Μετά την παροχή εργασίας, η αμοιβή του εργαζόμενου υποχρεούται να πληρωθεί, καταβάλλεται στο τέλος του συμφωνημένου διαστήματος. Οι εργαζόμενοι, μετά την παροχή εργασίας, δικαιούνται να λάβουν το μισθό τους, ο οποίος καταβάλλεται στο τέλος καθενός από τα διαστήματα βάσει του οποίου υπολογίζεται (ημέρα-εβδομάδα-μήνας), εκτός αν έχει συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό. Οι αποδοχές αυτές καταβάλλονται αποκλειστικά στους τραπεζικούς λογαριασμούς των εργαζομένων, ενώ τους χορηγείται εκκαθαριστικό σημείωμα, στο οποίο απεικονίζονται αναλυτικά οι πάσης φύσεως αποδοχές και οι επ’ αυτών κρατήσεις. Επίσης οι εργαζόμενοι που αμείβονται με ημερομίσθιο δικαιούνται να λάβουν τα ημερομίσθια των εξαιρέσιμων εορτών του έτους.
Σε περίπτωση καθυστέρησης ή άρνησης καταβολής των αποδοχών από τον εργοδότη, οι εργαζόμενοι δικαιούνται:
- Να υποβάλουν μήνυση σε βάρος του εργοδότη στο οικείο αστυνομικό τμήμα και καταγγελία στο ΣΕΠΕ.
- Να προβούν σε επίσχεση της εργασίας τους, σύμφωνα με το άρθρο 325 Α.Κ.
- Να θεωρήσουν την άρνηση ή την καθυστέρηση του μισθού ως μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας τους και άρα καταγγελία της σύμβασης εργασίας, διεκδικώντας, εκτός των άλλων, και την αναλογούσα αποζημίωση απόλυσης.
- Να επιδιώξουν δικαστικά την είσπραξη του μισθού, με άσκηση αγωγής ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων.
Αμοιβή Εργαζόμενου: Μορφές
Οι εργαζόμενοι δικαιούνται ολόκληρο το Δώρο Πάσχα, ίσο με μισό μηνιαίο μισθό ή με 15 ημερομίσθια, εφόσον εργάστηκαν καθ’ όλο το διάστημα από 1η Ιανουαρίου μέχρι 30η Απριλίου ή αναλογία του Δώρου Πάσχα, εφόσον η εργασιακή τους σχέση δεν διήρκεσε όλο το χρονικό διάστημα.
Οι εργαζόμενοι δικαιούνται ολόκληρο το Δώρο Χριστουγέννων, ίσο με ένα μηνιαίο μισθό ή με 25 ημερομίσθια, εφόσον εργάστηκαν καθ’ όλο το διάστημα από 1η Μαΐου μέχρι 31η Δεκεμβρίου ή αναλογία του Δώρου Χριστουγέννων, εφόσον η εργασιακή τους σχέση δεν διήρκεσε όλο το χρονικό διάστημα.
Για κάθε ημέρα απασχόλησης εκτός έδρας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται ως αποζημίωση ένα (1) ημερομίσθιο ή 1/25 του νόμιμου μισθού. Σε περίπτωση που παρέχονται από τον εργοδότη τροφή και κατοικία, οι εργαζόμενοι δικαιούνται το 1/4 της αποζημίωσης, ενώ όταν παρέχεται μόνο τροφή ή μόνο κατοικία, δικαιούνται το 1/2 ή τα 4/5 της αποζημίωσης, αντίστοιχα.
Για κάθε ώρα πρόσθετης εργασίας που θα παράσχουν οι μερικώς απασχολούμενοι εργαζόμενοι, δικαιούνται αντίστοιχης αμοιβής με προσαύξηση δώδεκα τοις εκατό (12%) επί της συμφωνηθείσας αμοιβής.
Για κάθε ώρα υπερεργασίας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά είκοσι τοις εκατό (20%).
Για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης, οι εργαζόμενοι δικαιούνται το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά σαράντα τοις εκατό (40%) για κάθε ώρα νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης, κατά εξήντα τοις εκατό (60%) για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης κατόπιν απόφασης του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εργασίας και κατά εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%) για κάθε ώρα παράνομης υπερωρίας.
Οι εργαζόμενοι που θα απασχοληθούν κατά την έκτη ημέρα (κατά παράβαση του πενθημέρου) δικαιούνται το καταβαλλόμενο ημερομίσθιο προσαυξημένο κατά τριάντα τοις εκατό (30%).
Οι εργαζόμενοι που θα απασχοληθούν κατά ημέρα Κυριακή ή ημέρες αργίας, δικαιούνται προσαύξηση εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) επί του νομίμου ωρομισθίου.
Για κάθε ώρα νυχτερινής απασχόλησης, δηλαδή απασχόληση από τις δέκα το βράδυ έως τις έξι το πρωί, οι εργαζόμενοι δικαιούνται προσαύξηση επί του νομίμου ωρομισθίου κατά είκοσι πέντε τοις εκατό (25%).
