Οι αναρτήσεις του Facebook και του Instagram, προσκομίζονται πλέον στα Δικαστήρια ως νέα είδη αποδεικτικών μέσων, όπως και από άλλα social media, για την απόδειξη κάθε λογής ισχυρισμού. Στο πλαίσιο αυτό, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αλλά και προβληματισμό, παρακολουθεί κανείς τις δυσκολίες που συναντά η νομολογία των δικαστηρίων στο τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστεί η προσκόμιση των αναρτήσεων αυτών. Τα ελληνικά δικαστήρια φαίνονται να αντιμετωπίζουν την προσκόμιση αναρτήσεων από μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τρόπο διαφορετικό σε σχέση με τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα, διότι πολύ συχνά περιέχουν προσωπικά δεδομένα του αντιδίκου.
Γενικώς η νομιμότητα της προσκόμισης αναρτήσεων εξαρτάται από το κοινό στο οποίο αυτή αρχικώς απευθυνόταν. Αν το κοινό της ανάρτησης ήταν όλοι οι χρήστες του μέσου (public), τότε η προσκόμιση είναι νόμιμη, ενώ αντίθετα, αν η ανάρτηση απευθυνόταν μόνο στους «φίλους» του χρήστη που την έκανε, τότε αυτή αποτελεί απαράδεκτο ή απαγορευμένο αποδεικτικό μέσο. Σύμφωνα με την νομολογία αυτή, ο λόγος για τον οποίο γίνεται η διάκριση αυτή είναι διότι στην πρώτη περίπτωση η (δημόσια) ανάρτηση δεν αποτελεί προσωπικό δεδομένο, ως εκ τούτου δεν τυγχάνει προστασίας από τη νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα.
Για του λόγου το αληθές παρουσιάζουμε με χρονολογική σειρά αποσπάσματα αποφάσεων από πολιτικά δικαστήρια στην Ελλάδα.
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ FACEBOOK ΩΣ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΗ
Διατροφή τέκνων – Λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Πρ.Θες. 16791/2009 Ασφ.
Ειδικότερα, τα ανήλικα τέκνα επί του παρόντος τουλάχιστον δεν θα πρέπει να διανυκτερεύουν στην κατοικία του πατέρα τους, διότι αυτός φερόμενος τουλάχιστον απερίσκεπτα και ενόσω διαρκούσε η έγγαμη συμβίωση των διαδίκων, ανήρτησε στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα στην ιστοσελίδα Facebook προσωπικό βίντεο που γύρισε ο ίδιος, που δείχνει την ηλικίας 9 ετών κόρη τους σε άσεμνες στάσεις. Το γεγονός αυτό πιθανολογήθηκε ότι γνώριζε και η μητέρα. Είναι βέβαια γεγονός ότι πολλοί γονείς προβαίνουν σε αναρτήσεις διάφορων φωτογραφιών των ανήλικων τέκνων τους στην ιστοσελίδα Facebook, πλην όμως κάτι τέτοιο δεν βρίσκεται στα πλαίσια της άσκησης της γονικής μέριμνας και επιμέλειας του προσώπου των ανηλίκων, τα οποία εκτίθενται στο διαδίκτυο χωρίς λόγο.. Εκτός από το ως άνω περιστατικό, δεν πιθανολογήθηκε ότι υφίσταται κάποιος άλλος λόγος περιορισμού της επικοινωνίας των ανηλίκων με τον πατέρα τους.
Προσωρινή επιμέλεια τέκνου – Λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Πρ.Αθ. 11183/2012 Ασφ.
Ο πατέρας επικαλείται ότι η διακοπή της έγγαμης συμβίωσης οφείλεται στην κακή διαχείριση των οικονομικών εκ μέρους της μητέρας, η οποία καθ` όλο το χρονικό διάστημα του έγγαμου βίου τους διαχειριζόταν τα χρήματα τα οποία αυτό αποκόμιζε από την εργασία του. […] Αντίθετα η διακοπή της έγγαμης συμβίωσης πιθανολογήθηκε ότι οφείλεται στη σύναψη εξωσυζυγικής σχέσης εκ μέρους του πατέρα με τρίτο άτομο, τούτο πιθανολογείται από το γεγονός ότι ο πατέρας σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης «FACEBOOK» αναφέρει ότι ευρίσκεται σε σχέση την 18.12.2011, με το σχόλιο «Η KALYTERH MERA STH ΖΟΗ ΜΟΥ» σε συνδυασμό με το γεγονός ότι όπως προκύπτει από το την αναλυτική κατάσταση συναλλαγών του μήνα Μαρτίου 2012 της με αριθμό …………… πιστωτικής κάρτας …………… του πατέρα, αυτός προέβη την 30.03.2012 (ότε και είχε διασπασθεί η μεταξύ τους έγγαμη συμβίωση) σε αγορά από το κατάστημα γυναικείων εσωρούχων …………… στο Μαρούσι αξίας 192,40 ευρώ και εν συνεχεία από το κατάστημα γυναικείων κοσμημάτων ………….. αξίας 528 ευρώ.
Ανάθεση επιμέλειας τέκνου – Λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Πρ.Θες. 4623/2014 Ασφ.
Από την άλλη ο πατέρας είναι ιδιαίτερα ανήσυχος για την ανατροφή των τέκνων του, επειδή ο νυν σύντροφος της μητέρας δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την κάνναβη, όπως προκύπτει από τη σελίδα του στο facebook […]
Διατροφή – Όχι συγκατάθεση – Δεν λαμβάνεται υπόψιν
Εφ.Λαρ. 346/2015
3. […] Τέλος, «ανεβάζοντας» οποιαδήποτε πληροφορία που μας αφορά σε μια υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, ουσιαστικά δημοσιεύουμε προσωπικά μας δεδομένα στο Διαδίκτυο. Τα δεδομένα αυτά είναι διαθέσιμα στους «φίλους» μας στο Facebook, στους «φίλους» των «φίλων» μας, ενώ ορισμένα είναι διαθέσιμα σε όλους τους χρήστες του Facebook. Στην Ελλάδα, όπως και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχει ειδική νομοθεσία που προστατεύει τα άτομα από την ανεξέλεγκτη χρήση των προσωπικών τους δεδομένων. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα είναι ο αρμόδιος φορέας για την εφαρμογή αυτής της νομοθεσίας στην Ελλάδα (νόμοι 2472/1997 και 3471/2006). Ένας βασικός κανόνας που θέτουν οι παραπάνω νόμοι είναι ο εξής: για να χρησιμοποιήσει κάποιος τα προσωπικά μας δεδομένα για έναν συγκεκριμένο σκοπό πρέπει να έχει εξασφαλίσει τη συγκατάθεση μας.
Αυτό αποτελεί και τη συνήθη περίπτωση κατά την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων στο Διαδίκτυο και σημαίνει πρακτικά ότι πρέπει να έχουμε δηλώσει άμεσα ή έμμεσα ότι συναινούμε στην επεξεργασία, αφού προηγουμένως έχουμε ενημερωθεί ακριβώς για το ποιος είναι αυτός που θέλει να χρησιμοποιήσει τα δεδομένα μας (ή αλλιώς ο «υπεύθυνος επεξεργασίας»), για ποιον λόγο θέλει να τα χρησιμοποιήσει, ποια στοιχεία μας θέλει να αποκτήσει και σε ποιους θα τα διαβιβάσει. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις (π.χ. η επεξεργασία των δεδομένων μας κάποιες φορές επιβάλλεται από νόμο ή αποτελεί έννομο συμφέρον του υπεύθυνου επεξεργασίας, οπότε και επιτρέπεται να γίνεται χωρίς τη συγκατάθεση μας). Οι εξαιρέσεις αυτές ορίζονται ρητά στους νόμους για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
4. Από τις ένορκες καταθέσεις … μη λαμβανομένων υπόψη των προσκομισθεισών μετ` επικλήσεως από τον πατέρα αποτυπωμένων σε έγγραφο συνομιλιών της μητέρας στο διαδίκτυο με τρίτους και αναρτήσεων της στο μέσον κοινωνικής δικτύωσης facebook, διότι δεν υπάρχει συναίνεση της για την επεξεργασία τους και ως εκ τούτου πρόκειται για απαράδεκτα αποδεικτικά μέσα (πρβλ. ΑΠ 996/2010, ΑΠ 981/2009, ΕφΘεσ 389/2002 Νόμος){…}
Ανάθεση επιμέλειας τέκνου – Λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Πρ.Θες. 5604/2015
Τέλος αποδεικνύεται ότι ο εναγόμενος σε τόπο κοινωνικής δικτύωσης (facebook) καταφέρεται υποτιμητικά και εξυβριστικά εις βάρος της ενάγουσας.
