ELEN
Φορολογικο Δικαιο Δικηγορος

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ – ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

Τι είναι το Φορολογικό Δίκαιο;

Φορολογικό δίκαιο είναι το σύνολο των νομικών κανόνων οι οποίοι καθορίζουν το φορολογικό δικαίωμα του κράτους και τον τρόπο άσκησης αυτού του δικαιώματος.

Το φορολογικό δίκαιο παίζει σπουδαίο ρόλο στη ζωή κάθε φυσικού αλλά και νομικού προσώπου για το λόγο ότι ο φόρος είναι συνδεμένος και παρακολουθεί όχι μόνο τον άνθρωπο αλλά και κάθε νομικό πρόσωπο, προ της ύπαρξή του, κατά τη διάρκεια ζωής του αλλά και μετά από την ύπαρξη του εφόσον οι ενέργεια του προκαλούν δαπάνες ή αποκομίζουν εισόδημα ή κεφάλαιο.

Εξάλλου κάθε οργανισμός δημοσίου δικαίου και ιδίως το Κράτος που είναι η ανώτερη βαθμίδα κοινωνικής συμβίωσης για να πετύχει τους σκοπούς του και να προάγει όλη την αποστολή του καταφεύγει στην επιβολή φόρων και στην εξεύρεση γενικά άλλων πόρων προκειμένου να αυξήσει τους πόρους του, έσοδα τα οποία θα διαθέσει για τη λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών, την κατασκευή έργων υποδομής -δημοσίων έργων- την παροχή κοινωνικής προστασίας στους πολίτες, στην άμυνα της χώρας, στη μόρφωση και γενικά για την ομαλή λειτουργία της κρατικής μηχανής.

Τι είναι το ουσιαστικό, δικονομικό και ποινικό Φορολογικό Δίκαιο;

α) Ουσιαστικό φορολογικό δίκαιο, το οποίο ρυθμίζει το περιεχόμενο του Φορολογικού δικαιώματος του Κράτους, δηλαδή το υποκείμενο και το αντικείμενο του φόρου, τα φορολογικά ποσοστά, τις φορολογικές απαλλαγές και εξαιρέσεις κλπ. Το Ουσιαστικό Φορολογικό δίκαιο είναι κανόνες δικαίου που εφαρμόζονται προπάντων κατά το διοικητικό στάδιο της φορολογικής ενοχής.

β) Δικονομικό φορολογικό δίκαιο, είναι κανόνες δικαίου που εφαρμόζονται κατά το δικαστικό στάδιο της Φορολογικής ενοχής, δηλαδή όταν προκύψει φορολογική διαφορά μεταξύ φορολογουμένων και φορολογούσας αρχής και καθορίζει τη διαδικασία άσκησης του φορολογικού δικαιώματος του κράτους και την απονομή της φορολογικής δικαιοσύνης.

γ) Ποινικό φορολογικό δίκαιο, το οποίο καθορίζει τις ποινές που θα επιβληθούν σε περίπτωση που θα υπάρξει παράβαση φορολογική.

Με τι ασχολείται ο Δικηγόρος Φορολογικού Δικαίου;

Ο δικηγόρος του φορολογικού Δικαίου ασχολείται με την φορολογία του εισοδήματος, φορολογία της περιουσίας και της κατοχής αυτής, φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, φορολογία της δαπάνης όπως δασμοί, ΦΠΑ, ειδικοί φόροι κατανάλωσης, φόρος μεταβίβασης ακινήτων και πλοίων, ζητήματα ΚΒΣ –νυν ΕΛΠ-) και οι παρεχόμενες υπηρεσίες του ενδεικτικά αφορούν στα κάτωθι:

  • Ποινική αντιμετώπιση φορολογικών παραβάσεων και εγκλημάτων φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής (στο φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ, εικονικά και πλαστά φορολογικά στοιχεία, μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο κτλ.
  • Άμυνα απέναντι σε φορολογικούς ελέγχους και παράνομες πρακτικές των Φορολογικών Αρχών.
  • Αντιμετώπιση ελέγχων που έχουν ως βάση τους την “προσαύξηση” της περιουσίας των ελεγχόμενων και τεκμηρίωση ποσών που ανευρέθηκαν κατά το άνοιγμα των τραπεζικών λογαριασμών.
  • Φορολογικός σχεδιασμός και οργάνωση επιχειρήσεων, φορολογικά κίνητρα σχετικά με την ανάπτυξη της οικονομικής και παραγωγικής δραστηριότητας επιχειρήσεων.
  • Γνωμοδοτήσεις επί φορολογικών ζητημάτων ιδιωτών (φυσικών και νομικών προσώπων).
  • Εκπροσώπηση και υποστήριξη ιδιωτών, νομικών ή φυσικών προσώπων, ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων ή των φορολογικών και εν γένει διοικητικών αρχών σχετικά με διαφορές που δημιουργούνται από πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων της φορολογικής Διοίκησης (διοικητικές προσφυγές, ανακοπές κατά πράξεων διοικητικής εκτέλεσης, κτλ.).
  • Εκπροσώπηση στις θεσμοθετημένες διοικητικές επιτροπές περί εξωδικαστικής επίλυσης φορολογικών διαφορών (Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών κοκ).