- Βλέπε και άρθρο Καταγγελία Σύμβασης Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Αποζημίωση Απόλυσης
- Βλέπε και άρθρο Μεταβολή Όρων Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Επίσχεση Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Ετήσια Κανονική Άδεια
- Βλέπε και άρθρο Υπερεργασία – Υπερωρίες
- Βλέπε και άρθρο Υποχρεώσεις Εργοδοτών
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΟΙΒΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ
1. Τι δικαιούμαι όταν ο εργοδότης δεν με πληρώνει;
Ο εργαζόμενος που δεν λαμβάνει εμπρόθεσμα τον μισθό του διαθέτει ένα πλέγμα προστασίας. Μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας και μήνυση για παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας, να ασκήσει το δικαίωμα επίσχεσης εργασίας κατά το άρθρο 325 ΑΚ, παύοντας να εργάζεται μέχρι την εξόφληση, ή να θεωρήσει την καθυστέρηση ως μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας και να αποχωρήσει διεκδικώντας αποζημίωση απόλυσης. Παράλληλα διατηρεί το δικαίωμα δικαστικής διεκδίκησης των οφειλόμενων αποδοχών, μαζί με τόκους και προσαυξήσεις, ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων.
2. Πώς διεκδικώ δικαστικά τα οφειλόμενα μου;
Η δικαστική διεκδίκηση γίνεται κατά κανόνα με άσκηση αγωγής ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, η οποία παρέχει ταχεία εκδίκαση. Εναλλακτικά, αν η οφειλή προκύπτει από έγγραφα (συμβάσεις, εκκαθαριστικά μισθοδοσίας, βεβαιώσεις αποδοχών), μπορεί να εκδοθεί διαταγή πληρωμής, η οποία αποτελεί άμεσο εκτελεστό τίτλο. Ο εργαζόμενος δικαιούται, εκτός από τις καθυστερούμενες αποδοχές, νόμιμους τόκους υπερημερίας, δώρα εορτών, επίδομα αδείας, καθώς και τυχόν προσαυξήσεις για υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινή απασχόληση ή εργασία σε Κυριακές και αργίες.
3. Πόσο χρόνο έχω να διεκδικήσω δεδουλευμένες αποδοχές;
Οι αξιώσεις από εργατικές αποδοχές παραγράφονται κατά κανόνα σε πέντε χρόνια από τότε που κατέστησαν απαιτητές. Αυτό σημαίνει ότι ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει μισθούς, δώρα, επιδόματα, υπερωρίες και προσαυξήσεις της τελευταίας πενταετίας, ακόμη και αν εξακολουθεί να εργάζεται στην ίδια επιχείρηση. Η παραγραφή διακόπτεται με την άσκηση αγωγής ή με αναγνώριση της οφειλής από τον εργοδότη. Επειδή ο χρόνος τρέχει και κάθε μήνας που περνά μπορεί να σημαίνει απώλεια αξίωσης, η έγκαιρη κίνηση είναι κρίσιμη για την πλήρη διάσωση των δικαιωμάτων.
4. Τι έγγραφα χρειάζομαι για τη διεκδίκηση του μισθού;
Χρήσιμα είναι όλα τα έγγραφα που τεκμηριώνουν τη σχέση εργασίας και τις οφειλόμενες αποδοχές: η σύμβαση εργασίας, οι αναγγελίες πρόσληψης στο ΕΡΓΑΝΗ, τα εκκαθαριστικά σημειώματα μισθοδοσίας, τα αντίγραφα κίνησης τραπεζικού λογαριασμού όπου εμφανίζονται ή απουσιάζουν οι καταβολές, τα ωράρια και τα παρουσιολόγια, καθώς και τυχόν γραπτή ή ηλεκτρονική επικοινωνία με τον εργοδότη (email, μηνύματα). Επίσης χρειάζονται τυχόν βεβαιώσεις από τον ΕΦΚΑ για ασφαλιστικές εισφορές. Για την απόδειξη υπερωριών ή εργασίας σε αργίες αξιοποιούνται μάρτυρες, ηλεκτρονικά συστήματα παρουσιών και η κάρτα εργασίας.
5. Τι πιθανότητες επιτυχίας έχει η διεκδίκηση μου;
Όταν η εργασιακή σχέση είναι τεκμηριωμένη και υπάρχουν εκκαθαριστικά ή αναγγελίες στο ΕΡΓΑΝΗ, οι πιθανότητες επιτυχίας είναι κατά κανόνα υψηλές, καθώς το βάρος απόδειξης για την καταβολή του μισθού φέρει ο εργοδότης. Δυσκολίες εμφανίζονται κυρίως σε ζητήματα αδήλωτης εργασίας, υπερωριών χωρίς καταγραφή ή προφορικών συμφωνιών για επιπλέον αποδοχές, όπου απαιτείται μαρτυρική απόδειξη. Ακόμη και τότε, η νομολογία είναι σαφώς προστατευτική για τον εργαζόμενο. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η οικονομική κατάσταση του εργοδότη, καθώς η είσπραξη μετά την έκδοση απόφασης απαιτεί υπαρκτή περιουσία προς κατάσχεση.
6. Ποιος ο ρόλος του δικηγόρου σε αυτές τις υποθέσεις;
Ο δικηγόρος αξιολογεί καταρχάς το σύνολο των οφειλόμενων αποδοχών, υπολογίζοντας μισθούς, δώρα, επιδόματα, υπερωρίες, προσαυξήσεις Κυριακών και αργιών, νυχτερινή εργασία και αποζημίωση εκτός έδρας. Συντάσσει εξώδικη όχληση, καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας και μήνυση όπου χρειάζεται, ενώ καθοδηγεί τον εργαζόμενο για την ασφαλή άσκηση επίσχεσης εργασίας ή την αποχώρηση λόγω βλαπτικής μεταβολής. Ασκεί αγωγή ή αίτηση για διαταγή πληρωμής, εκπροσωπεί τον εργαζόμενο στο δικαστήριο και προχωρά σε αναγκαστική εκτέλεση. Η εμπειρία του γραφείου σε εργατικές διαφορές διασφαλίζει πλήρη και έγκαιρη διεκδίκηση.