Μισθωτική – Λαμβάνεται υπόψιν
Ειρ.Καλυμν. 55/2015 Ασφ.
Αντίθετα, μάλιστα, κατά την κρίση του δικαστηρίου, εάν ο αιτών είχε εγκαταλείψει το μίσθιο δεν θα ασκούσε την υπό κρίση αίτηση και εάν πράγματι ο καθ` ου πίστευε ότι ο αιτών είχε εγκαταλείψει αυτό δεν προέβαινε στη συνέχεια, μετά την άσκηση της υπό κρίση αίτησης, στην απόσυρση της αγγελίας που ανήρτησε σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης (www.facebook.com) περί διάθεσης του επιδίκου καταστήματος προς νέα εκμίσθωση.
Διατροφή – Λαμβάνεται υπόψιν
Εφ.Πειρ. 214/2016
IV. Στην προκειμένη περίπτωση από την επανεκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης, …………….. και ………………………….., που περιέχονται στα επικαλούμενα και σε επίσημο αντίγραφο προσκομιζόμενα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεώς του καθώς και από το σύνολο των εγγράφων, που οι διάδικοι επικαλούνται και νόμιμα προσκομίζουν είτε για να ληφθούν αυτοτελώς υπόψη ως αποδεικτικά μέσα είτε επικουρικώς για να χρησιμεύσουν ως δικαστικά τεκμήρια (μερικών μάλιστα των οποίων (εγγράφων) γίνεται ειδικότερη μνεία κατωτέρω χωρίς να παραγνωρίζεται η αποδεικτική δύναμη των λοιπών) και τα οποία λαμβάνονται υπόψη στην προκείμενη διαδικασία ακόμη και αν δεν πληρούν τους όρους του νόμου (βλ. ΟλΑΠ 15/2003, ΕλλΔνη 2003/937) μεταξύ των οποίων και οι με αριθμό 2911/15-5-2013, 2912/15-5-2013 και 2927/20-5-2013 ένορκες βεβαιώσεις των …………….. και ……… ενώπιον της συμβολαιογράφου Πειραιά, …., τις οποίες προσκομίζει μετ’ επικλήσεως η μητέρα και οι με αριθμό 27/8-5-2013, 29 και 30/14-5-2013 ένορκες βεβαιώσεις των …………. και ……………………. ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών, ………………………….. και την υπ’ αριθμ. 9.657/20-5-2013 ένορκη βεβαίωση της ………………………………. ενώπιον της συμβολαιογράφου …………, ………………………………., τις οποίες προσκομίζει μετ’ επικλήσεως ο πατέρας και οι οποίες λαμβάνονται υπόψη για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, καθόσον λήφθηκαν σε προηγηθείσα μεταξύ των διαδίκων δίκη ασφαλιστικών μέτρων (βλ. ΑΠ 913/2008, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) καθώς και οι φωτογραφίες (ορισμένων εκ του facebook), των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητείται (άρθρα 444 § 1 περ. γ, 448 § 2 και 457 § 4 ΚΠολΔ, όπως η πρώτη των διατάξεων αυτών αντικαταστάθηκε με το άρθρο 40 § 1 του Ν. 3994/2011), οι οποίες θεωρούνται ιδιωτικά έγγραφα (ΑΠ 1626/2000, Δνη 2001/711), σε συνδυασμό προς τις μερικές μόνον παραδοχές και ομολογίες των διαδίκων, που συνάγονται από τα δικόγραφά τους και εκτιμώνται κατ’ άρθρα 261 εδαφ. β, 352 § 1 και 524 § 1 ΚΠολΔ αλλά και προς τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρο 336 § 4 ΚΠολΔ), αποδεικνύονται πλήρως κατά την κρίση του Δικαστηρίου τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: […]
Στη συνέχεια, ο πατέρας έφυγε για τις προγραμματισμένες διακοπές του χωρίς και πάλι να αφήσει χρήματα στην μητέρα, η οποία αναγκάστηκε, προκειμένου να συντηρηθεί και για να μην είναι μόνη της, να μεταβεί στο προαναφερθέν εξοχικό των γονέων της. Εκεί, για ένα εικοσαήμερο δεν είχε κανένα νέο του πατέρα, πλην όμως, μέσω του γνωστού ηλεκτρονικού μέσου κοινωνικής δικτύωσης στο διαδίκτυο «facebook» έλαβε γνώση για νέες γνωριμίες του συζύγου της με αλλοδαπές γυναίκες και ειδικότερα της ………………………….., πιθανόν εσθονικής προέλευσης, ενώ αναρτήθηκε στο λογαριασμό του και φωτογραφία στην οποία αυτός είναι αγκαλιά με νεαρή γυναίκα. Η ενόρκως βεβαιώσασα, αδελφή του πατέρα υποστηρίζει ότι η γυναίκα αυτή δούλευε στο κατάστημά της-εστιατόριο και ότι η φωτογραφία τραβήχτηκε για διαφημιστικό σκοπό. Κάτι τέτοιο ωστόσο δεν προέκυψε, αφού, από την επισκόπηση της ίδιας της φωτογραφίας, που βρίσκεται στο φάκελο της δικογραφίας, ελάχιστα φαίνεται στο φόντο της φωτογραφίας το κατάστημα ώστε να μπορεί αυτό να διαφημιστεί, ενώ η τυχόν ιδιότητα της νεαρής ως υπαλλήλου του καταστήματος δεν αποδείχθηκε, μετά πλήρους δικανικής πεποίθησης, αφού, αφενός, ο σύζυγος της αδελφής του πατέρα δεν την αναγνώρισε στο ακροατήριο της δίκης των ασφαλιστικών μέτρων, μεταξύ των ιδίων διαδίκων, αφετέρου δε, η ενόρκως βεβαιώσασα αδελφή του δεν αναφέρει περισσότερα στοιχεία για την κοπέλα αυτή. […]
Επιπλέον κι ενώ η σύζυγος του διένυε τον έβδομο μήνα της εγκυμοσύνης της αποφάσισε να μεταβεί πολυήμερες διακοπές μόνος του, χωρίς να επικοινωνεί μαζί της και μη ενδιαφερόμενος για την κατάσταση της υγείας της, αναλίσκοντας το χρόνο του στην προσωπική του ψυχαγωγία και σε νέες γνωριμίες, τις οποίες διαφήμιζε στο facebook.
