Η καταβολή για την νόμιμη αποζημίωση απόλυσης πρέπει να γίνεται ταυτόχρονα με την καταγγελία της σύμβασης, εκτός της περίπτωσης της τακτικής καταγγελίας, όπου η καταβολή της γίνεται κατά τη λήξη του χρόνου προειδοποίησης.
Το ποσό μπορεί να καταβληθεί άμεσα στο σύνολό του (εφάπαξ) ή τμηματικά σύμφωνα με τα όσα προβλέπει το άρθρο 74 του Ν.3863/2010. Συγκεκριμένα, όταν η αποζημίωση λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας υπερβαίνει τις αποδοχές δύο (2) μηνών, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει κατά την απόλυση μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στις αποδοχές δύο (2) μηνών. Το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε διμηνιαίες δόσεις, καθεμία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι κατώτερη από τις αποδοχές δύο (2) μηνών, εκτός και αν το ποσό που υπολείπεται για την εξόφληση του συνόλου της αποζημιώσεως είναι μικρότερο. Η πρώτη δόση καταβάλλεται την επομένη της συμπλήρωσης διμήνου από την απόλυση.
Όταν η διάρκεια της σύμβασης εργασίας είναι μικρότερη του 1 έτους, ο εργοδότης οφείλει να καταγγείλει εγγράφως τη σύμβαση εργασίας, δηλαδή οφείλει να επιδώσει έγγραφη καταγγελία, χωρίς όμως να υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση.
Πλέον η καταβολή για την αποζημίωση απόλυσης των εργαζομένων πραγματοποιείται υποχρεωτικά μέσω λογαριασμού πληρωμών, με οποιονδήποτε τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής ή παρόχων υπηρεσιών πληρωμών. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής επισύρει κυρώσεις στον εργοδότη (Ν. 4611/2019, Υπουργική Απόφαση 26034/695/2019).
Αποζημίωση απόλυσης υπαλλήλων σε περίπτωση καταγγελίας χωρίς προειδοποίηση:
Σύμφωνα με τη διάταξη της περίπτωσης 2 της Υποπαραγράφου ΙΑ.12 της παραγράφου ΙΑ. του άρθρου πρώτου του Ν. 4093/2012, το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης, σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εργασίας χωρίς προειδοποίηση, διαμορφώνεται ως εξής:
| Χρόνος υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη | Ποσό αποζημίωσης |
| 1 έτος συμπλ. έως 4 έτη | 2 μηνών |
| 4 έτη συμπλ. έως 6 έτη | 3 μηνών |
| 6 έτη συμπλ. έως 8 έτη | 4 μηνών |
| 8 έτη συμπλ. έως 10 έτη | 5 μηνών |
| 10 έτη συμπλ. | 6 μηνών |
| 11 έτη συμπλ. | 7 μηνών |
| 12 έτη συμπλ. | 8 μηνών |
| 13 έτη συμπλ. | 9 μηνών |
| 14 έτη συμπλ. | 10 μηνών |
| 15 έτη συμπλ. | 11 μηνών |
| 16 έτη συμπλ. και άνω | 12 μηνών |
Ο υπολογισμός της ως άνω αποζημίωσης γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Ειδικά για τους εργατοτεχνίτες και σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 64 του Ν. 4808/2021, ως μηνιαίος μισθός για τον υπολογισμό της αποζημίωσης, λογίζονται τα είκοσι δύο (22) ημερομίσθια, εκτός εάν ήδη αμείβονται με μηνιαίο μισθό. Σε κάθε περίπτωση, προβλέπεται όμως ανώτατο όριο αποδοχών (άρθρο 5 του Ν. 3198/1955) για τον υπολογισμό της αποζημίωσης, το οποίο υπολογίζεται στο οκταπλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη πολλαπλασιαζόμενο επί τον αριθμό 30.
Το σύνολο των μισθών της αποζημίωσης προσαυξάνεται κατά 1/6 (λόγω αναλογίας δώρων εορτών και επιδόματος αδείας).
