εθνικής απόφασης, και ύπαρξη ουσιώδους βλάβης. Η μη συνδρομή έστω και μίας προϋπόθεσης οδηγεί σε απόρριψη ως απαράδεκτης.

Q: Τι έγγραφα χρειάζονται για την κατάθεση προσφυγής;

Απαιτούνται όλες οι αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων από τον πρώτο βαθμό έως το ανώτατο, με τα αποδεικτικά επίδοσης ή καθαρογραφής, τα δικόγραφα που είχαν κατατεθεί, διοικητικές πράξεις, αποδεικτικά στοιχεία της παραβίασης, το επίσημο έντυπο προσφυγής συμπληρωμένο με ακρίβεια και ειδικό πληρεξούσιο προς τον δικηγόρο.

Q: Τι πιθανότητες επιτυχίας έχει μια προσφυγή;

Άνω του 90% των προσφυγών απορρίπτονται, κυρίως ως απαράδεκτες λόγω τυπικών ελλείψεων. Η εικόνα αλλάζει με δικηγόρο εξειδικευμένο στη νομολογία του ΕΔΔΑ και στην ΕΣΔΑ. Η σωστή επιλογή των παραβιασμένων άρθρων, η τεκμηριωμένη ανάπτυξη των αιτιάσεων με αναφορές σε προηγούμενες αποφάσεις και η τήρηση των τυπικών προϋποθέσεων αυξάνουν τις πιθανότητες δικαίωσης.

Q: Είναι υποχρεωτική η εκπροσώπηση από δικηγόρο;

Στο αρχικό στάδιο ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προσφύγει ο ίδιος, χωρίς υποχρεωτική εκπροσώπηση. Όταν η υπόθεση κοινοποιηθεί στο εγκαλούμενο Κράτος, η εκπροσώπηση από δικηγόρο γίνεται απαραίτητη. Το γραφείο μας αναλαμβάνει αξιολόγηση παραδεκτού, σύνταξη έντυπου προσφυγής με νομική τεκμηρίωση, παρακολούθηση προθεσμιών, απάντηση στις παρατηρήσεις του Κράτους και εκπροσώπηση σε ακροαματική διαδικασία.

Η διαδικασία ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) δεν υφίσταται σε δικαστικά έξοδα, παράβολο, δικαστικό ένσημο και τέλη, παρά μόνο στην αμοιβή του δικηγόρου. Ο δρόμος για την προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει διάφορα στάδια και είναι «κατασκευασμένος» έτσι ώστε να μπορεί να φτάνει ως εκεί κάθε αδικημένος πολίτης, εύκολα και γρήγορα, ακόμα κι αν μένει σε κάποια ακριτική περιοχή ή δεν έχει τα αναγκαία οικονομικά μέσα.

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

Για να επιληφθεί το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, θα πρέπει:

Α. ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΤΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ

Ο προσφεύγων δηλαδή θα πρέπει να έχει φέρει την υπόθεσή του ενώπιον των δικαστηρίων της χώρας του έως τον ανώτατο βαθμό δικαιοδοσίας, εν προκειμένω για τη χώρα μας να έχει φτάσει μέχρι τον Άρειο Πάγο ή το Συμβούλιο της Επικρατείας ή το Ελεγκτικό Συνέδριο, ανάλογα με τη φύση της διαφορά.

Β. ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΕΛΘΕΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΜΗΝΕΣ

Η τετράμηνη προθεσμία εκκινεί κατ’αρχήν είτε από την ημερομηνία κατά την οποία καθαρογράφηκε και καταχωρήθηκε η απόφαση του ανώτατου εθνικού δικαστηρίου ή αρχής, είτε από την ημερομηνία που επιδόθηκε στον προσφεύγοντα ή στον εκπρόσωπό του. Η προθεσμία εκπνέει την τελευταία ημέρα του τετραμήνου, ακόμη και αν είναι Κυριακή ή αργία.

Σε περίπτωση που δεν υφίσταται διαθέσιμο ένδικο μέσο για κάποια αιτίαση, η τετράμηνη προθεσμία εκκινεί από την ημερομηνία της επίδικης πράξης, γεγονότος ή απόφασης.

Γ. ΝΑ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ Ο ΠΡΟΣΦΕΥΦΩΝ ΟΥΣΙΩΔΗ ΒΛΑΒΗ

Αν δεν πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις η προσφυγή θα απορριφθεί ως απαράδεκτη.

ΤΑ ΕΞΟΔΑ

Η διαδικασία ενώπιον του ΕΔΔΑ δεν υφίσταται σε δικαστικά έξοδα, παράβολο, δικαστικό ένσημο και τέλη, παρά μόνο στην αμοιβή του δικηγόρου. Σε περίπτωση δε που απορριφθεί η προσφυγή του είτε ως απαράδεκτη είτε ως αβάσιμη, ο προσφεύγων δεν καταδικάζεται σε δικαστική δαπάνη. Τα μοναδικά έξοδα είναι αυτά της αλληλογραφίας με το Δικαστήριο (συστημένες επιστολές ή courier) και βεβαίως η αμοιβή του δικηγόρου του.

ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

Ο ενδιαφερόμενος προβλέπεται ότι μπορεί να προσφύγει απευθείας ο ίδιος, χωρίς να απαιτείται η εκπροσώπηση από δικηγόρο στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας. Πλην όμως, όπως έχει δείξει η ιστορία –απορρίπτεται ποσοστό πλέον του 90% των προσφυγών που φτάνουν στο ΕΔΔΑ– η συνδρομή ενός δικηγόρου, εξειδικευμένου μάλιστα στο σχετικό πεδίο του Δικαίου, αυξάνει και τον δείκτη επιτυχίας της δικαστικής νίκης, που είναι και το ζητούμενο για τους προσφεύγοντες.

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ

Μία προσφυγή μπορεί να ακολουθήσει διαφορετικές διαδρομές κατά την εξέτασή της από το Δικαστήριο:

To Δικαστήριο μπορεί να απορρίψει την προσφυγή ως απαράδεκτη, όπου αυτό είναι προφανές. Απόφαση ιδιαίτερα κρίσιμη καθώς δεν επιδέχεται άσκηση ενδίκου μέσου.
Το Δικαστήριο μπορεί να κοινοποιήσει την υπόθεση στο εγκαλούμενο Κράτος, θέτοντάς του ερωτήματα για να προβεί το τελευταίο σε παρατηρήσεις Επ’ αυτών των παρατηρήσεων έχει τη δυνατότητα να απαντήσει ο προσφεύγων. Ακροαματική διαδικασία λαμβάνει χώρα μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Τέλος, το Δικαστήριο, αφού λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις του Κράτους και του ενδιαφερόμενου εκδίδει απόφαση η οποία δεν καθίσταται οριστική παρά μόνο αφού εκπνεύσει η προθεσμία των τριών μηνών εντός της οποίας ο προσφεύγων ή η Κυβέρνηση μπορούν να ζητήσουν την παραπομπή της υπόθεσης ενώπιον του Τμήματος Ευρείας Σύνθεσης για επανεξέταση. Εάν η παραπομπή γίνει δεκτή από το Συμβούλιο του Τμήματος Ευρείας Σύνθεσης, η υπόθεση εξετάζεται εκ νέου, ενδεχομένως και με τη διενέργεια ακροαματικής διαδικασίας. Η απόφαση που εκδίδει το Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης είναι αμετάκλητη.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Η δικαστική αυτή διαδρομή δεν μπορούμε εκ των προτέρων να πούμε πόσο θα διαρκέσει. Το Δικαστήριο προσπαθεί να εξετάζει τις υποθέσεις μέσα σε διάστημα τριών ετών από την εισαγωγή τους. Ορισμένες προσφυγές μπορούν να χαρακτηριστούν ως επείγουσες και να εξεταστούν κατά προτεραιότητα.

Βλέπε επίσης άρθρο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μετά τον ΑΠ
Βλέπε επίσης άρθρο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και Αποφάσεις
Βλέπε επίσης άρθρο Τα αποτελέσματα της Προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

1. Τι κόστος έχει η προσφυγή στο ΕΔΔΑ;

Η διαδικασία ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν επιβαρύνεται με δικαστικά έξοδα, παράβολο, δικαστικό ένσημο ή άλλα τέλη. Το μοναδικό σταθερό κόστος είναι η αμοιβή του δικηγόρου που αναλαμβάνει τη σύνταξη και υποστήριξη της προσφυγής, καθώς και τα έξοδα αλληλογραφίας με το Δικαστήριο μέσω συστημένων επιστολών ή courier. Σε περίπτωση απόρριψης της προσφυγής, είτε ως απαράδεκτης είτε ως αβάσιμης, ο προσφεύγων δεν καταδικάζεται σε δικαστική δαπάνη υπέρ του εγκαλούμενου Κράτους. Πρόκειται για ένα από τα πιο προσιτά οικονομικά διεθνή ένδικα μέσα, σχεδιασμένο ώστε να μπορεί να φτάσει σε αυτό κάθε αδικημένος πολίτης ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης.

2. Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληροί η προσφυγή;

Η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο προϋποθέτει τρεις βασικές προϋποθέσεις παραδεκτού. Πρώτον, να έχουν εξαντληθεί τα εσωτερικά ένδικα μέσα, δηλαδή η υπόθεση να έχει φτάσει στον ανώτατο εθνικό βαθμό δικαιοδοσίας (Άρειος Πάγος, Συμβούλιο της Επικρατείας ή Ελεγκτικό Συνέδριο, ανάλογα με τη φύση της διαφοράς). Δεύτερον, να μην έχει παρέλθει η τετράμηνη προθεσμία από την καθαρογραφή ή την επίδοση της τελικής εθνικής απόφασης. Τρίτον, να υφίσταται ο προσφεύγων ουσιώδη βλάβη από την προσβολή των δικαιωμάτων του. Η μη συνδρομή έστω και μίας από αυτές τις προϋποθέσεις οδηγεί σε απόρριψη της προσφυγής ως απαράδεκτης, χωρίς εξέταση της ουσίας.

3. Πόσο χρόνο διαρκεί η εκδίκαση της προσφυγής;

Δεν υπάρχει σταθερή διάρκεια για την εκδίκαση μιας προσφυγής στο ΕΔΔΑ, καθώς εξαρτάται από τον φόρτο εργασίας του Δικαστηρίου, την πολυπλοκότητα της υπόθεσης και τη διαδρομή που θα ακολουθήσει. Κατά κανόνα, το Δικαστήριο προσπαθεί να εξετάζει τις υποθέσεις μέσα σε διάστημα τριών ετών από την εισαγωγή τους. Ορισμένες προσφυγές που αφορούν σοβαρές παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων μπορούν να χαρακτηριστούν ως επείγουσες και να εξεταστούν κατά προτεραιότητα. Αν η υπόθεση παραπεμφθεί στο Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης για επανεξέταση, η συνολική διάρκεια επιμηκύνεται περαιτέρω, καθώς υπάρχει πρόσθετη προθεσμία τριών μηνών για αίτημα παραπομπής μετά την αρχική απόφαση.

4. Τι έγγραφα χρειάζονται για την κατάθεση προσφυγής;

Για την κατάθεση προσφυγής απαιτούνται όλες οι αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων που εκδόθηκαν στην υπόθεση, από τον πρώτο βαθμό έως την τελική απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, μαζί με τα αποδεικτικά επίδοσης ή καθαρογραφής τους. Χρειάζονται επίσης τα δικόγραφα που είχαν κατατεθεί ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, τυχόν διοικητικές πράξεις που σχετίζονται με την υπόθεση, καθώς και κάθε αποδεικτικό στοιχείο που τεκμηριώνει την παραβίαση των άρθρων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Απαραίτητο είναι το επίσημο έντυπο προσφυγής του Δικαστηρίου, συμπληρωμένο με ακρίβεια, καθώς και ειδικό πληρεξούσιο προς τον δικηγόρο που θα αναλάβει την εκπροσώπηση.

5. Τι πιθανότητες επιτυχίας έχει μια προσφυγή;

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι ποσοστό άνω του 90% των προσφυγών που φτάνουν στο ΕΔΔΑ απορρίπτονται, στη συντριπτική τους πλειοψηφία ως απαράδεκτες λόγω τυπικών ελλείψεων ή ελλιπούς νομικής τεκμηρίωσης. Η εικόνα αυτή αλλάζει σημαντικά όταν η προσφυγή συντάσσεται από δικηγόρο εξειδικευμένο στη νομολογία του Δικαστηρίου του Στρασβούργου και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η σωστή επιλογή των άρθρων που έχουν παραβιαστεί, η τεκμηριωμένη ανάπτυξη των αιτιάσεων με αναφορές σε προηγούμενες αποφάσεις του Δικαστηρίου και η τήρηση όλων των τυπικών προϋποθέσεων αυξάνουν ουσιωδώς τις πιθανότητες παραδεκτού και τελικής δικαίωσης.

6. Είναι υποχρεωτική η εκπροσώπηση από δικηγόρο;

Στο αρχικό στάδιο κατάθεσης της προσφυγής ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προσφύγει απευθείας ο ίδιος, χωρίς υποχρεωτική εκπροσώπηση από δικηγόρο. Όταν όμως η υπόθεση κοινοποιηθεί στο εγκαλούμενο Κράτος και ξεκινήσει η ανταλλαγή παρατηρήσεων, η εκπροσώπηση από δικηγόρο γίνεται απαραίτητη. Δεδομένου του υψηλού ποσοστού απόρριψης των προσφυγών, η συνδρομή έμπειρου δικηγόρου από την αρχή της διαδικασίας αποδεικνύεται κρίσιμη. Το γραφείο μας αναλαμβάνει την αξιολόγηση της υπόθεσης ως προς το παραδεκτό, τη σύνταξη του έντυπου προσφυγής με νομική τεκμηρίωση, την παρακολούθηση όλων των προθεσμιών, την απάντηση στις παρατηρήσεις του Κράτους και την εκπροσώπηση σε ενδεχόμενη ακροαματική διαδικασία.