Ρύθμιση οφειλής – Δημόσια ανάρτηση – Λαμβάνεται υπόψιν
Ειρ.Δύμης 32/2016
Ωστόσο, έχει παραβιάσει την επιβαλλόμενη από την διάταξη του άρθρου 10 παρ. 1 του Ν. 3869/2010 υποχρέωση ειλικρίνειας, αποσιωπώντας την αλήθεια ως προς τα εισοδήματα της συζύγου του. Πιο συγκεκριμένα, η σύζυγός του, ως προανεφέρθη, διέκοψε την επιχείρησή της στις 9-1-2014, όμως εξακολουθεί να έχει εισοδήματα από αυτή, την διατηρεί ως «κρυπτόμενος» έμπορος, αφού εμφανίζεται ως υπεύθυνη του καταστήματος «…» στο διαδίκτυο (βλ. ιστοσελίδα <….>), έχει εργαστεί στο παρελθόν σε ένα από τα δύο καταστήματα που διατηρούσε (βλ. δημόσια ανάρτηση φωτογραφίας στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης «facebook» στις 16 Απριλίου 2012), ως εκ τούτου γνωρίζει το λειτουργικό αντικείμενο της επιχείρησης.[…]
Κατ’ εφαρμογή του ανακριτικού συστήματος στην εκούσια δικαιοδοσία που επιτρέπει την αυτεπάγγελτη αναζήτηση του αποδεικτικού υλικού (βλ. τα διαλαμβανόμενα στην μείζονα σκέψη Ι), προέκυψαν τα κάτωθι: […] Β) Το κατάστημα ουδέποτε έκλεισε, λειτουργούσε κανονικά και μετά την 9-1-2014, όπως προκύπτει από : i) την φωτογραφία, με ημερομηνία Νοέμβριος 2014, του Google earth, εφαρμογή street view, στην οποία το κατάστημα εμφαίνεται επί της …………………., ii) τις δημόσιες αναρτήσεις του συζύγου και πρώτου αιτούντα στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης «……………», με φωτογραφίες του εσωτερικού του καταστήματος στις 9 Ιουλίου 2016, 1 Οκτωβρίου 2016, 6 Οκτωβρίου 2016 και 22 Οκτωβρίου 2016 (βλ. αντίστοιχες φωτογραφίες) και iii) τις δημόσιες αναρτήσεις της ομάδας στον ίδιο ιστότοπο με το όνομα «…………………….», όπου στις πληροφορίες εμφανίζεται η διεύθυνση ………………………, το τηλέφωνο ……………….. (ίδιο με το παραπάνω), με φωτογραφίες του εσωτερικού του καταστήματος και του προσωπικού στις 29 Απριλίου 2015, 1 Μαΐου 2015, 2 Μαΐου 2015, 3 Μαΐου 2015, 12 Μαΐου 2015, 6 Αυγούστου 2015 και 24 Δεκεμβρίου 2015). […]
Εξάλλου, ως προς τον πρώτο αιτούντα, ενόψει του ότι αναφέρει στις δημόσιες πληροφορίες στο προφίλ του, στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης «………….», ότι είναι «ο τελευταίος τροχός της άμαξας στην εταιρία ……………………….» σε συνδυασμό με το ότι είναι μέλος εταιρίας με το ίδιο αντικείμενο, η οποία δεν πλέον λειτουργεί (κατάστημα καφέ, σνακ μπαρ, ειδών ζαχαροπλαστικής και σε μορφή self service), το Δικαστήριο έχει βάσιμες υπόνοιες ότι περιστασιακά ασχολείται με την λειτουργία και τα οικονομικά του καταστήματος.
Διατροφή – Όχι δημόσια ανάρτηση – Δεν λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Πρ.Θες. 13748/2017 Ασφ.
Από τα έγγραφα, που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι, […] και χωρίς να ληφθούν υπόψη οι προσκομιζόμενες από τον καθού η αίτηση εκτυπώσεις, που αποτυπώνουν αναρτήσεις, στις οποίες προέβη ο δεύτερος αιτών στο προφίλ του στο facebook (ώστε να είναι ορατές μόνο από τους «φίλους» του στο συγκεκριμένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης), γραπτό μήνυμα (sms) που απέστειλε ο δεύτερος αιτών στο κινητό τηλέφωνο του πατέρα καθώς και εκτυπώσεις, όπου αποτυπώνονται απομαγνητοφωνήσεις τηλεφωνικών συνομιλιών, που είχε ο καθού με τον δεύτερο αιτούντα στις 10.11.2014 και με την πρώτη αιτούσα στις 12.11.2014 και οι οποίες μαγνητοφωνήθηκαν και χρησιμοποιούνται χωρίς τη συγκατάθεση των αιτούντων, καθότι συνιστούν απαγορευμένα αποδεικτικά μέσα και η λήψη τους υπόψη από το παρόν Δικαστήριο θα προσέκρουε στα άρθρα 9 παρ.1 εδ. β`, 19 παρ.1 του Συντάγματος και 8 της ΕΣΔΑ (βλ. σχετικά ΑΠ 996/2010 σε ΝΟΜΟΣ, ΕφΛαρ 346/2015 σε ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΠειρ 1121/2013 ΕλλΔ 2013, 1468 // Κ. Γεωργίου, Ασφαλιστικά Μέτρα, εκδ. 2015, άρθρο 690 υπό τον αριθ. 11), πιθανολογούνται τα ακόλουθα:
Ρύθμιση οφειλής – Δημόσια ανάρτηση – Λαμβάνεται υπόψιν
Ειρ.Θες. 6981/2017
Κατά τα άρθρα 443, 444§1γ και §2 ΚΠολΔ, ιδιωτικά έγγραφα θεωρούνται και οι φωτογραφικές ή κινηματογραφικές αναπαραστάσεις, φωνοληψίες και κάθε άλλη μηχανική απεικόνιση. Τέτοιο ιδιωτικό έγγραφο που προσκομίζεται ως αποδεικτικό μέσο σε πολιτική δίκη και αφορά σε ιδιωτική επαφή και συνομιλία εν αγνοία και χωρίς τη συναίνεση ενός εκ των συμμετεχόντων, καθίσταται απαράδεκτο αποδεικτικό μέσο, διότι αποτελεί ανεπίτρεπτο περιορισμό της συνταγματικά προστατευόμενης ελεύθερης άσκησης της επικοινωνίας, σύμφωνα με τα άρθρα 2§1, 9§1β’, 9Α, 19 του Συντάγματος και το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ (βλ. ΑΠ 996/2010, ΑΠ 981/2009 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Τέτοια απαγορευμένα αποδεικτικά μέσα, τα οποία δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν στα πλαίσια της δίκης, αποτελούν και οι εκτυπώσεις που αποτυπώνουν αναρτήσεις στις οποίες προέβη κάποιος χρήστης στο «προφίλ» του στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης “facebook” ώστε να είναι ορατές μόνο από τους «φίλους» του στο συγκεκριμένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης (βλ. και ΜΠρΘεσσαλ 13748/2017 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Περαιτέρω, ο Ν. 2472/1997 για την «Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα» τιμωρεί την κατάργηση του απορρήτου και της μυστικότητας της ιδιωτικής ζωής σε περίπτωση επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων χωρίς να υφίσταται συναίνεση για την επεξεργασία τους (βλ. ΕφΛαρ 346/2015, ΕφΑθ 175/2014 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Αφορά, δηλαδή, σε επεμβάσεις σε αρχεία που είναι κρυφά και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και στην επεξεργασία κρυφών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από επέμβαση σε κρυφό αρχείο. Όσο η ιδιωτική ζωή είναι απόρρητη είναι άξια προστασίας, όμως όταν πλέον έχει ευρέως δημοσιοποιηθεί παύει να είναι άξια προστασίας από τον εν λόγω νόμο, ήτοι όταν τέτοια προσωπικά δεδομένα του ατόμου είναι γνωστά σε ένα σχετικά μεγάλο αριθμό προσώπων ή μπορούν να γίνουν από αυτούς εύκολα αντιληπτά και θεωρούνται εξακριβωμένα, τότε δεν προσβάλλεται το δικαίωμα για πληροφορική αυτοδιάθεση και στην ιδιωτική ζωή.