Για τους εργαζόμενους που στις 12-11-2012, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου 4093/2012, έχουν συμπληρώσει δεκαεπτά (17) έτη υπηρεσίας και άνω στον ίδιο εργοδότη, καταβάλλεται οποτεδήποτε και αν απολυθούν, εκτός της προβλεπόμενης κατά τα ανωτέρω αποζημίωσης και επιπλέον αποζημίωση που αυξάνεται κατά ένα μηνιαίο μισθό για κάθε επιπλέον έτος υπηρεσίας μέχρι και 12 μηνιαίους μισθούς. Ειδικότερα για τον υπολογισμό της ανωτέρω αποζημίωσης λαμβάνονται υπόψη:
- ο χρόνος υπηρεσίας, που συμπλήρωσε ο εργαζόμενος στον ίδιο εργοδότη στις 12-11-2012, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου 4093/2012, οποτεδήποτε κι αν απολυθεί.
- οι τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης, που δεν υπερβαίνουν το ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.
Η επιπλέον αυτή αποζημίωση διαμορφώνεται ως ακολούθως:
| Χρόνος υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη (στις 12-11-12) | Ποσό αποζημίωσης |
| Για 17 έτη συμπληρωμένα | + 1 μηνός αποζημίωση |
| Για 18 έτη συμπληρωμένα | + 2 μήνες αποζημίωση |
| Για 19 έτη συμπληρωμένα | + 3 μήνες αποζημίωση |
| Για 20 έτη συμπληρωμένα | + 4 μήνες αποζημίωση |
| Για 21 έτη συμπληρωμένα | + 5 μήνες αποζημίωση |
| Για 22 έτη συμπληρωμένα | + 6 μήνες αποζημίωση |
| Για 23 έτη συμπληρωμένα | + 7 μήνες αποζημίωση |
| Για 24 έτη συμπληρωμένα | + 8 μήνες αποζημίωση |
| Για 25 έτη συμπληρωμένα | + 9 μήνες αποζημίωση |
| Για 26 έτη συμπληρωμένα | + 10 μήνες αποζημίωση |
| Για 27 έτη συμπληρωμένα | + 11 μήνες αποζημίωση |
| Για 28 έτη και άνω | + 12 μήνες αποζημίωση |
Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 26352/839/28-11-2012 Εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, την επιπλέον αποζημίωση δικαιούνται μόνο εργαζόμενοι οι οποίοι στις 12-11-2012, ημερομηνία δημοσίευσης του Ν. 4093/2012, είχαν συμπληρώσει στον ίδιο εργοδότη υπηρεσία 17 ετών και άνω, ενώ η υπηρεσία που θα διανύσουν στον ίδιο εργοδότη μετά την 12-11-2012 δε θα συνεχίσει να προσμετράται για τον υπολογισμό της αποζημίωσής τους. Δηλαδή η επιπλέον αυτή αποζημίωση θα παγιωθεί στον αριθμό των μισθών στον οποίο είχε ανέλθει την 12-11-2012, οποτεδήποτε κι αν απολυθούν, μετά από αυτή την ημερομηνία, καθώς ο μεταγενέστερος χρόνος υπηρεσίας τους δε θα λαμβάνεται πλέον υπόψη.
Αποζημίωση απόλυσης εργατοτεχνιτών με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου σε περίπτωση καταγγελίας:
Η οφειλόμενη αποζημίωση σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εργασίας εργατοτεχνιτών απεικονίζεται στον ακόλουθο πίνακα:
|
ΧΡΟΝΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ |
ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ |
|
έως 1 έτος |
0 ημερομίσθια |
|
1 έτος έως 2 έτη |
7 ημερομίσθια |
|
2 έτη έως 5 έτη |
15 ημερομίσθια |
|
5 έτη έως 10 έτη |
30 ημερομίσθια |
|
10 έτη έως 15 έτη |
60 ημερομίσθια |
|
15 έτη έως 20 έτη |
100 ημερομίσθια |
|
20 έτη έως 25 έτη |
120 ημερομίσθια |
|
25 έτη έως 30 έτη |
145 ημερομίσθια |
|
30 έτη και άνω |
165 ημερομίσθια |
Σχετικό θεσμικό πλαίσιο: 1. παράγραφος 1 του άρθρου 1 του Β.Δ. 16/18 Ιουλίου 1920 «Περί επεκτάσεως του Ν. 2112 και επί των εργατών, τεχνιτών και υπηρετών» (ΦΕΚ 158 Α΄),
2. άρθρο 1 του ν. 3198/1955 «Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των περί καταγγελίας της σχέσεως εργασίας διατάξεων» (ΦΕΚ 98 Α΄).
Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης
Οι μισθωτοί που υπάγονται στο κλάδο σύνταξης οποιουδήποτε Ασφαλιστικού Οργανισμού, εφ’ όσον συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη γήρατος δικαιούνται να αποχωρούν ή να απομακρύνονται από τον εργοδότη τους, λαμβάνοντας το 40% της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης (άτακτης καταγγελίας) εάν έχουν επικουρική ασφάλιση και το 50% εάν δε έχουν.