Ποιές είναι οι πηγές του Φορολογικού Δικαίου;

Οι πηγές του Φορολογικού δικαίου είναι:

  1. Το Σύνταγμα του Κράτους
  2. Οι τυπικοί νόμοι
  3. Τα νομοθετικά διατάγματα
  4. Τα κανονιστικά διατάγματα, προεδρικά διατάγματα νομοθετικού περιεχομένου και
  5. Οι κανονιστικές πράξεις των διαφόρων αρχών

Σε τι διαφέρει ο φόρος από το ανταποδοτικό τέλος;

α. Ο φόρος επιβάλλεται σε συγκεκριμένη φορολογητέα ύλη (περιουσία, εισόδημα ή δαπάνη) και καταβάλλεται από το φορολογούμενο χωρίς να υπάρχει άμεσο και ειδικό αντάλλαγμα από μέρους του κράτους.

β. Αντίθετα, τα τέλη έχουν ανταποδοτικό χαραχτήρα, και η καταβολή τους συνδέεται με την ευκαιρία ειδικής χρήσης κάποιας δημόσιας υπηρεσίας ή δημόσιου πράγματος λ.χ. δημοτικά τέλη καθαριότητας, τέλη διοδίων, ταχυδρομικά τέλη, κ.λπ.

Σε τι διαφέρουν οι άμεσοι από τους έμμεσους φόρους;

Άμεσος χαρακτηρίζεται ο φόρος που επιβάλλεται στα καθαρά κέρδη της επιχείρησης. Δηλαδή μέρος των καθαρών κερδών της επιχείρησης αποδίδεται στο Δημόσιο και εισπράττεται από αυτό άμεσα, μια φορά το χρόνο (δήλωση εισοδήματος).

Έμμεσος χαρακτηρίζεται ο φόρος που επιβάλλεται στην τιμή του αγαθού που πουλάει η επιχείρηση και τον καταβάλει ο καταναλωτής, μετέπειτα τον εισπράττει η επιχείρηση και τον αποδίδει στο Δημόσιο, κάθε μήνα για τις επιχειρήσεις που τηρούν βιβλία Γ΄ κατηγορίας ή κάθε τρίμηνο για μικρές επιχειρήσεις.

Ποιοί είναι οι σκοποί των φόρων;

Ο Φόρος είναι ένα μέσο με το οποίο το Κράτος αλλά και άλλοι φορείς Δημοσίων οικονομιών αποκτούν αγοραστική δύναμη για να καλύψουν τις χρηματικές δαπάνες τους και να ανταποκριθούν στα πολλαπλά καθήκοντα που είναι επιφορτισμένοι δηλαδή οι φόροι ασκούν ταμιευτική λειτουργία. Εκτός από την ταμιευτική λειτουργία, η οποία είναι και η αρχαιότερη τους λειτουργία, οι φόροι ασκούν και άλλες μη ταμιευτικές όπως είναι η κοινωνικοοικονομική και η κοινωνικοπολιτική λειτουργία.

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ – ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

1. Τι αντιμετωπίζω όταν η ΑΑΔΕ μου καταλογίζει φόρους και πρόστιμα;

Όταν η φορολογική αρχή εκδίδει πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή πράξη επιβολής προστίμου, ο φορολογούμενος βρίσκεται απέναντι σε μια εκτελεστή διοικητική πράξη που μπορεί να οδηγήσει σε κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, ακινήτων και μισθών. Συνήθως η πράξη συνοδεύεται από προσαυξήσεις, τόκους εκπρόθεσμης καταβολής και, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, ποινική δίωξη για φοροδιαφυγή ή μη καταβολή χρεών στο Δημόσιο.

Η αμφισβήτηση είναι απολύτως νόμιμο δικαίωμα. Σημαντικό είναι να μη θεωρηθεί ότι η πράξη είναι αμετάκλητη μόνο επειδή προέρχεται από την ΑΑΔΕ· οι φορολογικοί έλεγχοι παρουσιάζουν συχνά πλημμέλειες, λανθασμένες αναγωγές τεκμηρίων ή εσφαλμένη εκτίμηση των τραπεζικών κινήσεων.

2. Τι μπορώ να κάνω κατά πράξης της φορολογικής αρχής;

Πρώτο βήμα είναι η ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, η οποία αποτελεί υποχρεωτικό προστάδιο πριν τη δικαστική οδό. Αν η ΔΕΔ απορρίψει την προσφυγή ή σιωπήσει, ακολουθεί δικαστική προσφυγή στο αρμόδιο Διοικητικό Πρωτοδικείο ή Διοικητικό Εφετείο, ανάλογα με το ύψος της διαφοράς.