Στην περίπτωση του μέσου κοινωνικής δικτύωσης “facebook”, ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να προβεί σε ρυθμίσεις ιδιωτικότητας στο «προφίλ» του, εάν επιθυμεί να περιορίσει τον κύκλο των προσώπων που έχουν πρόσβαση σε αυτό, στις φωτογραφίες του και γενικότερα στις αναρτήσεις του, δηλαδή να προβεί σε ρυθμίσεις περιορισμού προσβάσεως στις πληροφορίες του. Ακόμη όμως, έχει τη δυνατότητα να καταστήσει δημόσια κι ελεύθερα προσβάσιμα σε όλους (ακόμη και σε χρήστες του διαδικτύου που δεν έχουν λογαριασμό στο “facebook”) τα στοιχεία αυτά, με την καταχώρισή τους στον εν λόγω ιστότοπο χωρίς ρυθμίσεις ασφαλείας. Πληροφορίες, όμως, οι οποίες αναρτώνται από το υποκείμενο των δεδομένων σε δημόσια πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν συνιστούν προσωπικό δεδομένο και δεν εμπίπτουν στις προστατευτικές διατάξεις του Ν. 2472/1997 (βλ. ΤριμΕφΑθ 175/2014 ΤΝΠ ΔΣΑ, Βούλευμα ΠλημμΑθ 1281/2014 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Στην προκειμένη περίπτωση, κρίνεται απορριπτέος ως νόμω αβάσιμος ο ισχυρισμός της απούσας ότι οι προσκομιζόμενες από την καθ’ ης η αίτηση εκτυπώσεις αναρτήσεων στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης “facebook” παραβιάζουν τα προσωπικά δεδομένα και συνιστούν απαράδεκτα αποδεικτικά μέσα, καθόσον από την επισκόπηση των εκτυπώσεων αυτών προκύπτει ότι πρόκειται για δημόσιες αναρτήσεις στη «σελίδα» της επιχείρησης κομμωτηρίου της απούσας στο “facebook”, καθώς και για δημόσιες αναρτήσεις στα «προφίλ» των τέκνων της στο ίδιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ελεύθερα προσβάσιμες σε όλους, αφού μάλιστα σκοπό είχαν τη διαφήμιση της επαγγελματικής ενασχόλησης των συγκεκριμένων χρηστών, τα ανωτέρω, δε, ισχύουν και για τις προσκομιζόμενες από την καθ’ ης εκτυπώσεις διαφημίσεων και αγγελιών στο διαδίκτυο, οι οποίες επίσης αφορούν στην ως άνω επαγγελματική δραστηριότητα της απούσας (βλ. και ΕιρΔύμης 32/2016 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Συνεπώς, από την εκτίμηση της ένορκης κατάθεσης του μάρτυρα απόδειξης που συμβιώνει ελεύθερα με την αιτούσα και της ανωμοτί κατάθεσης της ιδίας, οι οποίοι εξετάστηκαν νομίμως στο ακροατήριο και οι καταθέσεις τους εμπεριέχονται στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου αυτού (η μετέχουσα στη δίκη παριστάμενη πιστώτρια «….» δεν πρότεινε και δεν εξέτασε μάρτυρα), από τα έγγραφα που νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και οι προαναφερόμενες εκτυπώσεις αναρτήσεων στο διαδίκτυο και στο “facebook”, από τα οποία έγγραφα άλλα λαμβάνονται υπ’ όψιν ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα και άλλα για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων (άρθρ. 336§3 και 339 σε συνδυασμό με άρθρ. 395 ΚΠολΔ), ενώ σε κάποια από αυτά γίνεται ειδική αναφορά, χωρίς ωστόσο να έχει παραλειφθεί κανένα για την ουσιαστική διάγνωση της υποθέσεως, επίσης από τις ομολογίες οι οποίες συνάγονται από τους ισχυρισμούς των διαδίκων (άρθρ. 261 ΚΠολΔ), από τα πασίγνωστα πραγματικά γεγονότα και τα διδάγματα κοινής πείρας τα οποία αυτεπαγγέλτως λαμβάνονται υπ’ όψιν από το Δικαστήριο (άρθρ. 336§§1,4 ΚΠολΔ), τέλος δε, από την αυτεπάγγελτη εξακρίβωση των πραγματικών γεγονότων κατ’ άρθρο 744 ΚΠολΔ και απ’ όλη την επ’ ακροατήρίω συζήτηση, δεδομένου ότι, σύμφωνα με το άρθρο 745 ΚΠολΔ, το Δικαστήριο λαμβάνει υπ’ όψιν και πραγματικούς ισχυρισμούς που επιτρεπτά έχουν προβληθεί έως την περάτωση και της τελευταίας συζήτησης ενώπιον του, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα:
Διατροφή – Δημόσια ανάρτηση – Λαμβάνεται υπόψιν
Εφ.Λαρ. 201/2019
[…] αλλά και από τις προσκομιζόμενες φωτογραφίες, των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητείται (άρθρα 444 παρ.1 αρ.3 και παρ.2, 448 παρ.2.και 457 παρ.4 ΚΠολΔ), από τις εκτυπώσεις αναρτήσεων στο μέσον κοινωνικής δικτύωσης Facebook από τον δημόσιο λογαριασμό – προφίλ της ιστοσελίδας της επιχείρησης του πατέρα και του ιδίου, καθώς και τρίτου προσώπου, οι οποίοι μπορούν να εντοπιστούν από μηχανές αναζήτησης του διαδικτύου (Google), να προσπελαστούν αδιακρίτως από όλους τους χρήστες του διαδικτύου, δεδομένου ότι δεν είναι κλειδωμένοι και συνεπώς είναι προσβάσιμοι σε οποιοδήποτε χρήστη του προαναφερόμενου ιστότοπου κοινωνικής δικτύωσης, […], αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:
Διατροφή – Όχι δημόσια ανάρτηση – Όχι συγκατάθεση – Δεν λαμβάνεται υπόψιν
Εφ.Λαρ. 188/2019
4. Το διαδίκτυο είναι ένας χώρος από τη φύση του ανοικτός, χωρίς σύνορα και κεντρική διακυβέρνηση, προσιτός σε οποιονδήποτε, παντού στον κόσμο (Π. Κιόρτση, Η λογοκρισία και η ελευθερία της έκφρασης στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, ΤοΣ 2013, σελ. 589), η δε χρήση των νέων μέσων επικοινωνίας εμπλέκει τη δημιουργία νέων μορφών δράσης και αλληλεπίδρασης, νέα είδη κοινωνικών σχέσεων και νέους τρόπους συσχέτισης προς τους άλλους και τον εαυτό μας (βλ. Λ. Μήτρου, σε Λ. Μήτρου/Α.-Μ. Πισκοπάνη/Σ. Τάσση/Μ. Καρύδα/Σ. Κοκολάκη, Facebook, blogs και δικαιώματα, 2013, σελ. 10). Ειδικότερα, το «facebook» είναι μια δημοφιλής ηλεκτρονική υπηρεσία (ιστοσελίδα) κοινωνικής δικτύωσης στον παγκόσμιο ιστό (world wide web). Ο χρήστης του «facebook», αφού πρώτα εγγραφεί στην υπηρεσία μέσω μια απλής διαδικασίας και αποκτήσει την προσωπική του σελίδα δημιουργώντας το προσωπικό του προφίλ, μπορεί να επικοινωνεί μέσω μηνυμάτων με τις επαφές του, να ειδοποιεί αυτούς όταν ανανεώνει τις προσωπικές πληροφορίες του, να δημιουργεί καινούργιες σχέσεις ή να συγκροτεί ομάδες κοινού ενδιαφέροντος. Ο χρήστης του «facebook» έχει τη δυνατότητα, χρησιμοποιώντας τις επιλογές απορρήτου της εν λόγω υπηρεσίας, να παρέχει απεριόριστη πρόσβαση των άλλων χρηστών του διαδικτύου στα περιεχόμενα της προσωπικής του σελίδας ή να περιορίζει αυτήν (την πρόσβαση) μόνο στους ορισμένους από αυτόν ως «φίλους» του. Ειδικότερα η λειτουργία του «facebook», σε αντίθεση με ό,τι ισχύει στους παραδοσιακούς ιστοτόπους (websites) ενημέρωσης, οι οποίοι δημοσιεύουν τις εκάστοτε πληροφορίες στις ιστοσελίδες τους (webpages), στηρίζεται στις καταχωρήσεις/αναρτήσεις του κατόχου του εκάστοτε λογαριασμού και στις απαντήσεις αυτών που τον επισκέπτονται είτε ως απλοί χρήστες του διαδικτύου είτε ως «φίλοι» του διαχειριστή, οι οποίοι με τη σειρά τους αναρτούν κείμενα, σχόλια ως απάντηση σε προηγούμενα σχόλια του κατόχου ή άλλων χρηστών, φωτογραφίες, ζεύξεις (links) που παραπέμπουν σε άλλες ιστοσελίδες, blogs, ή σελίδες χρηστών του «facebook». Έτσι, με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται οι συζητήσεις και ανταλλαγές απόψεων μεταξύ του κατόχου και των αναγνωστών. Επομένως, το «facebook» ως υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης είναι διαδραστικό μέσο και στο σημείο αυτό διαφέρει από τις ιστοσελίδες που διατηρούν τα μέσα ενημέρωσης στο διαδίκτυο, διότι η διαμόρφωση του περιεχομένου του δεν αποφασίζεται μόνο από τον κύριο και τους δημοσιογράφους του μέσου ενημέρωσης, αλλά, αφενός μεν από τον ίδιο τον κάτοχο-διαχειριστή του λογαριασμού, αφετέρου δε από όλους τους χρήστες του διαδικτύου, οι οποίοι είναι αναγνώστες όσων αναρτώνται στον αντίστοιχο κάθε φορά ηλεκτρονικό χώρο. Συνεπώς, ενόψει των ανωτέρω, ο σκοπός της δημιουργίας και ο προορισμός των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης, όπως εν προκειμένω αυτή του «facebook» δεν είναι η διάδοση πληροφοριών με σκοπό τη μαζική ενημέρωση, αλλά η ανταλλαγή απόψεων, ιδεών, σκέψεων και αναλύσεων, μέσω ενός μηχανισμού δυναμικής επικοινωνίας και με τη χρήση ενός μέσου, που λόγω της φύσεως του έχει μεν πράγματι ως άμεσο και αναγκαίο επακόλουθο να καθίσταται το περιεχόμενό του (αναρτήσεις, σχόλια, φωτογραφίες κλπ.) προσβάσιμο σε περιορισμένο (κατόπιν επιλογής του κατόχου-διαχειριστή) ή απεριόριστο αριθμό ατόμων, δίχως όμως αυτό να αποτελεί τον αυτοσκοπό του διαχειριστή και κατόχου τους καθώς και των αναγνωστών τους (ΠΠρΑΘ 1122/2014, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ – βλ. επίσης Α.-Μ. Πισκοπάνη, Η προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών του Facebook, ΔιΜΕΕ 2009, 338 επ. και Η ίδια, Η ελευθερία της έκφρασης στο ιδιωτικοποιημένο δημόσιο δίκτυο του Facebook, σε Λ. Μήτρου/Α.-Μ. Πισκοπάνη/Σ. Τάσση/Μ. ΚαρύδαΙΣ. Κοκολάκη, Facebook, blogs και δικαιώματα, 2013, σελ. 19 επ.).