Για τον υπολογισμό της ανωτέρω αποζημίωσης λαμβάνονται υπόψη οι τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα, πριν τη λύση της σύμβασης εργασίας, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης, με ανώτατο όριο αποδοχών το οκταπλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη πολλαπλασιαζόμενο επί τον αριθμό 30. Δε λαμβάνεται, όμως, υπόψη το πλαφόν των 2.000 ευρώ για προϋπηρεσία άνω των 17 ετών, παρά μόνο ο χρόνος υπηρεσίας που συμπλήρωσε ο εργαζόμενος στον ίδιο εργοδότη στις 12-11-2012, ημερομηνία δημοσίευσης του Ν. 4093/2012, οποτεδήποτε και αν αποχωρήσει ή απομακρυνθεί λόγω συμπλήρωσης προϋποθέσεων για λήψη πλήρους σύνταξης γήρατος.
Διευκρινίζεται ότι για τους εργατοτεχνίτες και σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 64 του Ν. 4808/2021, ως μηνιαίος μισθός για τον υπολογισμό της αποζημίωσης, λογίζονται τα είκοσι δύο (22) ημερομίσθια, εκτός εάν ήδη αμείβονται με μηνιαίο μισθό.
Επίσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του Ν. 3198/1955 οι μισθωτοί που συνδέονται με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου και έχουν συμπληρώσει 15ετή υπηρεσία στον ίδιο εργοδότη ή το όριο ηλικίας που προβλέπει ο οικείος Ασφαλιστικός Οργανισμός και όταν δεν υπάρχει όριο το 67 έτος της ηλικίας τους μπορούν να αποχωρήσουν από την εργασία τους με τη συγκατάθεση του εργοδότη τους, οπότε δικαιούνται να λάβουν το 50% της νόμιμης αποζημίωσης. Η συγκατάθεση του εργοδότη για την αποχώρηση του μισθωτού από την εργασία του, που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να λάβει τη μειωμένη αποζημίωση.
- Βλέπε και άρθρο Καταγγελία Σύμβασης Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Μεταβολή Όρων Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Επίσχεση Εργασίας
- Βλέπε και άρθρο Ετήσια Κανονική Άδεια
- Βλέπε και άρθρο Αμοιβή Εργαζόμενου
- Βλέπε και άρθρο Υπερεργασία – Υπερωρίες
- Βλέπε και άρθρο Υποχρεώσεις Εργοδοτών
ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΣΗΣ
1. Πόση αποζημίωση δικαιούμαι αν με απολύσουν;
Το ύψος της αποζημίωσης εξαρτάται από τα έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη και τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα υπό πλήρη απασχόληση. Για υπαλλήλους, ξεκινά από 2 μηνιαίους μισθούς (1 έως 4 έτη) και φτάνει τους 12 μηνιαίους μισθούς (16 έτη και άνω), σε περίπτωση καταγγελίας χωρίς προειδοποίηση. Το σύνολο προσαυξάνεται κατά 1/6 για την αναλογία δώρων και επιδόματος αδείας. Όσοι στις 12-11-2012 συμπλήρωναν 17 έτη και άνω, δικαιούνται επιπλέον αποζημίωση έως 12 μισθών, με πλαφόν αποδοχών 2.000 ευρώ. Για εργατοτεχνίτες ισχύει διαφορετικός πίνακας με ημερομίσθια. Ο ακριβής υπολογισμός απαιτεί έλεγχο των αποδοχών, της ειδικότητας και του χρόνου προϋπηρεσίας.
2. Τι κάνω αν ο εργοδότης δεν μου καταβάλλει την αποζημίωση;
Ο εργαζόμενος μπορεί να ασκήσει αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου με την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, διεκδικώντας το οφειλόμενο ποσό με τόκους υπερημερίας. Πριν τη δικαστική οδό, υποβάλλεται καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία καλεί τον εργοδότη σε εργατική διαφορά και επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις. Αν η καταγγελία της σύμβασης δεν συνοδεύτηκε από την προβλεπόμενη αποζημίωση και τον έγγραφο τύπο, θεωρείται άκυρη, με συνέπεια ο εργαζόμενος να δικαιούται μισθούς υπερημερίας μέχρι την πραγματική λύση της σύμβασης. Η επιλογή της κατάλληλης οδού εξαρτάται από τα στοιχεία της κάθε υπόθεσης.