Παράλληλα μπορεί να ζητηθεί αναστολή εκτέλεσης για να αποτραπούν κατασχέσεις όσο εκκρεμεί η υπόθεση. Σε περίπτωση κατασχέσεων ή ταμειακής βεβαίωσης ασκείται ανακοπή κατά της πράξης διοικητικής εκτέλεσης. Κάθε ένδικο μέσο έχει αυστηρή προθεσμία και διακριτές προϋποθέσεις παραδεκτού.

3. Σε πόσο χρόνο πρέπει να κινηθώ μετά την κοινοποίηση πράξης;

Η ενδικοφανής προσφυγή στη ΔΕΔ ασκείται κατά κανόνα εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης. Η ΔΕΔ απαντά εντός 120 ημερών· αν παρέλθει η προθεσμία χωρίς απάντηση, θεωρείται σιωπηρά απορριπτική. Η δικαστική προσφυγή ασκείται εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης της ΔΕΔ ή από την παρέλευση της σιωπηρής απόρριψης.

Για ανακοπές κατά πράξεων εκτέλεσης (ατομική ειδοποίηση, κατάσχεση) ισχύει επίσης 30ήμερη προθεσμία. Οι προθεσμίες είναι ανατρεπτικές και η εκπνοή τους οδηγεί σε απαράδεκτη συζήτηση, γι’ αυτό ο έλεγχος της ημερομηνίας κοινοποίησης γίνεται από την πρώτη συνάντηση με τον δικηγόρο.

4. Τι έγγραφα χρειάζομαι για να αμφισβητήσω τον φορολογικό έλεγχο;

Απαραίτητα είναι η έκθεση ελέγχου, η πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή προστίμου, το σημείωμα διαπιστώσεων, καθώς και το αποδεικτικό κοινοποίησης. Επιπλέον συγκεντρώνονται οι φορολογικές δηλώσεις των επίμαχων ετών, τα εκκαθαριστικά, τα Ε9, βιβλία και στοιχεία, τιμολόγια, αποδείξεις και κάθε άλλο λογιστικό αρχείο.

Σε υποθέσεις προσαύξησης περιουσίας και ανοίγματος τραπεζικών λογαριασμών είναι κρίσιμη η συγκέντρωση κινήσεων τραπεζικών λογαριασμών, αποδεικτικά εμβασμάτων, δωρεών, κληρονομιών, πωλήσεων ακινήτων ή αυτοκινήτων, ώστε να τεκμηριωθεί η νόμιμη προέλευση των ποσών και να ανατραπεί το τεκμήριο της ΑΑΔΕ.

5. Τι πιθανότητες υπάρχουν να ακυρωθεί ή να μειωθεί ο καταλογισμός;

Οι πιθανότητες εξαρτώνται από τη βασιμότητα του ελέγχου και την ποιότητα της τεκμηρίωσης. Πολλές πράξεις ακυρώνονται για τυπικές πλημμέλειες, όπως ελλιπή αιτιολογία, παραβίαση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου ή λανθασμένη εφαρμογή έμμεσων τεχνικών ελέγχου.

Σε υποθέσεις προσαύξησης περιουσίας, η νομολογία του ΣτΕ έχει διαμορφώσει σταθερά κριτήρια που ευνοούν τον φορολογούμενο όταν αποδεικνύει την προέλευση των ποσών. Σε ποινικές διαστάσεις φοροδιαφυγής υπάρχει δυνατότητα εξάλειψης του αξιόποινου με καταβολή ή ρύθμιση. Κάθε υπόθεση κρίνεται στα δικά της δεδομένα και μια προσεκτική νομική στρατηγική μπορεί να μειώσει σημαντικά την οφειλή.

6. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου σε φορολογική διαφορά;

Ο δικηγόρος μελετά την έκθεση ελέγχου, εντοπίζει τυπικά και ουσιαστικά ελαττώματα, συντάσσει την ενδικοφανή προσφυγή και τα απαιτούμενα δικόγραφα, εκπροσωπεί τον φορολογούμενο ενώπιον της ΔΕΔ, των διοικητικών δικαστηρίων και των ποινικών δικαστηρίων όταν συντρέχει αδίκημα φοροδιαφυγής. Παράλληλα ζητεί αναστολή εκτέλεσης για να αποτρέψει κατασχέσεις.

Η Δικηγορική Εταιρία ΖΙΑΜΠΑΡΑ Δ. & Συνεργατών χειρίζεται φορολογικές υποθέσεις φυσικών και νομικών προσώπων, με εξειδίκευση σε ελέγχους προσαύξησης περιουσίας, ανοίγματα τραπεζικών λογαριασμών, εικονικά τιμολόγια, ΦΠΑ και ποινική διάσταση φορολογικών παραβάσεων, με στόχο τη μέγιστη δυνατή μείωση ή ακύρωση του καταλογισμού.