Ρύθμιση οφειλής – Δημόσια – Λαμβάνεται υπόψιν
Ειρ.Χανίων 799/2019
Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι τον Ιούνιο του 2017 ο αιτών ανήρτησε στο «προφίλ» του στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης «facebook» την φωτογραφία ενός επαγγελματικού οχήματος μεταφοράς 9 επιβατών, μάρκας ………………., μέσης αξίας 40.000 ευρώ, κάτω από την οποία ένας από τους διαδικτυακούς «φίλους» του αιτούντος του εύχεται «Καλορίζικο» με τον αιτούντα να του απαντάει «Ευχαριστώ».
Δεδομένου ότι η εν λόγω ανάρτηση στο «προφίλ» του αιτούντος στο «facebook» είναι δημόσια και ελεύθερα προσβάσιμη από όλους τους χρήστες του εν λόγω μέσου κοινωνικής δικτύωσης, η προσκομιζόμενη από την πρώτη μετέχουσα πιστώτρια εκτύπωση της ως άνω ανάρτησης συνιστά επιτρεπόμενο αποδεικτικό μέσο που δεν παραβιάζει τα προσωπικά δεδομένα του αιτούντος (βλ. ΤριμΕφΑθ 175/2014 ΤΝΠ ΔΣΑ, ΕιρΑθ 5551/2019, ΕιρΠατρ 1211/2019, ΕιρΘεσ 6981/2017, ΕιρΔύμης 32/2016 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Ρύθμιση οφειλής – Λαμβάνεται υπόψιν
Ειρ.Πειρ. 13/2019
Εξάλλου, ενδεικτικό του ότι ο αιτών δεν αντιμετώπιζε την διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας ως επιχείρηση με σκοπό το κέρδος αποτελεί και το γεγονός ότι λειτουργεί μέχρι και σήμερα την ιστοσελίδα . (τελευταία ημερομηνία αναρτήσεων: 07-05-2017) και το μπλογκ .. (τελευταία ημερομηνία δημοσίευσης: 12-01-2019), όπως και τους λογαριασμούς (τελευταία ημερομηνία αναρτήσεων: 09-12-2018) και (τελευταία ημερομηνία αναρτήσεων: 12-01-2019) στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης facebook, παρέχοντας, μεταξύ άλλων, και οδηγίες για την εκμάθηση και ορθή χρήση της αγγλικής γλώσσας, ενώ ο ίδιος προθυμοποιείται να παρέχει στους χρήστες δωρεάν μαθήματα της αγγλικής γλώσσας (βλ. στον λογαριασμό σχόλια χρηστών και απαντήσεις του αιτούντος στην από 02ας Φεβρουαρίου 2018 ανάρτηση του αιτούντος με τίτλο «Χαίρω πολύ!!»).
Γονική μέριμνα και επιμέλεια – Λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Εφ.Πειρ. 55/2020
Στην προκείμενη περίπτωση από την εκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων, … και τα έγγραφα που προσκομίζουν με νόμιμη επίκληση οι διάδικοι, χωρίς να αποκλείονται οι εκτυπώσεις από ηλεκτρονικά μηνύματα (sms), μηνυμάτων που είχαν προσκομίζονται από τους διαδίκους και είχαν ανταλλάξει μεταξύ τους οι ίδιοι, ώστε δεν αφορούσαν επικοινωνία τους με τρίτα πρόσωπα έχοντας ληφθεί χωρίς τη συγκατάθεσή τους και οι εκτυπώσεις αναρτήσεων στο μέσον κοινωνικής δικτύωσης Facebook από τον δημόσιο λογαριασμό – προφίλ της ιστοσελίδας του ενάγοντος που είναι προσπελάσιμος αδιακρίτως από όλους τους χρήστες του διαδικτύου μηχανές αναζήτησης του διαδικτύου (Google) (ΟλΑΠ 1 /2017 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΛαρ 201/2019, ΕφΑθ 3323/2018 ΤΝΠ ΔΣΑ, K. Tομαράς «Είναι πράγματι παράνομα αποδεικτικά μέσα τα μηνύματα κινητού τηλεφώνου «sms»;» ΕφΑΔΠΔ 7/2018) και τέλος από τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής που λαμβάνονται αυτεπαγγέλτως υπόψη από το Δικαστήριο (ΚΠολΔ 336§4), αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:
Διατροφή – Λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Εφ.Πειρ. 130/2020
Οι δε αναρτήσεις σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης (facebook), που φέρεται ότι έχει κάνει η δεύτερη ενάγουσα, σχετικά με την παροχή υπηρεσιών φροντίδας νυχιών, υπό το προφίλ …., τις οποίες προσκομίζει εκτυπωμένες ο εναγόμενος, προς επίρρωση του ως άνω ισχυρισμού του, αφορούν ημερομηνίες του μηνός Αυγούστου του περασμένου έτους, ήτοι μετά το επίδικο διάστημα.
Διατροφή – Όχι έννομο συμφέρον, όχι δημόσια – Δεν λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Εφ.Θες. 1302/2020
[…] μη λαμβανομένων επίσης υπόψιν των διαφόρων φωτογραφιών που ανήρτησε η μητέρα στον προσωπικό της λογαριασμό στο facebook, οι οποίες προσκομίζονται από τον εκκαλούντα – εναγόμενο, χωρίς να επικαλείται ή να αποδεικνύει ότι συντρέχει κάποια από τις προϋποθέσεις νόμιμης επεξεργασίας των δεδομένων αυτών, που ορίζονται στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας προσωπικών Δεδομένων της Ε.Ε. (2016/679) και το νόμο 4624/2019, οπωσδήποτε δε, δεν κρίνεται, ότι η ενέργεια αυτή υπηρετεί σκοπούς και έννομα συμφέροντα υπέρτερα αυτών της ενάγουσας ως υποκειμένου των εν λόγω δεδομένων (βλ. και ΑΠ 996/2010 με επίκληση της προστασίας συνταγματικά υπέρτερου αγαθού), καθόσον αυτές, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του προσωπικού της λογαριασμού είναι προσιτές μόνο σε «φίλους» και δεν είναι δημόσιες αναρτήσεις, και ως εκ τούτου αποτελούν προσωπικά δεδομένα (ΕφΛαρ 346/2015 δημ. ΝΟΜΟΣ), τα οποία προστατεύονται από του ανωτέρω Κανονισμό και Νόμο, και σύμφωνα με άρθρο 6 του ανωτέρω Κανονισμού, η επίκληση και προβολή των εν λόγω δεδομένων εκ μέρους τρίτου προσώπου, χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου προστασίας και χωρίς τη συνδρομή κάποιας από τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος, αποτελεί απαγορευμένη επεξεργασία.