3. Σε πόσο χρόνο πρέπει να κινηθώ μετά την απόλυση;
Η προθεσμία είναι κρίσιμη και αυστηρή. Για να αμφισβητηθεί το κύρος της καταγγελίας ή το ύψος της αποζημίωσης ως ανεπαρκές, η αγωγή πρέπει να ασκηθεί εντός τριών (3) μηνών από την κοινοποίηση της καταγγελίας, διαφορετικά το δικαίωμα αποσβέννυται. Για τη διεκδίκηση της αποζημίωσης ως οφειλής, η αξίωση παραγράφεται σε πέντε (5) έτη. Παράλληλα, η καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας μπορεί να γίνει νωρίτερα και βοηθά στη συλλογή αποδείξεων. Επειδή η τρίμηνη προθεσμία εκπνέει γρήγορα, η συνεννόηση με δικηγόρο πρέπει να γίνεται άμεσα μετά την επίδοση του εγγράφου της απόλυσης.
4. Τι έγγραφα χρειάζομαι για τη διεκδίκηση;
Απαιτείται η έγγραφη καταγγελία της σύμβασης εργασίας, η σύμβαση πρόσληψης, οι αναγγελίες πρόσληψης και αποχώρησης από το ΕΡΓΑΝΗ, καθώς και οι εκκαθαριστικές αποδοχών των τελευταίων μηνών. Χρήσιμα είναι τα ασφαλιστικά στοιχεία (e-ΕΦΚΑ) που αποδεικνύουν τη συνολική προϋπηρεσία στον ίδιο εργοδότη, οι βεβαιώσεις αποδοχών, αλλά και τυχόν αποδείξεις για υπερωρίες, επιδόματα ή bonus που υπολογίζονται στις τακτικές αποδοχές. Αν η αποζημίωση καταβλήθηκε μερικώς, χρειάζονται τα αντίγραφα τραπεζικών εμβασμάτων, καθώς από τον Ν. 4611/2019 η καταβολή γίνεται υποχρεωτικά μέσω λογαριασμού πληρωμών. Όσο πιο πλήρης ο φάκελος, τόσο ισχυρότερη η διεκδίκηση.
5. Τι πιθανότητες έχω να κερδίσω την υπόθεση;
Οι πιθανότητες είναι κατά κανόνα υψηλές όταν αποδεικνύεται είτε μη καταβολή της αποζημίωσης είτε υπολογισμός της με μικρότερες αποδοχές από τις πραγματικές. Συνήθεις λόγοι ακυρότητας της καταγγελίας είναι η έλλειψη έγγραφου τύπου, η μη καταβολή ή υπολειπόμενη αποζημίωση, η μη καταχώρηση στο ΕΡΓΑΝΗ και η καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας (π.χ. απόλυση μετά από διεκδίκηση δεδουλευμένων ή λόγω εγκυμοσύνης). Όταν η καταγγελία κρίνεται άκυρη, ο εργαζόμενος δικαιούται μισθούς υπερημερίας, ποσό συχνά πολλαπλάσιο της αρχικής αποζημίωσης. Η εκτίμηση γίνεται μετά από ενδελεχή έλεγχο της προϋπηρεσίας, των αποδοχών και των συνθηκών απόλυσης.
6. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου σε αυτή τη διαδικασία;
Ο δικηγόρος ελέγχει αρχικά τη νομιμότητα της καταγγελίας, υπολογίζει την ορθή αποζημίωση με βάση όλες τις τακτικές αποδοχές (συμπεριλαμβανομένων υπερωριών, επιδομάτων, bonus) και εντοπίζει τυχόν ελλείψεις που οδηγούν σε ακυρότητα. Συντάσσει εξώδικη όχληση, εκπροσωπεί τον εργαζόμενο στην Επιθεώρηση Εργασίας και ασκεί έγκαιρα αγωγή στο Μονομελές Πρωτοδικείο εντός της τρίμηνης αποκλειστικής προθεσμίας. Η Δικηγορική Εταιρία ΖΙΑΜΠΑΡΑ Δ. & Συνεργατών διαθέτει πολυετή εμπειρία σε εργατικές διαφορές, χειριζόμενη υποθέσεις απολύσεων, μισθών υπερημερίας, καταχρηστικής καταγγελίας και διεκδίκησης δεδουλευμένων, με στόχο τη μέγιστη οικονομική αποκατάσταση του εργαζομένου.