Αυτοκινητικό – Προσκομίζονται εκτυπώσεις λογαριασμών, αλλά απαιτείται η περαιτέρω απόδειξη επί των ισχυρισμών
Μον.Εφ.Αθ. 1332/2020
Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο έκρινε αποκλειστικά υπαίτια του ατυχήματος την οδηγό του ασφαλισμένου στην εναγόμενη οχήματος. Η εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα με τον πρώτο λόγο της εφέσεως της ισχυρίζεται ότι η ασφαλισμένη της προέβη σε ανειλικρινή δήλωση ατυχήματος, όπως συνάγεται από τη μη κλήτευση οποιασδήποτε αστυνομικής αρχής στον τόπο του ατυχήματος, από την μη προσκόμιση φωτογραφιών από τον τόπο του ατυχήματος, από τη μη αναφορά του μάρτυρος της εναγομένης για το άτομο που οδηγούσε το όχημα που συγκρούσθηκε, κατά την κατάθεση του, με το όχημα της ενάγουσας και από το ότι σε διαδικτυακό έλεγχο που διενεργήθηκε διαπιστώθηκε ότι η ενάγουσα και η ασφαλισμένη της είχαν λογαριασμούς στο FACEBOOK και προ του ατυχήματος ήταν φίλες και παρακολουθούσαν η μία τις δημοσιεύσεις της άλλης. Πλην, όμως, δεν αποδείχθηκε από τα προσκομισθέντα από την εκκαλούσα αποδεικτικά στοιχεία ότι …. Επιπρόσθετα η εναγόμενη-εκκαλούσα δεν απέδειξε με ένορκη κατάθεση ή ένορκη βεβαίωση μάρτυρος ή με την προσκομιδή εγγράφων αποδεικτικών στοιχείων ότι τα προσκομιζόμενα από αυτή φωτοτυπικά αντίγραφα λογαριασμών στο διαδικτυακό τόπο FACEBOOK με χρήστες τους … και … ανήκουν αντίστοιχα στην ενάγουσα και στην οδηγό του ασφαλισμένου σ’ αυτή οχήματος και σε καταφατική περίπτωση ότι αυτές είχαν φιλικές σχέσεις προ του ατυχήματος.
Προσβολή προσωπικότητας από ανάρτηση σε κλειστή ομάδα του Facebook – Όχι προσβολή ιδιωτικότητας, απορρήτου ή προσωπικών δεδομένων – Λαμβάνεται υπόψιν
Τρ.Εφ.Θεσ. 2116/20201
Εξάλλου, το facebook είναι μια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Κοινωνικών Δικτύων (γνωστή όμοια υπηρεσία είναι και το Instagram). Ιδρύθηκε το έτος 2004 από τον …. και αυτή τη στιγμή είναι το δημοφιλέστερο στο είδος του. Δυνατότητα εγγραφής στο facebook έχει οποιοσδήποτε, υπό την προϋπόθεση ότι είναι άνω των 13 ετών και έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Με μία απλή διαδικασία, ο χρήστης του διαδικτύου δημιουργεί δικό του λογαριασμό στο facebook και μπορεί να διαμορφώσει τη δική του προσωπική ιστοσελίδα («προφίλ»), εντάσσοντας σ’ αυτήν οποιεσδήποτε πληροφορίες επιθυμεί, όπως π.χ. το όνομα και το επώνυμό του, την ημερομηνία γέννησής του, τη διεύθυνση κατοικίας ή τον τόπο διαμονής του, στοιχεία επικοινωνίας, τα ενδιαφέροντα του κοκ.
Με την υπηρεσία News Feed, κάθε αλλαγή στο προφίλ ενός χρήστη (π.χ. το ενδιαφέρον του να συμμετάσχει σε μία εκδήλωση ή δημοσίευση φωτογραφίας από ένα ταξίδι του κ.α.) εμφανίζεται ως είδηση στην αρχική σελίδα των καταχωρημένων «φίλων» του, με συνέπεια οι τελευταίοι να πληροφορούνται αυτόματα την πληροφορία και την ώρα καταχώρησής της. Με βάση τα παραπάνω, το facebook παρέχει ένα δημόσιο διαδικτυακό χώρο, στον οποίο οι χρήστες κατά κανόνα αποκαλύπτουν πληθώρα στοιχείων της ζωής τους και της προσωπικότητάς τους. Μάλιστα κατά την επίσημη ιστοσελίδα του facebook, θεσπίζεται τεκμήριο ότι ο χρήστης επιθυμεί τη διάδοση των πληροφοριών του και όχι την προστασία τους. Σύμφωνα με την πολιτική προστασίας της ιδιωτικότητας του facebook αλλά και τις ρυθμίσεις που προσφέρει (privacy settings), οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν το βαθμό δημοσιότητας του προφίλ τους. Ειδικότερα, ο χρήστης έχει τη δυνατότητα, και μάλιστα ανά πάσα στιγμή, και όχι μόνο κατά τη δημιουργία του λογαριασμού του, να προβεί σε ρυθμίσεις ιδιωτικότητας στο «προφίλ» του, εάν επιθυμεί να περιορίσει τον κύκλο των προσώπων που έχουν πρόσβαση σε αυτό, στις φωτογραφίες του και γενικότερα στις αναρτήσεις του, δηλαδή να προβεί σε ρυθμίσεις περιορισμού προσβάσεως στις πληροφορίες του («κλειστό προφίλ» που είναι προσβάσιμο μόνο σε καταχωρημένους «φίλους»). Επίσης, έχει τη δυνατότητα να καταστήσει δημόσια κι ελεύθερα προσβάσιμα σε όλους (ακόμη και σε χρήστες τού διαδικτύου που δεν έχουν λογαριασμό στο «facebook») τα στοιχεία αυτά, με την καταχώρησή τους στον εν λόγω ιστότοπο χωρίς ρυθμίσεις ασφαλείας («ανοιχτό προφίλ»).
Στο σημείο όμως αυτό πρέπει να σημειωθεί ιδιαίτερα ότι περιορισμός των προσώπων που έχουν πρόσβαση στην προσωπική ιστοσελίδα του χρήστη είναι έννοια σχετική, εάν ληφθεί υπόψη ότι κάθε καταχωρημένος «φίλος» του χρήστη μπορεί να αντιγράψει στον υπολογιστή του, να αναδημοσιεύσει στη δική του ιστοσελίδα ή να διαβιβάσει σε άλλες ιστοσελίδες κάθε πληροφορία που συλλέγει από το facebook, ή εγγεγραμμένος χρήσης με νόμιμη πρόσβαση να διαδώσει περαιτέρω τις σχετικές πληροφορίες μη καθιστώντας ενδεχομένως δικαιολογημένη την προσδοκία ιδιωτικότητας. Για τον λόγο αυτό η αξιοποίηση αναρτήσεων από το facebook στη διαδικασία της απόδειξης δεν πρέπει να αποκλείεται a priori, με την αιτιολογία ότι προσβάλλει τα δικαιώματα της ιδιωτικής ζωής και του απορρήτου, αλλά πρέπει να εξετάζεται ad hoc ανάλογα με τη συγκεκριμένη περίπτωση (βλ. Νίκη Γεωργιάδου, Το facebook ως μέσο απόδειξης στην πολιτική δίκη, ΔΕΝ 2019,300). […]
Συνακόλουθα, με την προαναφερόμενη συμπεριφορά του τρίτου εναγομένου προσβλήθηκε η προσωπικότητα του ενάγοντος, κατά την έννοια του άρθρου 57 ΑΚ, αφού δυσφημίσθηκε και προσβλήθηκε η τιμή και η υπόληψή του, στοιχεία που συνιστούν ουσιώδεις αξίες της προσωπικότητάς του, η προσβολή δε αυτή προκάλεσε ηθική βλάβη στον ενάγοντα, ο οποίος υπέστη, όταν έλαβε γνώση αυτής, στενοχώρια και ταραχή. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι ο ενάγων έλαβε γνώση των εν λόγω αναρτήσεων αργότερα, μετά τη δημοσίευσή τους, το περιεχόμενο των οποίων επισκόπησε από αντίγραφα αυτών, που του χορήγησαν φίλοι και γνωστοί του, που είχαν εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στις εν λόγω αναρτήσεις, οι οποίες προσκομίστηκαν με επίκληση τόσο στο πρωτόδικο όσο και στο Δικαστήριο αυτό. Οι εν λόγω αναρτήσεις αποτελούν επιτρεπτά αποδεικτικά μέσα και ουδόλως έσφαλε το πρωτόδικο Δικαστήριο που τις έλαβε υπόψη του, παραδεκτά δε λαμβάνονται υπόψη και από το Δικαστήριο αυτό, δεδομένου ότι η ανάγνωση, κυκλοφορία και δημοσιοποίηση των αναρτήσεών αυτών από το ιστολόγιο, στη σελίδα του Facebook, ούτε παραβιάζει στοιχεία της ιδιωτικής ζωής του εναγομένου αυτού ούτε αυτές συνιστούν απόρρητα. Ειδικότερα, όπως προαναφέρθηκε, το ιστολόγιο αυτό μπορεί να ήταν κλειστό πλην όμως ήταν παντελώς ελεύθερο ως προς την εισαγωγή νέων μελών, ο αριθμός των οποίων δεν μπορούσε εκ των προτέρων να προσδιοριστεί (απροσδιόριστος) και πάντως δεν ήταν πεπερασμένος και επομένως ουδόλως μπορούσε να χαρακτηριστεί ως στενός. Σε συνδυασμό δε με το γεγονός ότι ο περιορισμός των προσώπων που είχαν πρόσβαση στην προσωπική ιστοσελίδα ήταν έννοια σχετική, λαμβανομένου υπόψη ότι κάθε καταχωρημένος «φίλος» τού χρήστη μπορούσε να αντιγράψει στον υπολογιστή του, να αναδημοσιεύσει στη δική του ιστοσελίδα ή να διαβιβάσει σε άλλες ιστοσελίδες κάθε πληροφορία που συνέλεγε, ή εγγεγραμμένος χρήστης με νόμιμη πρόσβαση μπορούσε να διαδώσει περαιτέρω τις σχετικές πληροφορίες, ουδόλως μπορούσε να δημιουργηθεί στον οποιοδήποτε, ούτε και στον εναγόμενο αυτό, για το εν λόγω μέσο επικοινωνίας, δικαιολογημένη προσδοκία επικοινωνίας σε καθεστώς οικειότητας και ιδιωτικότητας. Μη συντρεχόντων επομένως των όρων ύπαρξης επικοινωνίας μεταξύ πεπερασμένου και περιορισμένου (στενού) κύκλου προσώπων (ήδη επρόκειτο για ομάδα 337 ατόμων με δυνατότητα αυτή να αυξηθεί σε απροσδιόριστο εκ των προτέρων αριθμό προσώπων) και άρα επικοινωνίας σε καθεστώς οικειότητας και εμπιστευτικότητας, δεν τίθεται, με τη χρήση και αξιοποίηση των εν λόγω αναρτήσεων, θέμα προσβολής της ιδιωτικής ζωής και του δικαιώματος απορρήτου του τρίτου εναγομένου. Διότι, αφ’ ής στιγμής ο τελευταίος καθιστούσε πτυχές της ιδιωτικής του ζωής δημοσίως γνωστές, τόσο σε ένα ευρύτατο αριθμό «φίλων» όσο και σε έναν απροσδιόριστο αλλά και μη πεπερασμένο αριθμό δυνάμενων να επισκεφθούν, τη σελίδα, επισκεπτών, τότε ο ίδιος ο χρήστης αποδέχθηκε και την ένταξη στοιχείων της ιδιωτικής του ζωής στο δημόσιο βίο και στη δημόσια επικοινωνία. Ακόμη πρέπει να σημειωθεί ότι δεν τίθεται θέμα προσβολής του απορρήτου και για τον πρόσθετο λόγο, πως αποδείχθηκε ότι οι ως άνω αναρτήσεις αποκτήθηκαν από τον ενάγοντα εκ του ιστότοπου, όχι όταν αυτές βρίσκονταν στη διαδικασία μετάδοσης, αλλά αργότερα από τους φίλους και γνωστούς του, όταν δηλαδή αυτές βρίσκονταν σε ηλεκτρονική αποθήκευση και σύμφωνα με τις παραδοχές της μείζονας σκέψης δεν υφίσταται προσβολή του δικαιώματος απορρήτου και της ιδιωτικότητας.
Επομένως, ο τρίτος λόγος της υπό στοιχείο Α΄ έφεσης του ως άνω εναγομένου με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και δη, ότι δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ως άνω αναρτήσεις, επειδή προσβάλλουν το δικαίωμα του εναγομένου αυτού στην ιδιωτική του ζωή και το απόρρητο είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι ο εναγόμενος αυτός δεν επανέφερε με το δικόγραφο της έφεσής του τον ισχυρισμό που προέβαλε στο πρωτόδικο Δικαστήριο με τις προτάσεις του, ότι δηλαδή οι εν λόγω αναρτήσεις, που περιέχουν επεξεργασία προσωπικών δεδομένων του, προσβάλλουν το δικαίωμα της πληροφορικής αυτοδιάθεσής του και είναι απαράδεκτες ως αποδεικτικά μέσα και για τον λόγο αυτό. Επομένως, το Δικαστήριο δεν θα ασχοληθεί με τον εν λόγω ισχυρισμό, αφού, ενόψει της μη μεταβίβασής του ενώπιόν του (παρόντος Δικαστηρίου), δεν κατέστη αντικείμενο της έκκλητης δίκης, πέραν του γεγονότος ότι ουδεμία προσβολή υφίσταται, δεδομένου ότι με το άρθρο 5 παρ 2 σε συνδυασμό με το άρθρο 7 παρ 2 γ` του Ν. 2472/1997, η επεξεργασία των αναρτήσεών από τον ενάγοντα, συνιστάμενης τούτης στη δημοσιοποίησή και προσκόμισή τους ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος του προς παροχή δικαστικής προστασίας από την προσβολή που υπέστη, ικανοποίηση που επιδιώκει με την παρούσα δίκη και το οποίο υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων και συμφερόντων του τρίτου εναγομένου στον οποίο αναφέρονται τα δεδομένα, ενόψει του ότι τα ως άνω στοιχεία είναι τα μοναδικά άμεσα αποδεικτικά μέσα που αποδεικνύουν την προσβολή σ΄ όλη την έκτασής της, υφίσταται δε αδυναμία απόδειξης, λόγω της μοναδικότητας, με άλλα ηπιότερα μέσα.
MESSENGER
Αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση από ανεξόφλητο δάνειο – Όχι απολύτως αναγκαίο – Δεν λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Εφ.Πειρ. 245/2021
Προϋπόθεση για τη νόμιμη εφαρμογή της παραπάνω διάταξης είναι ότι τα δεδομένα, των οποίων ζητείται η χορήγηση ή για τα οποία πρόκειται η χρήση, πρέπει να είναι απολύτως αναγκαία και πρόσφορα για την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου (αρχή της αναγκαιότητας), και δη ενόψει της συγκεκριμένης δίκης που εκκρεμεί. Η αναγκαιότητα δε υφίσταται όταν ο επιδιωκόμενος σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί με άλλα ηπιότερα μέσα. Τα δεδομένα, επίσης, δεν πρέπει να είναι περισσότερα από όσα είναι απολύτως απαραίτητα για την υπεράσπιση του δικαιώματος (αρχή της αναλογικότητας) (ΟλΑΠ 1/2017, ΑΠ 79/2020 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Με τον τρίτο λόγο της έφεσης η εκκαλούσα προβάλλει πλημμέλεια, συνισταμένη ότι προς σχηματισμό της κρίσης του το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο απέκλεισε, ως απαράδεκτα αποδεικτικά μέσα, τις προσκομισθείσες μετ’ επικλήσεως ως σχ.13, 14, 15 απεικονίσεις αποσπασμάτων συνομιλιών της με τον εφεσίβλητο στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης “facebook” και ειδικότερα στην εφαρμογή ανταλλαγής γραπτών μηνυμάτων “messenger”, τα οποία επιβάλλεται να ληφθούν υπόψη για την προάσπιση των δικαιωμάτων της ιδιοκτησίας της και της δίκαιης δίκης, αφού αποτελούν το μοναδικό αποδεικτικό έγγραφο στοιχείο θεμελίωσης του ισχυρισμού της περί δωρεάς ποσού 8.000 ευρώ, Ο λόγος αυτός της έφεσης είναι μη νόμιμος και απορριπτέος, καθόσον όλα τα υπόλοιπα αποδεικτικά στοιχεία είναι πρόσφορα, προκειμένου να επιτευχθεί η υπεράσπιση και αναγνώριση του προβαλλόμενου δικαιώματός της ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, χωρίς να είναι απολύτως αναγκαία προς ικανοποίηση του εν λόγω επιδιωκομένου σκοπού η χρήση των άνω προσωπικών δεδομένων που έχουν συλλεγεί, αφού λείπει η συναίνεση του ενάγοντος – εφεσιβλήτου.
Επομένως, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που, με την εκκαλούμενη απόφασή του, δεν έλαβε υπόψη του τις προσκομισθείσες από αυτή (εναγομένη) συνομιλίες στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης “facebook”, ως απαράδεκτα αποδεικτικά μέσα, αφού δεν υπάρχει και η συναίνεση του ενάγοντος ήδη εφεσιβλήτου, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και ο συναφής λόγος της υπό κρίση εφέσεως, σύμφωνα κει με τα προαναφερθέντα στην υπό στοιχεία ΙΙΙ νομική σκέψη, πρέπει να απορριφθεί ως κατ’ ουσίαν αβάσιμος.
Ασφαλιστικά δεδουλευμένων – Όχι υπέρτερο έννομο συμφέρον – Δεν λαμβάνεται υπόψιν
Μον.Πρ.Πειρ. 590/2021
Από την ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ένορκη εξέταση του μάρτυρα του αιτούντος … και την ένορκη κατάθεση της μάρτυρος της αιτούσας […] καθώς και από τα έγγραφα που οι διάδικοι προσκόμισαν, τις φωτογραφίες που επικαλείται και προσκομίζει ο αιτών και η γνησιότητα των οποίων δεν αμφισβητήθηκε από τις καθ’ ων, πλην, της μέσω γραπτών μηνυμάτων συνομιλίας του αιτούντος με την κόρη της δεύτερης των καθ’ ων στην διαδικτυακή εφαρμογή επικοινωνίας «Messenger», τα οποία προσκομίζονται από τους τελευταίους, χωρίς να επικαλούνται ή να αποδεικνύουν ότι συντρέχει κάποια από τις προϋποθέσεις νόμιμης επεξεργασίας των δεδομένων αυτών, που ορίζονται στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας προσωπικών Δεδομένων της Ε.Ε. (2016/679) και το νόμο 4624/2019, οπωσδήποτε δε, δεν κρίνεται, ότι η ενέργεια αυτή υπηρετεί σκοπούς και έννομα συμφέροντα υπέρτερα αυτών του αιτούντος ως υποκειμένου των εν λόγω δεδομένων (βλ. και ΑΠ 996/2010 με επίκληση της προστασίας συνταγματικά υπέρτερου αγαθού), καθόσον δεν είναι δημόσιες αναρτήσεις, και ως εκ τούτου αποτελούν προσωπικά δεδομένα (ΕφΛαρ 346/2015 ΤΝΠ/ΝΟΜΟΣ), τα οποία προστατεύονται από τον ανωτέρω Κανονισμό και νόμο, και σύμφωνα με άρθρο 6 του ανωτέρω Κανονισμού, η επίκληση και προβολή των εν λόγω δεδομένων εκ μέρους τρίτου προσώπου, χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου προστασίας και χωρίς τη συνδρομή κάποιας από τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος, αποτελεί απαγορευμένη επεξεργασία (βλ. και ΕφΘεσ 1302/2020 ΤΝΠ/ΝΟΜΟΣ), πιθανολογήθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:
Διατροφή
Μον.Πρ.Πειρ. 351/2019
Ο πατέρας για πρώτη φορά με το έγγραφο σημείωμά του, επικαλούμενες φωτογραφίες της θυγατέρας του στο Instagram στις οποίες εμφανίζεται ένα μπαούλο με πράγματα, διατείνεται ότι η θυγατέρα του πωλεί τα πράγματα αυτά και κερδίζει χρήματα, ισχυρισμός ο οποίος δεν ενισχύεται από καμία άλλη απόδειξη ούτε καν από τη φωτογραφία που επικαλείται, δεδομένου ότι δεν αναφέρεται σε αυτή ότι τα πράγματα που ευρίσκονται στο μπαούλο είναι προς πώληση. Εξάλλου, ούτε από τις λοιπές φωτογραφίες που προσκομίζει ο αιτών από το Instagram προκύπτει όπως αναφέρει στο σημείωμά του ο ίδιος ότι η καθής από πωλήσεις ή διαφημίσεις εισπράττει εισοδήματα.
Διατροφή
Μον.Εφ.Αθ. 411/2019
Σύμφωνα δε με την διαδικτυακή ανάρτηση της κλινικής …….. στον επίσημο λογαριασμό αυτής στο Instagram αναγράφεται ρητά ότι ο εναγόμενος έχει πραγματοποιήσει από το έτος 2013, χρόνο συνεργασίας του με την ως άνω κλινική έως και τον Νοέμβριο του έτους 2016 10.237 επεμβάσεις την τελευταία τριετία, ήτοι από το έτος 2013 μέχρι και τον Νοέμβριο του έτους 2016.Εχει δε χειρουργικά προνόμια στα Νοσοκομεία στο ……… και στο ……. στο Ντουμπάι. Ήδη το έτος 2016 όπως αποδεικνύεται από σχετική επαγγελματική ανάρτηση του εναγομένου το κόστος μόνο της ιατρικής του επίσκεψης ανερχόταν σε 200 ευρώ.
- Δες και άρθρο Ανάκληση Απόφασης Ασφαλιστικών Μέτρων
- Δες και άρθρο Διαζύγιο
- Δες και άρθρο Μετοίκηση Οικογενειακής Στέγης
- Δες και άρθρο Συνεπιμέλεια Τέκνου
- Δες και άρθρο Διατροφή Τέκνων- Τρόποι Είσπραξης
- Δες και άρθρο Επιμέλεια και Αρπαγή Τέκνων
- Δες και άρθρο Αλλαγή Πόλης Ανήλικων Τέκνων
- Δες και άρθρο Παρένθετη Μητέρα – Άδεια Δικαστηρίου
- Βλέπε και άρθρο Ηλεκτρονική Απάτη
- Βλέπε και άρθρο Ευθύνη Τράπεζας στην Ηλεκτρονική Απάτη
- Βλέπε και άρθρο Νέος Νόμος 2023 Ευθύνη Τράπεζας
- Βλέπε και άρθρο Δικηγόρος Επενδυτικής Απάτης
- Βλέπε και άρθρο Παιδική Πορνογραφία
- Βλέπε και άρθρο Συκοφαντική Δυσφήμηση μέσω Facebook
- Βλέπε και άρθρο Cyberbulling